مسابقه با باد

بولت هم می‌داند فقط باید با باد رقابت کنند. معلوم نیست چه قدرتی در پاهایش نهفته است. اصلا مثل دیگر دوندگان نمی‌دود. یک متر و 96 سانتی‌متر قد دارد و همه می‌دانیم که آدم‌های قدبلند، نمی‌توانند خیلی سریع بدوند. پس بولت را نمی‌توان با دیگر بلندقدها مثلا بسکتبالیست‌ها مقایسه کرد.

هوادار منچستریونایتد

یوسین بولت از سرزمین جامائیکا می‌آید؛ کشوری کوچک با 11100 کیلومترمربع مساحت و 2 میلیون و 800 هزار نفر جمعیت. جامائیکا در دریای کارائیب و در حدود 150 کیلومتری جنوب کوبا قرار دارد. عشق و تفریح ورزشی مردم این کشور بسیار کوچک دویدن و فوتبال است. تیم فوتبالشان به جام جهانی 1998 راه یافت و وقتی رقابت‌های لیگ برتر فوتبال انگلیس برگزار می‌شود، به هر خانه‌ای که بروید، نوجوانان و جوانان و حتی گاهی سالمندان را می‌بینید که پای تلویزیون نشسته و چشم به صفحه جادویی دوخته‌اند. گویی خودشان در اولدترافورد یا آنفیلد هستند. از آنجا که جامائیکا سال‌های طولانی مستعمره انگلیس بود ورزش‌های انگلیسی مثل فوتبال و کریکت در آنجا نفوذ کرد و گسترش یافت و زبان مردم آن سامان هم انگلیسی شد. جالب این که سریع‌ترین مرد جهان وقتی خردسال بود آرزویش فوتبالیست شدن و رفتن به لیگ برتر انگلیس بود. بولت طرفدار منچستریونایتد و شیفته بازی رایان گیگز و نیستلروی بود. پس از المپیک بولت یک بار دیگر بر علاقه‌اش به فوتبال تاکید کرد و گفت: «حاضرم یکی از مدال‌های طلای خود را بدهم و در عوض در لیگ برتر انگلیس بازی کنم. باز هم می‌گویم آرزویم این است که به اولدترافورد بروم و بازی منچستریونایتد را ببینم.»

بالاخره امسال بولت به آرزویش رسید. او به منچستر رفت تا در مسابقه دوی 150 متر خیابانی‌ این شهر شرکت کند. روی یکی از خیابان‌های مرکزی شهر منچستر پیست موقت تارتان نصب کردند و بولت با چند دونده دیگر مسابقه داد و در این مسابقه هم رکورد شکست. پس از آن فرصت یافت تا به اولدترافورد برود و از نزدیک بازیکنان منچستریونایتد را ملاقات و یک بازی دوستانه این تیم را تماشا کند و دقایقی با رایان گیگز، نماد دوره کودکی‌اش گپ بزند.

بهترین هدیه تولد

وقتی یوسین بولت در رقابت‌های دوومیدانی قهرمانی جهان در یکی از روزهای پایان مردادماه امسال رکورد جهانی 9 ثانیه و 58 صدم ثانیه را در دوی 100 متر به دست آورد، نشان داد که حالا دیگر باد هم به گرد او نمی‌رسد. او رفت که خودش را برای مسابقه دوی 200 متر آماده کند. کمی خسته به نظر می‌رسید. صبح روزی که در مسابقه مقدماتی دوی 200 متر شرکت کرد یکراست به محل اقامت خود رفت و 3 ساعت خوابید. در این باره می‌گوید: «به آن خواب نیاز داشتم و در مسابقه مرحله بعدی سرحال بودم.»

وقتی به فینال دوی 200 متر راه پیدا کرد، خبرنگاران از او پرسیدند آیا باز هم رکورد جهان را خواهد شکست؟ او گفت فکر نمی‌کنم. جالب این که مایکل جانسون رکورددار و قهرمان سابق جهان هم گفت بولت در 200 متر نخواهد توانست رکورد جهانی تازه‌ای برپا کند. مسابقه فینال در شبی خاص برگزار می‌شد. آن شب، شب تولد یوسین بود. او 21 آگوست 1986 به دنیا آمد و مسابقه فینال 200 متر 20 آگوست برگزار می‌شد.

