حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
تاریخچه
اول آگوست 2005 نخستین نگارش از eyeOS که در دسترس عموم قرار گرفت، با نام 0.6.0 eyeOS از بارسلون اسپانیا منتشر شد. eyeOS در تثبیت مفهوم عبارت سیستم عامل تحت وب نقش بهسزایی داشت. بلافاصله یک مجموعه از برنامهنویسان از سراسر جهان این پروژه را در دست گرفتند و هرکس در بخشی از آن یاری رساند.
بعد از دو سال، تیم توسعه eyeOS نسخه 1.0 eyeOS را منتشر کرد. این نسخه جدید در مقایسه با نسخههای قبلی قابلیتهای بیشتری را معرفی کرد که از این جمله میتوان به قدرت تشخیص کد و برخی از فناوریهای وب مانند eyeSoft که سیستم نصب نرمافزار تحت وب است، اشاره کرد. eyeOS همچنین مجهز به کتابخانه نرمافزاری شد. این کتابخانه دارای مجموعهای از فایلهای منبع بود که به سادگی میشد به کمک آن، نرمافزارهای بیشتری برای این سیستم عامل ساخت.
با انتشار نسخه 1/1 eyeOS در ماه جولای 2007، eyeOS مجوز خود را از نسخه 2GPL به نسخه 3GPL ارتقا داد و بعد از چند ماه تلاش توانستند پشتیبانی از فرمت مایکروسافت ورد را دروب پیادهسازی کنند.
نسخه 1.2 eyeOS چند ماه بعد از نسخه 1.1 ساخته شد که بهطور کامل با فایلهای مایکروسافت ورد سازگاری داشت.
1.5 eyeOS تحت نام Gala در تاریخ 15 ژانویه 2008 بهبازار آمد. این نسخه اولین نسخه از نوع خود بود که توانست از فرمت فایلهای مایکروسافت ورد و اوپن آفیس بطور همزمان پشتیبانی کند. همچنین این نسخه قابلیت ورود و خروج پروندهها در قالب این دو فرمت را داشت.
نسخه 1.6 eyeOS که در تاریخ 25 آوریل 2008 منتشر شد، شامل بسیاری از توسعهها مانند اتصال به کامپیوترهای محلی، drag and drop، یک نسخه ویژه برای موبایل و غیره بود.
1.8 eyeOS با نام Lars در تاریخ 7 ژانویه 2009 ساخته شد. مدیریت فایل آن از نو نوشته شد و برای ایجاد نرمافزارهایی که قابلیت تولید صدا داشته باشند، API جدیدی به سیستم اضافه کردند. در نسخه 5/8/1 برنامههای مدیریت متن و مدیریت دفترچه تلفن آن از نو نوشته شد و در نسخه 6/8/1 رابط کاربری آیفون آن نیز ساخته شد و کاربران دیگر میتوانستند از طریق آیفون نیز به سیستم متصل شوند.
ساختار و API
eyeOS برای برنامهنویسان، eyeOS Toolkit را ارائه میکند. این جعبه ابزار، مجموعهای از کتابخانهها و توابع توسعه برنامهها را فراهم کرد. با استفاده از سیستم قابل حملی که دارد، میتوان کتابخانههای دلبخواه را به آن اضافه کرد.
هسته هر بخش میزکار دارای نرمافزار مخصوص بهخود است که از JavaScript برای ارسال عملیات سرور از طریق جاوااسکریپت استفاده میکند. این عملیات که همزمان با عملیات ایجکس پیاده شدهاند (مثل باز کردن یک نرمافزار) وضعیتهای رخ داده را به سرور میفرستند. سرور سپس نتیجه آن عملیات و یا وظیفه را با فرمت اکسامال به سمت کاربر میفرستد.
در بخش سرور، eyeOS از فایلهای اکسامال برای ذخیره اطلاعات استفاده میکند. این موضوع نصب کاربر در سمت سرور را تسهیل میکند و بهجز اطلاعات لازم برای کاربر نخست (که مدیر سیستم است) نصب و پیکربندی بسیار سادهای برای دیگران خواهد داشت. اطلاعات هر کاربر در فایلهای مختلف ذخیره میشود و بدین ترتیب، احتمال رخ دادن قحطی منابع در سیستم عامل به صفر میرسد.
