پایان دوران یکه‌تازی

اقلیم کردستان عراق تا پیش از این انتخابات در واقع سیستمی 2 حزبی داشت و اگرچه چند حزب کوچک‌تر و اغلب گمنام در این منطقه فعال بودند لیکن برای 2 دهه گذشته اتحادیه میهنی کردستان (PUK) و حزب دمکرات کردستان (KDP) دنیای سیاست این اقلیم را تحت سیطره خود داشته‌اند. در انتخابات اخیر هم این دو فهرست مشترکی ارائه داده بودند و تقریبا به همان اندازه که به پیروزی در انتخابات اطمینان داشتند به این مساله هم واقف بودند که دوران یکه‌تازی در دنیای سیاست اقلیم کردستان به سر آمده است. جنبش نوپای گوران [تغییر] مهم‌ترین رقیب ائتلاف دو حزب پیشروی کردستان عراق بود. این جنبش جدید توسط نوشیروان مصطفی، از اعضای برجسته پیشینPUK که به ادعای خودش از فساد مالی و باندبازی حاکم بر این حزب و KDP به تنگ آمده، ایجاد شده است و توفیقش در کسب کمتر از نیمی از کرسی‌های پارلمان محلی همه را حیرت‌زده کرد.

کردها پس از اشغال عراق توسط ائتلاف تحت رهبری ایالات‌متحده آمریکا در سال 2003 میلادی روزهای بهتری را در قیاس با ساکنان سایر مناطق عراق تجربه کردند و مناطق شمالی عراق تقریبا در تمامی دوران اشغال آرام بود. دو حزب پیشرو کردستان عراق در دوران زمامداری صدام حسین، دیکتاتور معدوم این کشور درگیر نبرد با نیروهای دولتی بودند. با سقوط صدام این دو به نوعی با هم ائتلاف کردند و در سال 2005 با فهرستی واحد در انتخابات منطقه‌ای کردستان و انتخابات سراسری عراق حضور یافتند.

ائتلاف حاکم اگرچه همیشه هدف حمله ائتلاف احزاب کوچک چپ و اسلامگرا چون حزب اسلامی کردستان (KLV) قرار داشته است لیکن با توجه به گرایشات سکولار کردهای عراق این حملات چندان برای این ائتلاف نگران‌کننده نبوده‌اند.

با این حال احزاب اسلامگرا از جمله KLV طی سال‌های اخیر بین کردهای شمال عراق جا باز کردند و رویکردهای این احزاب از جمله تاکید بر لزوم مقابله با فساد مالی و کارآفرینی برای جوانان که منطبق با خواست آحاد مردم است به محور اصلی تبلیغات جنبش گوران در آستانه انتخابات تبدیل شد.

در انتخابات قبلی بحث اصلی جناح‌ها و احزاب کردستان نحوه تعامل اقلیم کردستان عراق با دولت مرکزی در بغداد بود اما در انتخابات اخیر، گوران تبلیغات خود را بر فساد طبقه سیاسیون و انتقاد از عملکرد ضعیف ائتلاف حاکم در پارلمان ملی عراق متمرکز کرد. تاکید این گروه بر ضرورت توجه به کارآفرینی به طور تلویحی متضمن حمله به نحوه مدیریت اقلیم کردستان عراق و متهم کردن احزاب حاکم به سوءمدیریت و ناکارآمدی هم بود.

شکست ائتلاف حاکم

همان‌طور که قبل از انتخابات هم پیش‌بینی می‌شد جنبش گوران نتوانست بر ائتلاف حاکم غلبه کند اما آنقدر کرسی در پارلمان محلی به دست آورد تا برای اولین بار در تاریخ تشکیل پارلمان اقلیم کردستان، جناح حاکم در مجمع قانونگذاری کردهای شمال عراق حائز اکثریت مطلق نباشد.

جناح حاکم پس از انتخابات ماه‌ عسل کوتاهی خواهد داشت و به‌رغم آرامش اخیر در این منطقه باید به نوعی به مشکلات موجود بر سر راه روابط با بغداد غلبه کند. اگرچه وضعیت امنیتی عراق رو به بهبود است اختلاف نظر عمیق کردها با اعراب بر سر کرکوک و مناطقی از استان‌های همجوار در دیاله و نینوا موجب شده روابط دو طرف طی ماه‌های اخیر مخدوش شود.

نوری مالکی، نخست‌وزیر عراق در سفر اخیرش به واشنگتن، پایتخت ایالات‌متحده در نشست خبری مشترکش با باراک اوباما، رئیس‌جمهور ایالات‌متحده تصریح کرد تنش بین کردها با عرب‌ها و ترکمن‌ها یکی از جدی‌ترین چالش‌های فراروی کشورش است. رهبران کردها خواستار تعیین تکلیف کرکوک منطبق با قانون اساسی عراق از طریق برگزاری همه‌پرسی با نظارت سازمان ملل هستند. آنان پیشنهاد داده بودند این همه‌پرسی همزمان با انتخابات پارلمانی شنبه گذشته به سرانجام برسد اما کمیسیون انتخابات عراق با مخالفت سرسختانه خود با این طرح مانع از برگزاری این همه‌پرسی مناقشه‌انگیز شد.

منبع : تایم