7 اشتباه دارویی رایج

2- بی‌توجهی به تاریخ مصرف دارو

اگر دارویی تاریخ انقضایش گذشت یا بوی بد و آزاردهنده‌ای پیدا کرد یا رنگش تغییر کرد یا خرد شد، بهترین کار این است که بیندازیدش دور. تاریخ مصرف دارو همیشه روی جعبه، بسته یا شیشه‌اش نوشته می‌شود. بی‌توجهی به همین توصیه‌های ساده گاهی بسیار گران تمام می‌شود.

3- بی‌توجهی به این هشدار که: «دور از دسترس اطفال نگهداری شود»

خیلی‌هایمان روی جعبه دارو این هشدار را می‌خوانیم و جدی نمی‌گیریم ولی داروها با ما شوخی ندارند. آمارها می‌گویند 23 درصد از داروهای خوراکی که کودکان زیر 5 سال به اشتباه مصرف کرده‌اند، متعلق به کسانی بوده که اصلا با آن کودکان زندگی نمی‌کرده‌اند؛ یعنی مربوط به فامیل یا دوست و آشنایی بوده که مثلا آمده است خانه شما و کوچولوی شما ناغافل رفته سراغ کیف پر از داروی طرف و... خلاصه این که حتی اگر کودکی در منزل ندارید، داروها را در معرض دید عموم و در دسترس همه نگذارید.

4- بی‌توجهی در نگهداری از دارو

بعضی‌ داروها شرایط نگهداری خاصی دارند که معمولا روی بروشور یا جعبه‌شان نوشته؛ مثلا بعضی داروها نباید نور ببینند، بعضی‌ها نباید در معرض گرما باشند و... رعایت نکردن این توصیه‌ها باعث می‌شود ترکیب شیمیایی دارو تغییر کند و احتمال بروز مشکل، بیشتر شود. خیلی کلی می‌شود گفت که بیشتر داروها به گرما، رطوبت و نور حساسند و بهتر است داروها را همیشه در یک جای تاریک و خشک (مثل کشوی میز یا کشوی تخت)‌ نگهداری کنیم و از قرار دادن آنها در طبقات بالایی یخچال (که خطر یخ زدن دارو وجود دارد)‌ پرهیز کنیم، مگر آن که در دستور نگهداری‌اش قید شده باشد.

5- بی‌توجهی به دستور مصرف دارو

«هر 8 ساعت، یک عدد»، «بعد از هر وعده غذایی»، «از رانندگی بعد از مصرف این دارو خودداری کنید» و توصیه‌هایی از این قبیل که معمولا موقع تجویز دارو عنوان می‌شوند و گهگاه روی جعبه یا بروشور دارو هم به چشم می‌خورند، توصیه‌های ساده و موثری هستند که رعایت‌شان، ایمنی مصرف دارو را افزایش می‌دهد.

6- مصرف خودسرانه آسپیرین، استامینوفن و مسکن‌هایی از این قبیل

خطر زخم معده و خونریزی به دنبال مصرف خودسرانه و بیش از حد آسپیرین و سایر مسکن‌های هم‌خانواده‌اش (ایبوپروفن، ژلوفن، ناپروکسن، مفنامیک اسید و...) وجود دارد. آسیب‌های کبدی هم از عوارض رایج افراط در مصرف استامینوفن است. تازه مسکن‌های جدیدی هم به بازار آمده‌اند که چند داروی ترکیبی (ازجمله استامینوفن)‌ را در خود دارند و به همین خاطر، لازم است بروشور یا نوشته‌های روی جعبه این مسکن‌ها را بخوانید تا آنها را به اشتباه همراه با استامینوفن اضافه‌تر مصرف نکنید و اثرات سمی این قبیل داروها را در بدن‌تان تشدید نکنید.

7- قطع خودسرانه مصرف دارو

بعضی‌ها تا حس می‌کنند حالشان کمی بهتر شده، دست از مصرف دارویی که پزشک برایشان تجویز کرده، می‌کشند و درمان را نیمه‌تمام می‌گذارند. این اشتباه گاهی به عود یا تشدید بیماری می‌انجامد. همان طور ‌که تجویز دارو، یک کار تخصصی است، قطع آن هم کاری تخصصی است که باید با نظر پزشک انجام شود. همیشه پیش از تمام شدن داروهایتان درباره زمان و نحوه قطع مصرف دارو، از پزشک‌ یا دکتر داروساز، سوال کنید.

دکتر محمد کیاسالار