این سیستم عامل در میان هواداران محاسبات ابری، هواداران زیادی پیدا کرد. این سیستم قصد دارد سیستم عاملی باشد که از طریق هر سرور وبی در دسترس باشد. تنها نیازمندی برای استفاده از eyeOS یک مرورگر وب است و امروزه روی هر دستگاهی که به اینترنت وصل میشود، دست کم یک مرورگر وب وجود دارد. جدا از تمام این مزیتها، eyeOS پروژهای منبع باز است و هر کسی میتواند از آن به جهت مقاصد خود استفاده کند.
رجیستر کردن در آن بسیار سریع و ساده است و کاربران قطعا میتوانند به سادگی از آن استفاده کنند. این سرویس حقیقتا شبیه به یک میزکار است و بعد از خواندن یک راهنمای کوتاه، دیگر نیازی به هیچ کمکی نیست.
از آنجایی که این نرمافزار قرار است داخل مرورگر یک میزکار را شبیهسازی کند، نرمافزارهایی برای همین کاربرد نیز وجود دارند (تقویم، تماسها، ماشین حساب، واژهپرداز، صفحهگسترده، اسلاید پاورپوینت و...) و حتی بازیهایی چون سونیک، پرنس فارسی و شطرنج و یا در بخش شبکه (مرورگر داخلی، ایمیل خوان، RSSخوان، نرمافزار انتقال فایل، مسنجر داخلی و دفترچه یادداشت) پخشکننده موسیقی، پخشکننده تصویر و...) همانطور که شما هم دریافتهاید، واقعا تمام امکاناتی که یک سیستمعامل میتواند در اختیار کاربر بگذارد را در خود دارد.
بسته اداری این سیستم عامل در نوع خود منحصربفرد است. این دفترچه تلفن کاملا غنی است و ایمیل خوان آن به درستی کار میکند، هر چند که واژهپرداز متن آن در مقایسه با آفیس ضعیف است، اما از فرمتهای آفیس و اوپنآفیس همزمان پشتیبانی میکند و برای برخی از اهداف، کاملا مناسب است.
بازی و سرگرمی: تمام بازیها در این محیط بهخوبی اجرا میشوند. از بازیهای با گرافیک بالا گرفته تا Solitare که تحت فلش نوشته شدهاست. همچنین میتوان بهراحتی فایلهای صوتی را نیز اجرا کرد. نرمافزاری مانند Flash Earth نیز وجود دارد که درست است بهخوبی Google Earth عمل نمیکند ولی بههرحال جالب و سرگرم کننده است.
شبکه: یک نرمافزار مرورگر وب به eyeOS اضافه شده است که کارایی قابل قبولی در مقابل رقیبان خود دارد. با استفاده از این نرمافزار که eyeBoard نام دارد میتوان بهراحتی برای بقیه کسانی که از eyeOS استفاده میکنند پیغام فرستاد.
دسترسی به فایلها، تصاویر، ویدئوها و فایلهای موسیقی، صرفنظر از اینکه کجا هستید یا از پشت چه چیزی به اینترنت متصل شدهاید، ایده عالی است. فقط به ترکیب آیفون و +eyeOS بیندیشید. هستند نرمافزارهایی که یک کار بخصوص را بهتر از eyeOS انجام میدهند، اما eyeOS برای همه کار یک راهحل دارد و درمانده نخواهید شد.
سازمانها امروزه بهدنبال همکاریهای مجازی بیشتر هستند و برخی حتی بهسوی تینکلاینتها هم رفتهاند. اگر یک بستر مناسب برای این همکاری بر اساس eyeOS بهوجود بیاید، بهگونهای که بتوان پروندهها را ویرایش کرد، صفحههای گسترده را تصحیح کرد و حتی تصاویر یک اسلایدشو را ویرایش کرد، در این سازمانها، eyeOS به یک عنصر غیرقابل رد تبدیل خواهد شد. میزان نرمافزارهایی که این سیستم عامل پشتیبانی میکند بیشتر از سرویسها و خدمات مشابه دیگر است و با قیمتی بسیار ارزان (تهیه سرور) میتوان تمام کارمندان را به یکدیگر متصل کرد و گذاشت تا از طریق فضایی مجازی، مدیریت شده و امن، به تعامل با یکدیگر بپردازند.
شاید سال 2010 سالی باشد که باید به سهجوان اسپانیایی که این سیستم عامل را پایهریزی کردند، تبریک گفت.
حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....