تنش بر سر تصمیم زلایا برای برگزاری همهپرسی غیرالزامآوری برای آگاهی از نظر مردم پیرامون بازنگری در قانون اساسی با هدف لغو محدودیت حضور یک دورهای در مقام ریاستجمهوری بود که راه را بر مشارکتش در دور بعدی انتخابات ریاستجمهوری هموار میکرد.
پارلمان و دیوان عالی هندوراس که کشوری فقیر در آمریکای مرکزی است با این تصمیم مخالفت کردند و آن را مغایر قانون اساسی دانستند. پنجشنبه گذشته نیروهای ارتش به حکم دیوانعالی با ورود به وزارت کشور اقدام به توقیف صندوقهای رایی کردند که برای برگزاری همهپرسی تدارک دیده شده بود.
زلایا در واکنش به این اقدام روز جمعه پیشاپیش گروه بزرگی از هوادارانش به پایگاهی هوایی که صندوقهای توقیف شده در آن نگاهداری میشد، رفت و آنها را به وزارت کشور بازگرداند.او در ادامه طی حکمی رومئو وازکوئه، رئیس ستاد مشترک ارتش را از کار برکنار کرد اما دیوان عالی این بار هم دستور او را مغایر قوانین تشخیص داد و لغو کرد. کودتای ارتش علیه زلایابا پشتیبانی شماری از مقامهای راستگرا و محافظهکار مورد حمایت ایالات متحده آمریکا در حالی صورت گرفت که فقط 7 ساعت تا زمان آغاز همهپرسی در هندوراس باقی مانده بود.
متمایل به چپ
زلایا که از حمایت اتحادیههای کارگری و فقرای هندوراس برخوردار است از متحدان هوگو چاوز، رئیسجمهور ونزوئلا تلقی میشود که همچون او به واسطه اجرای طرحهای پوپولیستی در دوران زمامداری سه سالهاش محبوب طبقات پایین دست جامعه و مغضوب اغنیا بود.
مخالفان زلایا را متهم کرده بودند که به تقلید از چاوز قصد دارد با برگزاری همهپرسی راه را بر ماندنش در پست ریاستجمهوری هموار کند. انجام همهپرسی طبق قانون مستلزم جلب نظر کنگره است در حالی که قانونگذاران حاضر به موافقت با خواسته زلایا در این رابطه نبودند.
کودتای نظامی در هندوراس اولین کودتای ضد دولتی پس از جنگ سرد در کشورهای آمریکای مرکزی است.
توطئه مشترک
کنگره هندوراس روز گذشته پس از قرائت نامهای که ادعا شد استعفانامه زلایاست در مورد آن رایگیری کرد و در حالی که زلایا امضای چنین نامهای را قبول نداشت، حکم به برکناری او داد.
روبرتو میچلتی، رئیس کنگره پس از این رایگیری سوگند یاد کرد تا 27 ژانویه 2010 که مدت ریاستجمهوری زلایا به پایان میرسد، به عنوان رئیسجمهور امور کشور را در دست گیرد.
زلایا که برای شرکت در نشست فوقالعاده کشورهای آمریکای مرکزی و همچنین نشست آلبا در مورد اوضاع هندوراس با هواپیمای اختصاصی چاوز به نیکاراگوئه رفته با رد استعفایش خود را رئیسجمهور قانونی هندوراس خواند و خواستار حمایت کشورهای عضو آلبا از تلاشهایش برای بازگشت به قدرت شد.