گرچه کسب توانایی در تولید ژن دارویt-pa به عنوان داروی درمان سکته قلبی در شیر حیوانات مزرعهای که با تولد بنیانا و به دنبال آن تامینا، طی چند روز آینده، از اهداف بزرگ پروژه کلونینگ در کشورمان تلقی میشود، ولیکن کسب توانایی و آمادگی پژوهشگران رویان برای حفظ گونههای در حال انقراض کشور از طریق تکنولوژی شبیه سازی نیز مقولهای است که نباید کم اهمیتتر از آن تلقی شود کما اینکه تاکنون چندین کشور دنیا از جمله نیوزیلند، انگلیس، آمریکا و ایتالیا گونههای جانوری در حال انقراض خود را از طریق تکنولوژی شبیهسازی احیا کردهاند.
البته ناگفته نماند انجام پروژه بزرگی چون شبیهسازی گونههای جانوری نیاز به حمایت و همکاری ارگانهای ذیربط علیالخصوصسازمان حفاظت محیط زیست و وزارت جهاد کشاورزی داردکما اینکه انجام فعالیتهای بیوتکنولوژی در کشور نیز نیازمند ایجاد دامداری بزرگی است که راهاندازی آن نیاز به حمایت مالی وسیع دارد. مسلما اگر امروز برای نجات گونههای بینظیر جانوری ایران همچون یوزپلنگ ایرانی و خرس سیاه ایرانی اقدام نکنیم شاید فردا دیگر چیزی جز افسوس بیاثر برایمان باقی نماند.
امروز که کشورمان در کنار فعالیت هستهای و برنامههای فضایی خود موفق به دستیابیبه پیشرفتهای چشمگیر و مهم در سایر فناوریها از جمله شبیهسازی و پزشکی شده است و دستیابی به رهبری منطقه را در زمینه علوم و فناوریهای پیشرفته تا سال 2025 هدفی دست یافتنی میبیند، نباید فرصتهای علمی و تحقیقاتیاش با سوءمدیریت، بخشی نگری و عدم حمایت منسجم ارگانها و سازمانهای دولتی از دست برود.
اگر پژوهشگران پرتلاش و بافراست کشورمان توانستهاند از سال 2006 تاکنون با شبیهسازی حیوانات مزرعهای از مرحله آزمون و خطا در پروژه کلونینگ گذر کنند، میتوانند در حفظ گونهها و ذخایر ارزشمند زیستی کشورمان نیز گامهایی بردارند که به بزرگی حفظ بقایای سرزمین مادری پهناورمان با اقلیمهای بینظیر و ذخایر زیستی بیهمتا در سراسر این کره خاکی باشد.
پونه شیرازی