70 هزار تماشاگر به ورزشگاه المپیک شهر برلین رفته بودند که جادوی سرعت بولت را ببینند. زمان‌های او در مقدماتی و نیمه‌نهایی با رکورد جهانی‌اش فاصله داشت. همه پیش‌بینی‌ می‌کردند او قهرمان شود و یک مدال طلا در شب تولدش هدیه بگیرد، اما کمتر کسی فکر می‌کرد او باز هم رکوردشکنی کند، آن هم چه رکوردشکنی شگفت‌انگیزی. وقتی از خط پایان گذشت، زمان‌سنج الکترونیکی مسابقات رکورد خیره‌کننده 19 ثانیه و 19 صدم ثانیه را ثبت کرده بود. بولت 11 صدم ثانیه رکورد جهانی خود را شکست. وقتی به زمان‌سنج نگاه کرد، از تعجب شاخ درآورد، باورش نمی‌شد چنین رکوردی را کسب کرده است. از خوشحالی سر از پا نمی‌شناخت. دور پیروزی را آغاز کرد و 70 هزار نفر را در جشن پیروزی و جشن تولد خود سهیم کرد. سپس به قسمتی از جایگاه تماشاگران نزدیک شد و روی یکی از کفش‌هایش امضا کرد و آن را به میان تماشاگران پرتاب کرد و شور و حال تازه‌ای در ورزشگاه برپا شد. دقایقی بعد وقتی خبرنگاران و عکاسان او را احاطه کردند، گفت: فکرش را نمی‌کردم اینقدر راحت بدوم و چنین رکوردی را به دست آورم.

از فوتبال به دوومیدانی

یوسین بولت در روستای کوچکی در جامائیکا به دنیا آمد. یک برادر و یک خواهر دارد. والدین او یک بقالی در روستا داشتند و با آن زندگی خود را گذران می‌کردند. یوسین دوران کودکی را در کنار درس خواندن به بازی کریکت و فوتبال در کوچه و خیابان می‌پرداخت. می‌گوید وقتی خردسال و نوجوان بودم، به ورزشی جز فوتبال و کریکت فکر نمی‌کردم.

در مدارس جامائیکا از ده‌ها سال پیش مسابقات دوومیدانی رونق داشته و هر مدرسه‌ای مسابقه خود را برگزار می‌کرد و بهترین‌های مدارس این کشور در مسابقات قهرمانی مدارس جامائیکا شرکت می‌کردند که در ورزشگاه ملی جامائیکا برگزار می‌شد. این مسابقات از حدود 60 سال پیش تا به امروز برگزار شده و هر سال اواسط بهار بیش از 30 هزار نفر تماشاگر به این ورزشگاه می‌روند تا رقابت دانش‌آموزان دونده را تماشا کنند.

وقتی قرار شد مسابقه دوی مدرسه والدنسیا یعنی مدرسه بولت برگزار شود، بولت به این فکر افتاد در این مسابقه شرکت کند و ببیند چه سرعتی دارد. در آن هنگام او 12 ساله بود. در مسابقه شرکت کرد و سریع‌تر از بقیه دانش‌آموزان دوید. هنوز به فکر ورزش دوومیدانی نبود. وقتی به دبیرستان ویلیام نیب وارد شد همچنان تمرکزش روی فوتبال و کریکت بود. مربی کریکت او وقتی سرعت فوق‌العاده‌اش را دید از او خواست دور کریکت را خط بکشد و به دنبال دوومیدانی برود.

