فشار خون و دیابت

افزایش فشارخون به رگ‌های خونی اعضایی مانند کلیه، قلب، مغز، چشم و غیره آسیب می‌رساند. میزان مرگ و میر در اثر بیماری قلبی  عروقی در مردانی که دارای فشار دیاستولی طبیعی ولی فشار سیستول بالا هستند حدود 3 برابر بیشتر از افراد با فشارخون طبیعی است و تقریبا از هر 5 مورد نارسایی قلبی در زنان، 3 مورد به دلیل عدم کنترل فشارخون بالاست.

فشارخون بالا در بیماران دیابتی بخصوص دیابت نوع 2 بسیار شایع است به طوری که بیش از نیمی از بیماران دیابتی نوع 2 در موقع تشخیص به بیماری فشارخون بالا مبتلا هستند ولی در دیابت نوع یک، فشارخون معمولا تا حدود 10‌سال پس از تشخیص بیماری، نرمال است و پیدایش فشارخون بالا در این بیماران معمولا همراه با شروع بیماری کلیوی است.

همراه شدن بیماری دیابت و فشارخون، افراد را بیشتر در معرض بیماری‌های قلب و عروق، کلیوی و سکته‌های مغزی قرار می‌دهد.

فشارخون شریانی در بیشتر افراد نوسان دارد و افرادی که گاهی اما نه به طور مداوم دارای فشارخون بالا هستند تحت‌عنوان فشارخون متغیر طبقه‌بندی می‌شوند.

اکثر مبتلایان دارای هیچ‌گونه علائم اختصاصی قابل انتساب به افزایش فشارخون نیستند و فقط با معاینه شناسایی می‌شوند و در صورت شک به وجود فشارخون بالا باید حداقل دو بار در دو معاینه جداگانه فشارخون اندازه‌گیری شود.

علائم: گرچه سردرد به طور عام علامت فشارخون بالا است اما فقط مشخصه فشارخون شدید می‌باشد و بیشتر این سردردها در ناحیه پس سر و هنگامی که بیمار صبح از خواب برمی‌خیزد وجود دارد.

شکایت‌های دیگر شامل؛ سرگیجه، خواب‌آلودگی، تپش قلب، زود خسته شدن، کرختی و مور مور شدن دست و پا، تنگی نفس، ناتوانی جنسی، خونریزی از بینی و تاری دید و... است.

علل فشارخون بالا: سابقه خانوادگی، افزایش سن، نژاد سیاه، دیابت، عفونت‌های مکرر دستگاه ادراری، چاقی، بی‌تحرکی، استعمال سیگار و الکل، مصرف زیاد نمک و داروهای استروژنی و کورتن و تنش‌های روحی است.

درمان: آنچه اهمیت دارد این است که فشارخون در محدوده 80/120 حفظ شود و این ممکن نیست مگر با تغییر شیوه زندگی که در کنترل فشارخون بالا نقش داشته و بر درمان آن نیز تاثیر می‌گذارد و شامل این موارد است؛ رعایت رژیم غذایی با مصرف میوه و سبزیجات و جایگزین کردن گوشت سفید به جای گوشت قرمز و محدود کردن مصرف نمک به میزان حداکثر یک قاشق چایخوری در روز و مصرف پتاسیم، کلسیم، منیزیم و انجام فعالیت‌های جسمانی و ورزش و حفظ وزن در محدوده مطلوب، عدم استعمال سیگار و موادمخدر و اجتناب از استرس‌ها و در صورت لزوم مصرف داروهای فشار خون.

دقت شود در صورتی که پس از مصرف دارو، فشارخون کنترل شد، دارو قطع نشود. فشارخون طبیعی پس از درمان نشانه موثر بودن دارو است نه عدم نیاز به آن. فشارخون بالا به قاتل بی‌سر و صدا شهرت یافته است.

دکتر مهرانگیز توتونچی