گفتگوی ایران و آمریکا

او پس از دیدار با بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم اشغالگر قدس از آغاز مذاکره با ایران پس از برگزاری انتخابات ریاست‌ جمهوری خبر داده و اعلام کرده است: انتظار من این است که مذاکرات کوتاه‌ مدتی را بزودی پس از انتخابات ریاست‌ جمهوری ایران آغاز کنیم و در این صورت تا قبل از پایان سال، استنباط مناسبی خواهیم داشت که آیا در مسیر درست حرکت می‌کنیم یا نه؟

رئیس‌جمهور آمریکا گفته است که انتظار دارد مذاکرات هسته‌ای با ایران تا پایان سال جاری میلادی به پیشرفت‌ هایی دست یابد.وی با اشاره با سیاست دولت آمریکا در زمینه تعامل و گفتگو با ایران درخصوص برنامه‌های هسته‌ای خاطرنشان کرده است: موضوع مهم این است که اطمینان حاصل شود جدول زمانی روشن و نقطه‌ای مشخص وجود دارد.

باراک اوباما مجددا از لزوم تغییر در سیاست دولت جورج بوش، رئیس‌جمهور سابق ایالات متحده، درباره برنامه هسته‌ای ایران سخن گفته و تلاش دولت سابق برای منزوی کردن جمهوری اسلامی را ناموفق خوانده است.

وی با اشاره به این که این سیاست به ثمر نرسید، افزود: در نتیجه ما می‌کوشیم به نحوی دیگر عمل کنیم.با این حال اوباما تاکید کرده است که «ما تا ابد به مذاکرات ادامه نمی‌دهیم.»

باراک اوباما سال گذشته در دوران مبارزات انتخاباتی قول داد در صورت پیروزی، بدون هیچ شرطی با ایران مذاکره کند.

او در نخستین روز ریاست‌جمهوری خود، خطاب به مقامات ایرانی گفت که دستانش را به سوی آنها دراز کرده و به مناسبت نوروز با ارسال پیامی ویدئویی روی اینترنت، برای نخستین بار مقامات ایران را به طور مستقیم مورد خطاب قرار داد و خواستار گفتگوی رودررو با آنها شد.

همگرایی با رژیم صهیونیستی

بسیاری از صاحبنظران سیاسی، سخنان اخیر باراک اوباما را واکنشی به خواست رژیم اسرائیل می‌دانند. این رژیم درباره برنامه هسته‌ای ایران تاکید دارد که باید برای رسیدن این مذاکرات به نتیجه مطلوب، جدول زمانی معینی تعیین شود.

این رژیم، ایران را متهم می‌کند که برای دستیابی به تسلیحات اتمی می‌کوشد از مذاکرات نامحدود برای تحقق این هدف بهره‌برداری کند. آمریکا قبلا هم ماه اکتبر (مهر) را به عنوان ضرب‌الاجلی برای پایان دادن به دور اول گفتگوها با ایران در نظر گرفته بود که بعدا آن را رد کرد.

پیشتر روزنامه صهیونیستی هاآرتص با استناد به یک سند محرمانه از گفتگوهای دنیس راس، نماینده ویژه آمریکا در خاورمیانه مدعی شده که دولت آمریکا در ماه اکتبر به دور نخست گفتگوها با ایران پایان داده و در صورت عدم موفقیت برای آغاز مذاکرات، در مورد راهبرد خود در قبال ایران بازنگری می‌کند؛ اما بلافاصله کاخ سفید ضرب‌الاجل برای گفتگو با ایران را رد و اعلام کرد که باید این امر روند طبیعی خود را طی کند.

سخنگوی شورای امنیت ملی کاخ سفید، مایک همر، به خبرنگاران در این باره گفت: فکر می‌کنم در این زمان مناسبت نداشته باشد که بکوشیم جدول زمانی برای این امر تعیین کنیم؛ بلکه باید ببینیم چگونه می‌توان تعامل را به پیش راند. وی همچنین اذعان کرد که کوشش‌های واشنگتن برای تعامل با ایران ممکن است مدتی طول بکشد.

مایک همر گفته بود که دولت اوباما در فکر «گفتگو به خاطر گفتگو» نیست؛ بلکه جویای فرصت‌هایی برای تعامل با جمهوری اسلامی است.

همچنین سخنگوی وزارت امور خارجه آمریکا اعلام کرد؛ واشنگتن برای یافتن راه‌حل دیپلماتیک درباره موضوع هسته‌ای ایران، ضرب‌الاجل تعیین نکرده است.

