فسبح باسم ربک العظیم(1)
گفت: به کدامین اسم، تسبیح تو را توان گفت که اسم از تو، حمد از تو، تسبیح و تهلیل و تکبیر، همه از آن خود توست!
و بشنو از کلام وحی که: «وان من شیءٍ الا یسبح بـحمده و لکن لاتفقهون تسبیحهم.»2 و این وادی نخست اطعام است، از آن رو که «انالله هو الرزاق.»3 و همو که درک نکرد و اطعام شد باید که دستکم تلاش کرد تا مطعم خویش را شناسایی کرد. و اگر ساعی نبود، در همین وادی نخست باید که اطراق کرد. اما شایسته اســت کــه بــدانــد:
سـنـگــریــزه هــم در کــف دسـت رسولالله(ص)، تسبیح خدای خویش گفت و آن کس که اندک بهرهای از اسم (سامع) برده بود با گوش خویش، تسبیح سنگریزه را هم بشنید. اما آن که گام برداشت و اهل سعی بود، از (اطعام کریم) بهره بیشتر برد و از باب (فسئلوا اهل الذکر)4 پرسید: به کدامین اسم، تو را تسبیح باید گفت. از آن رو که در این مقام، سخن از (ربک العظیم) است و پاسخ شنید.
وقتی که با بزرگی بنشینی باید که او را به اسم (اعظم)ش بخوانی. همان اسمی که جامع اسماء او باشد. اگر چه آن اسم از جنس معنا نباشد و تو را بر حسب ظاهر مراد حاصل نیاید و به هر روی، اگرتو را نوری تابید و تو را طعامی بیشتر دست داد باید که نام او را بسیار یاد کرد. تا (اسم) و (وجود) یکی گردد چنان که فرمود:
(فی بیوت اذن... ! ان ترفع و یذکر فیها اسمه یسبح له فیها بالغدو و الاصال)5
سخن از اسمی بزرگ است و اسم بزرگ را جز بزرگ نداند. که فرمود: (انا سنلقی علیک قولا ثقیلا)6 و در این مقام از کریمه (و لقد اتیناک سبعا من المثانی و القرآن العظیم)7 نبایدغافل شد. تا آنجا که فرمود: (فسبح بحمد ربک و کن من الساجدین/8 و اعبد ربک حتی یاتیک الیقین)9
1) واقعه / 74 و 96 / حاقه / 52 - 2) اسراء / 44- 3) ذاریات / 58 -4) انبیاء / 7- 5) نور / 36 - 6) مزمل / 5 -7) حجر / 87 - 8) همان / 98 - 9) همان / 99
محمدرضا لاهوتی
تازه ها
پیشنهاد سردبیر
هوش مصنوعی یکی از قدیمیترین عادتهای ما در اینترنت را تغییر داده است
گوگل جواب میدهد؛ چرا کلیک کنیم؟
جامجم آنلاین بررسی کرد
ماجرای سن بازنشستگی ۵۵ و ۶۲ ساله چیست؟
گفت و گو
در گفتوگو با جامجم آنلاین عنوان شد
نذر کتاب؛ وقف دانایی برای گسترش عدالت فرهنگی
در گفتوگو با جامجم آنلاین تشریح شد
فاصله ایران با پیشروان هوش مصنوعی قابل جبران است
جامجم آنلاین بررسی کرد
باجنیوزها؛ باجگیری در لباس افشاگری
در گفتوگو با جامجم آنلاین مطرح شد