زندگی با دیابت هم شیرین است

دیابت یا بیماری قند یک اختلال شایع است که با افزایش قندخون مشخص می‌شود. دیابت اغلب به این خاطر اتفاق می‌افتد که لوزالمعده آسیب دیده است و نمی‌تواند انسولین کافی بـسـازد (دیـابـت نـوع 1)‌ یـا به این علت که بافت‌های بدن نسبت به انسولین مقاوم شده‌اند و بیش از مقداری که لوزالمعده می‌تواند تولید کند انسولین لازم دارند تا قندخون را در حد طبیعی نگه دارند (دیابت نوع 2)‌.

کد خبر: ۲۶۶۹۲۷

بیشتر بیماران مبتلا به دیابت نوع 1 در اوایل کودکی یا نوجوانی و در بیماران مبتلا به دیابت نوع 2 در بزرگسالی بیماری شروع و تشخیص داده می‌شود. البته این امکان برای هر دو نوع دیابت وجود دارد که در هر دوره‌‌ای از زندگی بروز کنند اما اغلب به صورتی که بیان شد دیده می‌شود. همچنین واژه‌های دیابت وابسته به انـسـولـیـن و دیـابـت غـیروابسته به انسولین دیگر منسوخ شده‌اند، زیرا ممکن است هریک از انواع بیماری نیاز به درمان بـا انسولین پیدا کنند یا ایـن‌کـه احـتیاجی به آن نداشته باشند.

عوارض شایع دیابت شــامـل آسـیـب چـشـمـی، بیماری عصبی و مشکلات عـمـلـکـرد کـلـیـوی مـی‌باشند همچنین مشکلات دیگری چون سـکـته قلبی، سکته مغزی، بیماری‌های مفصل و تاندون و عفونت‌ها با شانس بیشتری در این افراد بروز می‌کنند. درمان طبی اغلب می‌تواند پیشرفت عوارض را به تاخیر بیندازد یا جلوی رخداد آنها را بگیرد. قبل از صحبت درباره مصرف قند در افراد دیابتی بد نیست علل دیابت را با هم مرور کنیم، زیرا دانستن علل ابتلا به دیابت می‌تواند در پیشگیری از ابتلا به این بیماری مفید باشد.

چرا بعضی‌ها به دیابت مبتلا می‌شوند و بعضی دیگر نه؟

علت دیابت در هر فرد اغلب نامشخص اسـت، اما تئوری‌های مختلفی وجود دارد. مطالعاتی در حال انجام است که چگونگی شکل‌گیری بیماری را در آینده مشخص خواهد کرد. فاکتورهای خطری که نقش آنها بخوبی در دیابت مشخص شده است عبارتند از: ژنتیک (ارث)‌، چـاقـی، داروهـا و عفونت ویروسی (نادر)‌.

در ســال‌هــای اخـیـر، مصرف متداول غذاهایی با شاخص قندخون بالا (شـاخـص قـنـدخـون نـشان می‌دهد وقتی غذاهای خاصی را مصرف می‌کنید، قندخون شما با چه سرعتی افزایش می‌یابد)‌ به عنوان یکی از عوامل خطر برای ابتلا به دیابت شناخته شده است. هرچند تعداد زیادی از مردم از این غذاها استفاده می‌کنند و هیچ وقت مبتلا به این بـیـمـاری نمی‌شوند. به علاوه، غذاهایی که شـاخـص قـنـدخـون بـالا دارنـد ممکن است مـحتوای قندی برابر با غذاهای با شاخص قندخون پایین داشته باشند. این مطلب هنوز نیاز به تحقیقات بیشتر دارد، به همراه این احتمال که نگهداری رژیم غذایی با غذاهای دارای شـاخـص قندخون پایین شاید بتواند بـاعـث کـاهـش خـطـر ابـتـلا به دیابت شود، خـصـوصـا در افـرادی کـه سـابـقه خانوادگی بیماری در آنها مثبت است.

بدفهمی‌ها برطرف می‌شوند

به طور کل، به یک فرد مبتلا به دیابت توصیه می‌شود تا از مواد غذایی که قند زیاد دارند دوری کند و رژیم غذایی و دارویی خود را طوری تنظیم کند که سطح قندخون او تا حد ممکن در محدوده طبیعی باشد. کنترل مناسب قندخون می‌تواند شانس برخی از عوارض بـیـماری را کاهش دهد. اما فقط چون این بیماری با افزایش قندخون شناخته می‌شود و این‌که کاهش قندخون یک هدف مهم درمانی است بدین معنی نیست که رژیم غذایی با قندبالا باعث ایجاد این بیماری شود. افزایش قندخون معلول دیابت است نه علت.

این تفکر که سطح بالای قندخون علت دیابت است مانند این است که فکر کنیم سرفه علت ذات‌الریه است. نه‌تنها قند به تنهایی باعث ایجاد دیابت نمی‌شود، هیچ شواهدی وجود ندارد که مصرف قند بتواند باعث ایجاد بیش‌فعالی شود، حالتی که بیشتر مردم آن را با مصرف قند زیاد مرتبط می‌دانند.

اگرچه این مطلب درست است که دوری از چاقی باعث کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع 2 می‌شود، ولی نوع غذاهایی که می‌خورید نقش اندکی دارند یا این‌که هیچ نقش شناخته شده‌ای در دیابت ندارند. یکی دیگر از بدفهمی‌های دیگر در مورد دیابت این است که بعضی از مردم احساس می‌کنند که همه افراد مبتلا به دیابت باید افزایش وزن داشته باشند، اما این طور نیست.

درست است که افرادی که افزایش وزن دارند بیشتر از دیگران در خطر ابتلا به دیابت هستند اما این بدان معنی نیست که افرادی که وزن طبیعی دارند می‌توانند خیالشان از بابت ابتلا به دیابت راحت باشد. در این افراد عوامل ارثی یا سایر عوامل ناشناخته در ابتلا به دیابت موثر است.

راه‌های موثر برای پیشگیری از دیابت

در سال‌های اخیر، محققان دریافته‌اند که ورزش، کاهش وزن و درمان دارویی در مواقع افزایش ملایم قندخون شروع دیابت نوع 2 را به تاخیر می‌اندازد. متاسفانه، غیر از ورزش و حفظ وزن متعادل بدن روش مطمئن دیگری برای پیشگیری از دیابت شناخته نشده است. مطالعات در حال انجام است تا فاکتورهای ژنتیکی، ایمنی، رژیمی و سایر عوامل محیطی که در پیشرفت بیماری موثرند شناخته شوند تا بـتـوان راه‌هـای بـیـشـتری برای پیشگیری از بیماری پیشنهاد کرد، خصوصا برای افرادی که در خطر بیشتری برای ابتلا به بیماری قرار دارند، اما در حال حاضر این تفکر که رژیم غذایی با قند بالا باعث ایجاد دیابت می‌شود یک بدفهمی پزشکی است که نشان می‌دهد که چقدر اثر یک بیماری می‌تواند به اشتباه علت آن تصور شود.