تقسیم قدرت در ناتو

براساس گزارشهای منتشره، «استفان آبریل» فرانسوی به عنوان فرمانده انتقال ناتو منصوب شده است. این انتصاب از آن جهت اهمیت دارد که اولا در طول تاریخ ناتو فرماندهی این حوزه‌ها با آمریکایی بوده و سایر کشورها صرفا فرمان بردار بوده‌اند ثانیا فرانسه به تازگی با شکستن قانون ژنرال «دوگل» مبنی بر خروج از ساختار نظامی ناتو به جمع اعضای فرماندهی ناتو بازگشته و به عنوان عضو فعال مشغول به کار شده است. این اقدام که به نوعی سنت شکنی در ناتو و بعضا نشانه کاهش نفوذ آمریکا در این پیمان است در حالی صورت گرفته که چند نکته در حاشیه آن قابل توجه است.

1-آمریکا هرچند از ناتو برای رسیدن به اهداف خود استفاده می‌کند اما اکنون هزینه‌های جنگ افغانستان با وجود بحران شدیدی اقتصادی چالشهای بسیاری برای آمریکا به همراه داشته است. آمریکا با این تقسیم قدرت امید دارد تا ضمن جلب رضایت کشورها برای اعزام نیرو و مشارکت فعال تر در افغانستان در تامین هزینه‌های جنگ نیز آمریکا را یاری کنند.به عبارتی این اقدام نوعی امتیازدهی برای گرفتن امتیازات بیشتر می‌باشد.

2-در عرصه داخلی ناتو نیز اختلاف بسیاری ایجاد شده به گونه‌ای که بسیاری از کشورها به ویژه ملتهای اروپایی از سردمداری آمریکا ابراز نارضایتی کرده و خواستار دگرگونی در ساختار ناتو هستند. با توجه به اینکه بقای ناتو برای آمریکا از اهمیت ویژه، برخوردار است می‌توان گفت که واگذاری بخش از فرماندهی ناتو به فرانسه می‌تواند برای حفظ حقوقی اتحاد و جلوگیری از فروپاشی ناتو صورت گرفته باشد.

3-با توجه به اینکه در کشورهای اروپایی فرانسه از ظرفیتهای نظامی بالاتر برخودار است و روابط نزدیک تری نیز با آمریکا دارد می‌توان گفت که آمریکا برای متقاعد ساختن فرانسه برای حضور نظامی فعال‌تر در تحرکات نظامی و نیز عدم واگذاری مسئولیت به سایر اعضای ناتو که روابط چندان مطلوبی با آمریکا ندارند، پست فرماندهی مذکور را به ژنرال فرانسوی واگذار کرده است.

به هر تقدیر می‌توان گفت که این تقسیم کار با هر عنوان و سیاستی که انجام شده باشد نشانه تزلزل جایگاه نظامی آمریکا در معادلات جهانی و اجبار این کشور برای پذیرش نقش سایر کشورها است. این امر می‌تواند بیانگر نارضایتی اعضای ناتو از یک جانبه گرایی آمریکا نیز باشد که در آینده سردمداری های دیگری را از آمریکا در این پیمان نظامی حذف خواهد کرد در حالی که آمریکا برای جلوگیری از علنی شدن انتقادات جهانی با تحرکات نظامی‌اش چاره‌ای جز پذیرش ورود سایر بازیگران به عرصه فرماندهی ناتو نخواهد داشت.

قاسم غفوری