چگونه می‌توان رئیس شد؟

اگر واقع‌بین باشیم، باید بگوییم بیشتر باشگاه‌های ما مدیرانی ورزشی ندارند، شاید مهم‌ترین کاری که ما برای رساندن فوتبال خود به کشورهایی که در هر دوره براحتی به جام جهانی می‌روند، باید به انجام برسانیم، تربیت و پرورش مدیران حرفه‌ای و کاردان در مقوله ورزش باشد.

*‌*‌*‌

از جام‌جهانی 1998 که بعد از 20 سال توانستیم به جام‌جهانی راه یابیم تا به امروز ماجراهای بسیاری بر فوتبال ما گذشته است که متاسفانه از هیچ‌یک از آنها درس نگرفته‌ایم. تحولات بسیار در تمام ارکان فوتبال از فدراسیون‌ گرفته تا باشگاه‌ها به امری عادی مبدل شده است. در این میان تعجبی ندارد که بعد از جام‌جهانی 1998، دوازده مربی را طی 11 سال به عنوان سرمربی تیم ملی بزرگسالان معرفی کنیم و بعد از معجزه جام‌جهانی 1998، فقط و فقط در جام‌جهانی 2006 حاضر باشیم. ناکامی مطلق در عرصه رقابت‌های قاره‌ای اعم از جام ملت‌های آسیا و لیگ قهرمانان باشگاه‌های آسیا، نشان از عدم مدیریت صحیح و عدم کارایی برنامه‌های ما برای رسیدن به موفقیت است. تیم ملی المپیک ایران از سال 1976 تا به حال طعم حضور در المپیک را نچشیده و تیم‌های ملی جوانان و نوجوانان ایران هم هرچند سال یکبار به صورت جرقه‌ای در سطح آسیا درخشیده‌اند. حال آن‌که تیم ملی جوانان کره‌جنوبی 11 بار قهرمان آسیا شده است.

برای آن‌که تفاوت‌های آشکار فوتبال ایران را با کشورهای صاحب فوتبال بیشتر متوجه شویم، لازم نیست بحث‌های تکراری و بی‌فایده قبلی را تکرار کنیم. کافی است نگاهی به خود و آنچه در سالیان گذشته انجام داده‌ایم بیندازیم و آنگاه عملکرد کشورهای صاحب فوتبال را نیز مورد ارزیابی قرار دهیم.

این‌که کشورهای موفق در فوتبال جهان برای پست حساس ریاست فدراسیون خود چه افرادی را انتخاب می‌کنند، می‌تواند نکات بسیاری را در دل خود داشته باشد. فراموش نکنیم گزینش رئیس فدراسیون تمام کشورها، طبق دستور فیفا باید براساس انتخابات باشد و به هیچ‌وجه انتصابی نیست.

دهمین رئیس تاریخ

رئیس فدراسیون فوتبال آلمان تئو زوانسیگر نام دارد. او که اکنون 64 ساله است، در جوانی بازیکنی آماتور بوده که 3 سال در تیم محلی آلتندیز که تیم زادگاهش بوده، بازی کرده است.

زوانسیگر سال 1975 به عنوان بازیکن از فوتبال کنار رفته و در شهر ماینس مشغول تحصیل در رشته قانون شده است. او بین سال‌های 1980 تا 1985 به عنوان قاضی در کوبلنز کار کرده و سپس در ایالت راین لند در زمینه سیاسی فعال بوده است.

آغاز فعالیت مدیریتی او در زمینه فوتبال به سال 1992 برمی‌گردد که به عنوان یکی از اعضای هیات مدیره فدراسیون فوتبال آلمان مشغول به کار شده است.

یکی از مهم‌ترین تصمیماتی که هیات مدیره فدراسیون فوتبال آلمان گرفت، اجازه تشکیل اتحادیه فوتبال آلمان در سال 2001 بود. گفته می‌شود زوانسیگر یکی از مهم‌ترین افرادی بود که در این تصمیم‌گیری تاثیرگذار بود.

به سبب قابلیت‌های مدیریتی آشکار، زوانسیگر در سال 2003 نایب رئیس فدراسیون فوتبال آلمان شد. 2 سال بعد او به دلیل آنچه برای اعتلای فوتبال آلمان انجام داده بود، نشان ویژه لیاقت دریافت کرد. در سال 2006 او در کنار گرهارد مایرفورفلدر که از سال 2000 رئیس فدراسیون فوتبال این کشور بود، ریاست مشترک را عهده‌دار شد.

دلیل انتخاب مشترک رئیس فدراسیون فوتبال آلمان این بود که قرار بود مایر فورفلدر در سال 2007 نایب رئیس یوفا شود. در حقیقت آلمان‌ها با گزینش زوانسیگر به مرور اختیارات فورفلور را کم کردند تا زوانسیگر زمام امور را به دست گیرد. تئوزوانسیگر دهمین رئیس فدراسیون فوتبال آلمان از زمان تاسیس آن در سال 1900 است!

عضو تیم چهارم جهان

فوتبال کرواسی در دو دهه گذشته کمابیش موفق بوده است. آنها افتخارات کشورهایی چون ایتالیا، آلمان و فرانسه را که از قطب‌های صنعتی اروپا هستند به دست نیاورده‌اند، اما همواره در جام‌های معتبر سبک خاص فوتبال خود را به بهترین شکل به تصویر کشیده‌اند از آن مهم‌تر مربیان کروات هستند که از صادرات بزرگ این کشور به سایر نقاط جهان و بخصوص ایران به شمار می‌روند.

