دستتان را جلوی دهانتان بگیرید

همه می‌دانند که مردم ژاپن جزء مودب ترین مردم جهان هستند. فکرش را بکنید در کشور ژاپن وقتی وارد یک فروشگاه مواد غذایی یا به بیان خودمان اغذیه فروشی می‌شوی، چقدر از طرف کارکنان این مجموعه مورد احترام، تعظیم و تکریم قرار می‌گیری. این ادب و نزاکت در بین جوانان ژاپنی نیز بسیار مشهود است.

یکی دیگر از مسائلی که مورد توجه ژاپنی هاست، رعایت حال و روز دیگران در اماکن عمومی است. مثلا ژاپنی‌ها در جایی مثل مترو نباید با صدای بلند صحبت کنند. تازه اگر تلفن همراه کسی در مترو زنگ بخورد بهتر است که سریع آن را قطع کند و به آن پاسخ ندهد چرا که این کار عمل پسندیده‌ای به شمار نمی‌آید.

اگر ساکن ژاپن باشیم، می‌توانیم وقتی تلفن همراهمان در مترو زنگ خورد، در حالی که جلوی دهان خود را با دست پوشانده‌ایم به تماس‌گیرنده بگوییم که در حال حاضر در مترو هستیم و در اولین فرصت ممکن به او زنگ می‌زنیم. البته اگر فرد تلفن کننده یک ژاپنی باشد خیلی سریع منظور ما را درک می‌کند و به آن احترام می‌گذارد. اگرچه نا گفته نماند که فرهنگ رعایت سکوت در مترو و دیگر اماکن عمومی در بین برخی از جوانان ژاپنی به دست فراموشی سپرده شده است و این روزها در اماکن عمومی کم و بیش شاهد سنت شکنی‌هایی در این زمینه هستیم.

این نکته هم جای تامل دارد که این سنت شکنی جوانان ژاپنی در مقابل بسیاری از رفتار‌های بی‌ادبانه جوانان کشورهای دیگر اصلا قابل مقایسه نیست. ناگفته نماند که فاصله گرفتن از فرهنگ و سننی که بزرگان کشور ژاپن قرن‌هاست پایبند آن هستند ممکن است از نظر آنها بسیار ناشایست به نظر برسد، اما فاصله سنی جوانان و افراد مسن می‌تواند توجیهی برای این سنت‌شکنی‌های جوانان چشم بادامی باشد. دیگر مواردی که جوانان ژاپنی این روزها کمتر مورد توجه قرار می‌دهند این است که آرایش کردن و رسیدن به وضع سر و صورت در یک مکان عمومی می‌تواند کمال بی‌ادبی باشد اما این روزها جوانان این کشور این عمل را در گوشه و کنار اماکن عمومی ژاپن انجام می‌دهند. با گذر زمان کم کم متوجه می‌شویم که در ژاپن چه نوع بکن و نکن‌هایی در میان قشر دنیا دیده و جوان این کشور وجود دارد و هر روز به اختلافات بین آنها دامن زده می‌شود. در سال‌های اخیر به راحتی می‌توان شاهد مکالمات تلفنی جوانان ژاپنی در مجامع عمومی باشید یا حتی خوردن تنقلات در مراکز عمومی که روزی بعنوان یک رفتار ناشایست و نا بجا از آن یاد می‌شد.

شاید بتوان مقصر بخشی از این سنت شکنی‌های جوانان چشم بادامی در بسیاری از ابعاد فرهنگی و سنتی جامعه خود را، رسانه‌های جمعی کشور دانست که با اشاعه فرهنگ دیگر کشورهای جهان این جرات و جسارت را به جوانان بسیار مودب و ماخوذ به حیای ژاپنی داده که به راحتی بسیاری از مسائل مهم فرهنگی و اجتماعی را نادیده بگیرند. در مقالات اخیر ما شاهد نزول شدید فرهنگی در بین جوانان ژاپنی بوده‌ایم به طرزی که این شیوه برای کشور و دولتمردان ژاپنی جای تعجب و کنکاش گذاشته است. واقعا مشخص نیست که چرا جوانان و سرمایه‌های کشور ژاپن با یک گردش 180 درجه‌ای از فرهنگ خود بازگشته‌اند. شاید بتوان گفت که آنها به دنبال هویت جدیدی برای خود هستند. هویتی که شاید با از میان برداشتن این سنن دست و پا گیری اما اصیل قابل دستیابی باشد.

بحران مالی

در حال حاضر دولت ژاپن اعتراف کرده است که بحران مالی و فقر در این کشور در مقطع غیرقابل قبولی قرار گرفته است و از آنجا که کشور ژاپن از نظر میانگین سنی کشوری پیر به حساب می‌آید این بحران مالی و فقر قشر جوان این کشور را مورد آسیب جدی قرار داده است. به طوری که دولت برای رفع این بحران مالی برای مردم و خصوصا قشر جوان اقدام به ایجاد مشاغل پاره وقت، پرداخت وام با بازپرداخت‌های پایین و مواردی از این دست کرده است.

