رعایت حق کارشناس

آرپناهی که فوق‌لیسانس آمار دارد؛‌ 25 تیر 58 در اهواز به دنیا آمده است و گرچه بخش عمده همکاری 11 ساله‌اش با تلویزیون به سیمای مرکز خوزستان بازمی‌گردد، اما از سال 82 به عنوان مجری پخش به شبکه سوم سیما آمده و اجرای برنامه‌های پرمخاطبی چون پنجره و جشنواره امید را در این شبکه بر عهده داشته است.

با اجرای گلبرگ، گل از گلتان شکفت؟

بله، موضوع گلبرگ خیلی برایم جذاب بود. اجراهایی که قبلا داشتم را شاید خودم کمتر می‌پسندیدم، لذا مدتی از اجرا فاصله گرفته بودم، اما وقتی آقای بیک‌محمدی (تهیه‌کننده گلبرگ)‌ این برنامه را به من پیشنهاد دادند، خوشحال شدم زیرا گلبرگ، مطابق طبع و باب میلم بود.

و حسابی هم گل کردید؟

فکر می‌کنم برنامه گلبرگ، کاملا جای خودش را بین مخاطبان باز کرده و دیده شده است. بیش از یک میلیون پیامک اساسی که در سری اول برنامه به دستمان رسید، شاهد خوبی بر این ادعاست.

فکر نمی‌کنید گلبرگ، بیشتر به مجری کارشناس نیاز داشته باشد تا مجری صرف؟

در گلبرگ، مجری امکان دخالت کارشناسی در بحث‌ها را دارد، اما بنا نیست حضور پررنگ و آنچنانی داشته باشد و با کارشناس روحانی برنامه در پاسخ به پرسش‌ها همراه شود. با توجه به این‌که موضوع برنامه، مهم‌ترین رخداد زندگی ما را نشانه رفته است؛ بینندگان بشدت حساس هستند و تمایل چندانی به ورود مجری در بحث‌ها ندارند، لذا ساختار برنامه در عمل طوری شکل گرفته که مجری نباید وارد شود. اگر دقت کرده باشید برنامه ما حتی تعدد و تحول کارشناس هم ندارد و می‌خواستیم حجت‌الاسلام دهنوی،‌ متکلم وحده باشند بنابراین بحث و تبادل‌نظر مجری و کارشناس در مورد مسائل مطروحه را به بعد از اتمام هر برنامه موکول کرده‌ایم.

اما روال حاکم بر گلبرگ و نوع برنامه ایجاب می‌کند که مجری لااقل برای جلوگیری از یکنواختی هم که شده، نقش‌آفرینی خلاقانه و تحرک و پویایی بیشتری از خود بروز دهد.

روال حاکم بر برنامه گلبرگ به اندازه کافی مطلوب است. من عمدا کم حرف ظاهر می‌شوم تا سهم عمده‌ای از وقت برنامه در اختیار کارشناس قرار بگیرد. یکی از روش‌ها برای نقش‌آفرینی بیشتر من این است که با طرح سوالاتی که کلام کارشناس را قطع می‌کند، وارد بحث شوم. شاید این راهکار از نظر رسانه‌ای و بصری و حتی تنوعی که در برنامه ایجاد می‌شود، خیلی جذاب‌تر باشد و من نیز به عنوان مجری، صرفا این نوع اجرا را به دلیل جالب‌تر بودن، بیشتر دوست داشته باشم اما واقعیت این است که گلبرگ، کمتر از 60 دقیقه در هفته مجال بروز و ظهور دارد و در این مدت‌کوتاه باید پاسخگو و راهگشای هزاران سوال و مشکلی باشد که از طریق پیامک، ایمیل و تماس‌های تلفنی در طول هفته به برنامه می‌رسد؛ بنابراین سعی می‌کنم کاملا خوددار باشم و کم‌گویی کنم و تا آنجا که ممکن است وارد کلام کارشناس نشوم و با زیاده‌گویی، وقت برنامه را نگیرم و تنها بسترساز و زمینه‌ساز فرمایشات حاج آقا باشم. با حداقل کلام سوالات را مطرح می‌کنم و بخش‌های مختلف برنامه را به هم وصل می‌نمایم و همه اینها فقط برای حسن استفاده از وقت محدود برنامه است.

پس می‌توان چنین نتیجه گرفت که موقعیت فعلی گلبرگ در همراهی شمار قابل‌توجه مخاطبان، مرهون خصوصیات بارز فکری و گفتاری کارشناس روحانی برنامه است تا تاثیرگذاری مجری؟

مردم خیلی به من لطف دارند. بسیاری در پیامک‌هایشان برایم می‌نویسند: «از شما متشکریم که به عنوان مجری برنامه، حق کارشناس را ضایع نمی‌کنید و اجازه می‌دهید حرفشان را به طور کامل بیان نمایند.» و...

اگر اجرای من به گونه دیگری بود شاید کارشناسان برنامه هم نمی‌توانستند تا این حد باتمرکز صحبت کنند. در هر صورت همه کسانی که کار رسانه‌ای می‌کنند می‌دانند تمام اجزای یک برنامه در خوب بودن آن دخیلند و من فکر می‌کنم به عنوان یک مجری، استراتژی مناسبی را برای این برنامه در پیش گرفتم که قطعا به خوب بودن آن کمک کرده است.