ولادیمیر ولاتکو مارکوویچ رئیس 72 ساله فدراسیون فوتبال کرواسی است. او اصلیتی بوسنیایی دارد. پدر وی از فعالان سیاسی یوگسلاوی بود و 15 سال را در زندان به سر برد. او بین سال‌های 1957 تا 1968 بازیکن حرفه‌ای بوده و سابقه بازی در تیم‌‌های زنیکا، دیناموزاگرب، خنت بلژیک و چند تیم دیگر را دارد. او شانزده بازی ملی هم انجام داد و در سال 1962 با یوگسلاوی در جام‌جهانی، مقام چهارم را کسب کرد. مارکوویچ بعد از بازنشستگی وارد کلاس‌های مربیگری شد و به مدت 20 سال در تیم‌های معتبری چون هایدوک اشپلیت، نیس، استاندارد لیز، رابیدوین و دیناموزاگرب مربیگری کرد.

ولاتکو مارکوویچ 3 سال بعد از استقلال کرواسی از یوگسلاوی سابق مربیگری تیم ملی کشورش را پذیرفت، ولی یک سال بعد این سمت را به میروسلاو بلاژویچ سپرد. در سال 1999 مارکوویچ جانشین برانکو میکشا رئیس فدراسیون قبلی کرواسی شد. او در سال‌های 2002 و 2006 نیز با اکثریت آرا به کارش در این سمت ادامه داد.

نمونه پنج ستاره

برای فوتبالی که همواره در زمره قدرت‌های برتر جهان بوده است، چه مدیری باید انتخاب کرد؟ ریکاردو تراتیکسیرا 62 ساله و رئیس فدراسیون فوتبال کشور 5 ستاره برزیل است. او یکی از افرادی است که شاید به دلایل غیرفوتبالی رئیس فدراسیون فوتبال کشورش شده است. او در جوانی با دختر ژوائو هاوه‌لانژ رئیس سابق فیفا ازدواج کرد و خیلی‌ها می‌گویند دلیل اصلی انتخابش در سال 1989 به سمت ریاست فدراسیون فوتبال همین موضوع بوده است. تیکسیرا با 20 سال فعالیت در این پست یکی از باتجربه‌ترین روسای فدراسیون‌های جهان محسوب می‌شود.

قهرمانی در جام‌های جهانی 1994 و 2002 در دوران فعالیت تیکسیرا حاصل شده است. یکی از مهم‌ترین دستاوردهای تیکسیرا، کسب امتیاز میزبانی جام جهانی 2014 است، چون برزیلی‌ها بارها و بارها در کسب میزبانی این رویداد بزرگ شکست خورده بودند. نکته جالب در مورد تیکسیرا این است که پسر او ریکاردو برخلاف رسم برزیلی‌ها ادامه نام مادرش را که هاوه‌لانژ بود برای خود برگزید. تیکسیرا و دختر ژائو هاوه‌لانژ در سال 1997 از هم جدا شدند.

40 سال ریاست

خولیو گروندونا یکی از مسن‌ترین روسای فدراسیون‌های جهان است. او 77 سال دارد و از سال 1979 رئیس فدراسیون فوتبال آرژانتین است. گروندونا به عنوان بازیکن مدتی در ریورپلاته بازی کرد، اما هرگز به تیم اول این باشگاه راه نیافت. در دهه 1950 او و برادرش پایه‌گذار تیم آرسنال دسوراندی آرژانتین شدند. اولین تجربه مدیریتی او در همان تیم آرسنال دسوراندی بود.

در دهه 1970 گروندونا رئیس باشگاه ایندپندینته شد که از بزرگ‌ترین تیم‌های آرژانتینی است. چند ماه بعد از جام جهانی 1978 که با اولین قهرمانی آرژانتین در تاریخ جام جهانی همراه بود، گروندونا جایگزین دیوید براکوتو رئیس فدراسیون وقت کشورش شد. با مدیریت و کاردانی گروندونا آرژانتین در جام جهانی 1986 قهرمان و در سال 1990 نایب‌قهرمان شد. نایب‌قهرمانی در المپیک 1996 و قهرمانی در المپیک‌های 2004 و 2008 و نیز 6 قهرمانی جوانان جهان در سال‌های 1979، 1995، 1997، 2001، 2005 و 2008 نشان از توجه ویژه گروندونا به رده‌های سنی دارد.

نمونه ثروتمند

استرالیا برای دومین بار پیاپی به جام جهانی راه یافت. رئیس فدراسیون فوتبال این کشور فرانک لاوی است که یک شخص چندملیتی و بسیار ثروتمند است. او 79 سال دارد و در چکسلواکی سابق متولد شده و بزرگ شده کشور مجارستان است. در سال 1953 لاوی و خانواده‌اش به استرالیا مهاجرت کردند و مشغول کسب و کار شدند. او همچون رومن آبراموویچ در تجارت فوق‌العاده موفق بود و هم‌اکنون با 3/6 میلیارد دلار ثروت، متمول‌ترین مرد استرالیاست.

بعد از تغییراتی که در فوتبال استرالیا انجام شد و فدراسیون فوتبال، جای کمیته فوتبال استرالیا را گرفت، لاوی به دلیل ثروت و موفقیتش در تجارت، با اکثریت آرا، رئیس فدراسیون تازه پا گرفته شد. او تغییرات زیادی در نحوه برگزاری لیگ استرالیا به وجود آورد و A-league را راه‌اندازی کرد.

پیوستن به کنفدراسیون فوتبال آسیا نیز در دوران او انجام شد. در سال 2008 لاوی به عضویت برد بین‌المللی فیفا درآمد.

مزدک میرزایی