این روزها سرویس‌های خدمات مشاوره‌ای در این کشور دوره رونق و رشد خود را سپری می‌کنند چرا که بسیاری از جوانان کشور ژاپن برای حل مشکلات مالی، بیکاری و بحران‌های بسیار دیگر به آنها مراجعه می‌کنند و از آنها کمک و راهنمایی می‌گیرند. تنها در ماه گذشته دولتمردان ژاپنی برای رفع بحران مالی مردم این کشور از خانواده‌ها درخواست کرده‌اند که برای صرفه‌جویی در هزینه‌های مالی خود، نوجوانان و جوانان خود را مجاب کنند که کمتر از تلفن همراه و اینترنت استفاده کنند. با این حال اینترنت در بین جوانان این کشور از جایگاه خاصی بر خوردار است. وابستگی جوانان ژاپنی به اینترنت تا حدی است که این روزها برای انجام هر کار ساده‌ای به آن مراجعه می‌کنند، حال بماند که پیگیری دروس درسی و دانشگاهی از طریق میانبر اینترنتی نیز بسیار به چشم می‌خورد.

در حال حاضر اینترنت برای جوانان ژاپنی نقش یک دوست و حامی همه جانبه را ایفا می‌کند. مردم ژاپن افرادی بسیار فعال و کاری هستند ودر عین حال بسیار مودب و مطیع و تحصیل نکردن از نظر آنان گناهی نابخشودنی است و اشتغال به تحصیل در ژاپن از جایگاهی بسیار بالایی برخوردار است.

بالا رفتن آمار جرم، جنایت و خودکشی

با بالا رفتن آمار جرم و جنایت در اکثر کشورهای جهان، ژاپن نیز ازاین قاعده مستثنی نبوده و در طی سالیان اخیر ما شاهد گسترش آمار جرم و جنایت در بین جوانان ژاپنی نیز بوده‌ایم. البته رسانه‌های گروهی این کشور برای حل این معضل اقدام به تولید و پخش برنامه‌هایی جهت هدایت افکار و احساسات جوانان کشور خود کرده‌اند.

اما همچنان این آمار در طی سالیان اخیر در این کشور بی‌سابقه بوده است. هر ساله چیزی حدود 30000 جوان ژاپنی اقدام به خودکشی می‌کنند که حدود 300 مورد آنها از طریق استنشاق گاز اقدام به خودکشی کرده‌اند. فقر و بیکاری یکی از اصلی‌ترین علل رواج خودکشی در میان جوانان ژاپنی نام برده‌اند.

تعطیلات ژاپنی

تعطیلات در کشور ژاپن از احترام خاصی برخوردار است. یکی از مهم‌ترین تعطیلاتی که ژاپنی‌ها در تقویم خود دارند، تعطیلات سال نوی میلادی است که از چند روز قبل از ژانویه آغاز و تا چند روز بعد از آن ادامه پیدا می‌کند. در این مواقع جوانان این کشور که افراد بسیار کوشا و کاری هستند زمان مناسبی برای پرداختن به علائق و تفریحات خاص خود مثل رفتن به کلوپ‌های موسیقی، سینما، تئاتر و... را پیدا خواهند کرد. یکی از کارهایی که جوانان ژاپنی در آغاز سال نو انجام می‌دهند رفتن به مراکز مذهبی و معابد برای دعا کردن و متبرک کردن سال پیش روی خود است. یکی دیگر از تعطیلات مردم ژاپن سوم مارس هر سال است در این روز خانواده‌های ژاپنی اقوام و دوستان خود را برای پذیرایی به منزل خود دعوت و با غذا‌های خاص از آنها پذیرایی می‌کنند. غذا‌هایی که عمدتا این روز‌ها رنگ غربی به خود گرفته است. جوانان این کشور از تعطیلات سوم مارس استقبال زیادی می‌کنند چراکه همیشه به جشن‌ها و مهمانی‌ها علاقه نشان داده‌اند. از دیگر تعطیلات پرطرفدار بین جوانان ژاپنی تعطیلات هفته طلایی است که از 29‌آوریل آغاز می‌شود و تا 5 می ادامه پیدا می‌کند.

هفته‌ای پر از مراسم‌های آیینی و سنتی، ولی ای کاش جوانان این کشور نسبت به فرهنگ و آموزه‌های سنتی خود حساس‌تر از قبل بودند و به آنها بیش از گذشته بها می‌دادند.

این روزها جوانان ژاپنی با فاصله گرفتن از فرهنگ و آداب خود راهی جدید را پیشروی خود قرار داده‌اند. چرا که پیشرفت ، علم و تکنولوژی در بعضی موارد همسو با آداب و سنن آنها نیست. از آنجایی که 70 درصد جمعیت ژاپن را افراد کهنسال تشکیل می‌دهند و برای افراد مسن عدم پایبندی به آداب و رسوم کمی سخت و سنگین می‌تواند باشد.

دولت ژاپن با مد نظر قرار دادن این موضوع و همچنین برای احیای فرهنگ و سنن فراموش شده توسط جوانان کشور خود بیش از گذشته کمر همت بسته است؛ چراکه آداب و سنن هر کشور به سادگی پا نگرفته‌اند که بعد از مدت کوتاهی از صفحه روزگار آن کشور محو شوند.

صدیقه حاج نوروزی