شکست، مقدمه پیروزی

بولت از زمانی که به طور جدی ورزش دوومیدانی را‌ آغاز کرد دوهای 200 و 400 متر را دوست داشت و اصلا به دوی 100 متر فکر نمی‌کرد. او در سال 2001 در رقابت‌های دوومیدانی نوجوانان جهان در مجارستان شرکت کرد و در رشته 200 متر که دوید حتی صعود نکرد و همین سبب شد که دوومیدانی را جدی نگیرد و فیلش هوای هندوستان کند و به کریکت بازگردد. اما مربی دلسوزش با خواهش و تمنا از او خواست به فعالیت خود در دوومیدانی ادامه دهد. با ادامه تمرینات رکوردهای شخصی خود را شکست و در مسابقات دوومیدانی جوانان آمریکای مرکزی و منطقه کارائیب شرکت کرد. در آن هنگام، پاترسون نخست‌وزیر سابق جامائیکا که علاقه زیادی به دوومیدانی داشت و این رشته را خوب می‌شناخت، فهمید که بولت استعداد ذاتی خوبی در دوهای سرعت دارد و به این ترتیب او را به شهر کینگستون، پایتخت جامائیکا برد و زمینه تمرین او را در دانشگاه فناوری جامائیکا فراهم کرد.

دویدن روی پیست چمن

دانشگاه فناوری جامائیکا یک پیست دوومیدانی چمن دارد که از سال‌های دور تا امروز دوندگان معروف این کشور در آنجا تمرین کرده‌اند. تمرین روی این پیست، انعطاف عضلات پای دوندگان را افزایش داده است.

بولت در کنار آسفا پاول همچنان روی این پیست تمرین می‌کند. او وقتی 15 ساله بود قدش به یک متر و 96 سانتی‌متر رسید و با آن که نوجوان بود، آنقدر خوش درخشید که قهرمان جوانان جامائیکا شد و جواز حضور در مسابقات دوومیدانی جوانان جهان را به دست آورد و اقبالش بلند بود که جامائیکا میزبان مسابقات بود. او در مقابل چشمان هموطنانش با رکورد 20 ثانیه و 61 صدم ثانیه در دوی 200 متر قهرمان جوانان جهان شد. جالب این که سال بعد از آن در مسابقات نوجوانان جهان شرکت کرد و رکورد جهانی 20 ثانیه و 40 صدم ثانیه را برای دوی 200 متر در رده نوجوانان به دست آورد. اینها، سرآغاز موفقیت‌های بزرگ یوسین بولت بود.

اسطوره نیستم

پس از بازی‌های المپیک 2008 پکن خبرنگاری از بولت پرسید: پس از شکستن رکوردهای جهانی و کسب 3 مدال طلای المپیک، هدف بعدی‌ات چیست؟ او پاسخ داد آرزویم این است که قهرمان جهان بشوم و سپس در زمره اسطوره‌های ورزش دوومیدانی قرار بگیرم. وقتی امسال در مسابقات جهانی قهرمان شد از او پرسیدند: آیا حالا اسطوره شده‌ای؟

بولت مکثی کرد و گفت: نه، نه. مگر به این راحتی‌ها می‌توان اسطوره شد؟ باید سال‌ها قهرمان جهان و المپیک باقی‌ بمانم و مدال‌های زیادی بگیرم و رکوردهای زیادی بشکنم تا اسطوره شوم. فعلا فقط یک دونده‌ام.

بولت دونده‌ای ممتاز و استثنایی است. او اواخر بهار امسال در حین رانندگی در بزرگراهی، به علت بارش شدید باران و لغزندگی سطح بزرگراه کنترل خودروی خود را از دست داد و با گاردریل‌های کنار بزرگراه تصادف کرد و شانس آورد که جان سالم به در برد. خودروی او از بین رفت و او را به بیمارستان انتقال دادند، اما فقط از ناحیه انگشتان پا دچار شکستگی مختصری شد. آن هنگام کسی فکر نمی‌کرد او خود را به مسابقات قهرمانی جهان که کمتر از 2 ماه به آن مانده بود برساند، اما یوسین پس از گذشت 10 روز از این حادثه به تمرینات برگشت و با جدیت و پشتکار تمرین کرد و در مسابقات جهانی برلین، همه را شگفت‌زده کرد: 2 رکورد خیره‌کننده جهانی در دوهای 100 و 200 متر و 3 مدال طلا. آیا کسی قادر است در سال‌های آینده رکوردهای بولت را بشکند؟ با قاطعیت می‌توان پاسخ داد: نه. تنها بولت قادر خواهد بود رکورد بولت را بشکند!

جهانگیر چراتی