«به آسمان نگاه کن...»

«نجوم» یکی از همین مباحث است که به مدد رادیو می‌تواند یکی از بحث‌های جذاب برای مخاطبان روزانه رسانه باشد.

«به آسمان نگاه‌کن» عنوان برنامه‌ای است که در گروه دانش و فرهنگ رادیو فرهنگ تولید می‌شود و به مباحث نجوم یا اخترشناسی و به طول کلی به دنیای پر‌‌رمز و راز آسمان اختصاص دارد.

هر چند وارد شدن در این مبحث به ابزاری چون تصویر وابسته است، ولی «به آسمان نگاه کن»‌ ثابت کرده که تنها با صدا نیز می‌توان جذابیت‌های مباحث علمی را به مخاطب انتقال داد.

سردبیری این برنامه را سارا حضایی بر عهده دارد. وی می‌گوید: «من در رشته زمین‌شناسی تحصیل کرده‌ام ولی علاقه و مطالعات جانبی‌ام در زمینه نجوم و اختر فیزیک باعث شد تا سردبیری این برنامه را برعهده بگیرم.»‌

حضایی درخصوص «به آسمان نگاه کن» می‌گوید: «در این برنامه سعی شده تا با دادن اطلاعات چکیده مخاطب را به سوی موضوعات مختلف نجومی هدایت کنیم. در ابتدای هر بخش، آیتم 1 یا 2 دقیقه‌ای توسط خانم عفت رسولی (گوینده برنامه)‌ اطلاعات اولیه را راجع به موضوع و آن مبحث خاص در اختیار مخاطب قرار می‌دهد و در پایان سایت مجله نجوم، انجمن نجوم و دیگر سایت‌های مرتبط با موضوعی که در آن برنامه مطرح شده است، معرفی می‌شود تا مخاطب بتواند اطلاعات تکمیلی را از آنها استخراج کند.»

این برنامه در 4 بخش اصلی تولید می‌شود که توسط احمد کریمی، فاطمه عظیم‌لو و کاظم کوکرم که از کارشناسان نجوم آماتوری هستند، اجرا می‌شود.

بخش اول: رویدادهای نجومی هفته

احمد کریمی که از منجمان آماتور و فوق‌دیپلم گرافیک از دانشگاه سوره کرمان است، بخش رویدادهای هفته را اجرا می‌کند. هر هفته یکسری مقارنه‌ها، اختفاءها، بارش‌های شهابی و... در آسمان اتفاق می‌افتد و در این بخش در خصوص این رویدادها صحبت می‌شود.

کریمی در خصوص فعالیتش در زمینه نجوم می‌گوید: «2 سال است که در کنار دیگر دوستان، دبیر رقابت مسیه هستم و امسال به تنهایی عنوان دبیری این رقابت راکسب کردم. مسیه بهترین رقابت در سطح ملی است و بزرگ‌ترین همایش در بین منجمان آماتوری و رصدگران است. این همایش از نام شارل مسیه فرانسوی (کاشف دنباله‌دارها)‌ گرفته شده است که به تنهایی توانست صد جرم آسمانی را کشف و فهرست کند.» کریمی که حدود یکسال است در برنامه «به آسمان نگاه کن» حضور دارد به عنوان عکاس، گزارشگر، طراح و کاریکاتوریست در زمینه نجوم با ماهنامه تخصصی نجوم همکاری دارد.