به کار بستن استراتژی مناسب، مستلزم شناخت کافی است. تا چه حد با مولفه‌های تاثیرگذار در اداره بدون نقص برنامه‌ای تخصصی مثل گلبرگ که سوالات مختلف با خاستگاه‌های متفاوت را پوشش می‌دهد، آشنایی داشتید؟

در یکی دو سوال قبل به نقش‌آفرینی خلاقانه مجری به عنوان یکی از ضروریات اجرای چنین برنامه‌ای اشاره کردید. باید بگویم در وهله اول من خودم را آدم خلاقی می‌دانم حتی دوره تکنیک‌های خلاقیت را در کارگاه‌های خلاقیت، تدریس می‌کنم لذا تا حدود زیادی بر این مولفه مسلطم. همچنین حدود 4 سال در حوزه مشاوره با رویکرد مدیریتی فعالیت کرده‌ام البته حوزه تخصصی‌ام، مشاوره خانواده نبوده است اما مدتی روی بسته‌ای آموزشی به نام «شخصیت‌شناسی کاربردی» کار می‌کردیم که به نوعی مرا درگیر مباحث روان‌شناسی نیز کرده بود لذا به دلیل تجربه کاری که در این زمینه به دست آورده بودم علاقه‌مند شدم که در این حوزه کار بکنم. در سیمای مرکز خوزستان نیز گفتگوی کارشناسی زنده‌ای با نام «کنکاش» اجرا می‌کردم که حال و هوای گلبرگ را داشت بنابراین با نوع اجرای چنین برنامه‌هایی نیز بیگانه نبودم.

ایده‌ای گلبرگی برای گلبرگ 88؟

[مکث طولانی] دعوت از جوانان پرسشگر و تبدیل برنامه به میزگردی برای آنها که بخواهند بی‌واسطه، سوالات‌شان را با کارشناس‌مان در میان گذارند. البته شاید به سادگی نتوانیم به این ایده، جامه عمل بپوشانیم زیرا گلبرگ، بیننده خودش را پیدا کرده است و ما نمی‌خواهیم با تفاوت ماهوی بخشیدن به آن، مخاطبان‌مان را اذیت کنیم. به نظرم بیننده‌ها از سبک فعلی گلبرگ، راضی هستند، لذا صلاح نمی‌دانیم تغییر جدی در برنامه به وجود آوریم.

در اجرای گلبرگ، دسته گل هم به آب داده‌اید؟

دسته‌گل بزرگ نه. به هر حال در هر اجرایی ممکن است لفظی را اشتباه بیان کنیم یا کلامی را پس و پیش بگوییم. اگر بتوان اسم اینها را دسته گل به آب دادن گذاشت باید بگویم بله در اجرای گلبرگ از این موارد داشته‌ام، اما مورد خیلی حادی الان در ذهنم نیست.

تجربه گلبرگ در زندگی روزمره خودتان ثمربخش و گشایش‌گرایانه بوده است؟

تا الان صحبت‌های حجت‌الاسلام دهنوی مربوط به مسائل قبل از ازدواج بود که خیلی به کار ما نمی‌آمد و به نوعی از ما گذشته بود، اما امیدوارم بتوانم از مباحثی که در سری جدید برنامه با موضوع مسائل خانوادگی مطرح می‌شود استفاده نمایم. البته در بین اطرافیانم کسانی بودند که می‌خواستند ازدواج کنند و من آنها را به حرف‌های کارشناس محترم برنامه رجوع دادم و سعی کردم در همان چارچوب، راهنمایی‌شان کنم.

اجرا برایتان سرگرمی بود، شد یا می‌شود؟

اجرا از اول برایم سرگرمی بوده است و شاید یکی از بالاترین تفریحاتم اجرا کردن باشد البته این اصلا به آن معنا نیست که من اجرا را جدی نگرفته باشم یا به چشم بازی و سرگرمی صرف به آن بنگرم. در مقاطع مختلف زندگی‌ام وقت زیادی برای اجرا کردن گذاشته‌ام. هرگاه بین اجراهایم فاصله می‌افتد، دلتنگ می‌شوم و وقتی مجددا می‌خواهم اجرا را از سر گیرم، با شور و اشتیاق مضاعفی به صحنه بازمی‌گردم زیرا این حرفه را خیلی دوست دارم.

پس همانی شدید که اجرا می‌خواست؟

نه، اگر وقت و تلاش بیشتری را صرف اجرا می‌کردم شاید می‌توانستم اجراهای بهتری داشته باشم.

چرا این کار را نکردید؟

چون ترجیح دادم در کنار اجرا، فعالیت‌های دانشگاهی و حرفه‌ای خودم را هم داشته باشم و فکر می‌کنم این انتخاب، اتفاق بهتری باشد.

شغل اصلی شما چیست؟

در دانشگاه علوم پزشکی تهران و موسسه آموزش عالی صدرا، مدرس آمار و ریاضی هستم.

و زمزمه پایانی شما با همراهان این گفتگو؟

اجازه می‌خواهم یک گلبرگ حدیث را به خوانندگان روزنامه جام‌جم که باغ ایمان دیدگانشان به گل نشسته است تقدیم نمایم: نبی مهربان اسلام حضرت محمد مصطفی(ص)‌ می‌فرمایند: «من اصبح و لم یهتم بامور المسلمین فلیس بمسلم» آن کس که صبح کند و اهتمام به حل مشکلات مسلمین نداشته باشد، مسلمان نیست.

شیما و میلاد کریمی