بخش دوم: رویدادهای ویژه سال نجوم

امسال، سال جهانی نجوم نامگذاری شده است. در همین راستا برنامه «به آسمان نگاه کن» آیتمی دارد که رویدادهای نجومی ویژه ایران و جهان را معرفی می‌کند. اجرای این بخش برعهده کاظم کوکرم است که هر هفته به معرفی، بیان اهداف و کارهایی که ایران در زمینه سال جهانی نجوم انجام داده است، می‌پردازد. وی که از طراحان پروژه نجومی صلح و دوستی ملت‌هاست، در این باره می‌گوید: «این پروژه مروج صلح و دوستی بین ملت‌هاست و می‌خواهد به واسطه نجوم ملت‌ها را به تماشای آسمان دعوت کند و به این نکته اشاره دارد: همان‌طوری که در تمام نقاط زمین، آسمان به یک شکل دیده می‌شود، از آسمان نیز، زمین یکپارچه و به شکلی کلی دیده می‌شود. هدف این پروژه ترویج نجوم در نواحی مرزی است و بیشتر مختصر ساکنان نواحی مرزی کشورهای در حال توسعه است که معمولا از امکانات آموزشی موجود در شهرهای بزرگ محرومند و در برخی از این نواحی به دلیل اختلاف و درگیری بین دولت‌ها، تنش‌هایی بین مردم این نواحی نیز وجود دارد.» وی ادامه می‌دهد: «از آنجایی که مردم ایران همواره در پی صلح و دوستی با همسایگان‌شان بوده‌اند، پروژه‌ای را با پیام «آسمان بهانه‌ای است برای دوستی با هم» برای نقاط مرزی پاکستان طراحی کردیم و من همراه سیاوش صفاریان‌پور، محمدجواد ترابی،‌ هومن نجفی و‌ آیرین شیوایی از طراحان این پروژه بودیم.»

بخش سوم: اخبار نجوم

فاطمه عظیم‌لو، فوق‌لیسانس فیزیک و مدرس فیزیک و نجوم، کارشناس این بخش است و اخبار نجومی برنامه را اجرا می‌کند که هر هفته پیرامون اخباری که در زمینه اخترشناسی، فضا و... منتشر شده است، صحبت می‌کند.

وی درباره حضورش در این برنامه می‌گوید: «من از طریق خانم کاووسی (تهیه‌کننده برنامه) دعوت شدم. در ابتدا اجرای این برنامه را آقای حیدرزاده (سردبیر ماهنامه نجوم) بر عهده داشتند. سپس آقایان تفرشی و ایرجی که از کارشناسان و اساتید نجوم آماتوری در ایرانند، اجرای برنامه را به عهده گرفتند و سپس من به این برنامه دعوت شدم و بیش از 3 سال است که در این برنامه حضور دارم.» وی ادامه می‌دهد: «خانم کاووسی باقدمت‌ترین برنامه‌های علمی را در رادیو داشته‌اند و از حدود سال 71 برنامه‌هایی مرتبط با نجوم را تولید می‌کردند. از برنامه «سیری در سپهر» که با کارشناسان و متخصصان نجوم همکاری داشتند تا به حال که این برنامه را تولید می‌کنند، به اتفاق دیگر همکارانش در رادیو، پیگیر این موضوع بوده‌اند.»

عظیم‌لو می‌گوید: «همکاری من با رادیو با برنامه «انسان، زمین، فردا» با موضوع محیط زیست با آقای خیری و در میدان ارک آغاز شد. در ابتدا فکر نمی‌کردم رادیو دارای چنین بردی باشد، ولی اکنون بازخورد خوبی را از مخاطبان شاهد هستیم. ما تلفن‌هایی از زاهدان، روستاهای اطراف تبریز و دیگر نقاط ایران داریم که مردم تماس می‌گیرند و سوالاتشان را مطرح می‌کنند و گاهی که ساعت برنامه جابه‌جا می‌شود بسیار پیگیر هستند و این نشانه علاقه مردم به مبحث نجوم و این برنامه است.»

بخش چهارم: آیا می‌دانید که؟...

در این بخش نکات ظریف و ریزی در رابطه با مباحث نجوم به صورت پرسش و پاسخ بیان می‌شود و به عنوان اطلاعات در اختیار شنوندگان قرار می‌گیرد. اجرای این بخش بر عهده سه کارشناس برنامه است.

گفتنی است به آسمان نگاه کن یکشنبه‌شب‌ها ساعت 30/21 از شبکه فرهنگ پخش می‌شود.

آزاده خواجه‌نصیری