ایان کلی ضمن اعلام این مطلب تصریح کرد: ما به تعیین هرگونه جدول زمانی یا حتی محدوده زمانی فرضی علاقه‌ای نداریم.

اما اینک شاهد سخنان اوباما و تعیین جدول زمانی برای گفتگو با ایران هستیم.

روزنامه الشرق‌الا‌وسط به نقل از یک منبع آگاه نوشت: آمریکا خواستار گفتگو با ایران در یک بازه زمانی 6 ماهه است. این منبع که نامش فاش نشده است، افزود: واشنگتن طی چند روز گذشته، استراتژی خود را در قبال ایران تکمیل کرده است. بر مبنای این استراتژی، آمریکا علا‌وه بر مساله هسته‌ای درخصوص مسائل دیگر نظیر عراق و افغانستان نیز با ایران مذاکره خواهد کرد.

با وجود این، به نظر می‌سد ایران تمایلی به ارتباط میان این دو ماجرا یعنی انتخابات و گفتگو با آمریکا ندارد؛ به طوری که حسن قشقاوی، سخنگوی وزارت امور خارجه، هرگونه گفتگو با آمریکا و ارتباط دادن آن به انتخابات آینده ریاست‌جمهوری را رد کرده و متکی وزیر امور خارجه نیز اعلام کرده است که ایران منتظر گام‌های عملی از سوی آمریکاست.

انتظار برای واکنش

سخنان باراک اوباما که با دست، گفتگو با ایران را پیش می‌کشد و آن را با پا پس می‌زند، حکایت از آن دارد که آمریکا در حال حاضر منتظر واکنش ایران مقابل پیشنهاد گفتگو از سوی غرب است؛ اما آمادگی برای آغاز گفتگو، تعیین‌کننده سیاست‌های وی نیست.

بسیاری از صاحب‌نظران سیاسی معتقدند که رویکرد دولت باراک اوباما به ایران یک تغییر تاکتیکی بوده و نشانه تغییر در سیاست این کشور در قبال تهران نیست. شواهد امر نشان از این دارد که سیاست واقعی اوباما در مقایسه با سیاست‌های دولت پیشین این کشور در قبال ایران تفاوت متمایزکننده‌ای ندارد.

این در حالی است که اوباما گفته است؛ دولتش متعهد به دیپلماسی است و از سخن بر سر میز مذاکره خبر می‌دهد؛ اما تاکنون حتی موارد اندکی از تغییر و تحولات محسوس در رویکرد دولت آمریکا در کار نبوده است. بواقع پایه و اساس این سیاست که اعمال فشار بر ایران برای تسلیم شدن در برابر خواسته‌های غرب و توقف فعالیت‌های غنی‌سازی اورانیوم است، تغییری نکرده، اوباما تحریم‌های تحمیلی دولت بوش بر ایران را تمدید کرده و به تلاش برای اعمال فشار بر تهران جهت توقف برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای آن ادامه داده است.

جوزف بایدن، معاون ریاست‌جمهوری آمریکا در ماه فوریه بر ابهام‌آمیز بودن سیاست اوباما درخصوص برقراری روابط با ایران صحه گذاشت و با اشاره به تمایل ایالات متحده برای گفتگو با ایران اذعان کرد: این امر تنها در صورتی تحقق می‌یابد که ایران به درخواست اوباما برای توقف برنامه‌های هسته‌ای خود پاسخ مثبت دهد. هم‌اکنون نیز دولت آمریکا از برقراری مناسبات با ایران سخن می‌گوید و در عین حال بر درخواست خود پافشاری و اعلام می‌کند که مذاکرات تا ابد ادامه نخواهد داشت.

پیامد هرگونه مذاکراتی تحت چارچوب زمان معین کاملا قابل پیش‌بینی است؛ طوری که دولت اوباما اعلام خواهد کرد به دنبال عدم جدیت ایران درخصوص انجام گفتگوها، این نشست‌ها نتیجه‌‌بخش نبوده و تنها یک رویکرد سختگیرانه چون تهدید به اعمال زور از سوی آمریکا و همچنین تشدید تحریم‌ها باعث تغییر رویکرد ایران خواهد شد.

دولت اوباما همچنین با ایجاد یک تحول تاکتیکی جزئی در سیاست‌های خود مدعی تلاش در برقراری روابطی دوستانه خواهد شد و با استناد به ناکارایی و شکست این دیپلماسی خواهد توانست به توجیه رویکردهای سختگیرانه خود بپردازد. به عبارت دیگر هدف این تغییر موضع، بهبود روابط عمومی ایالات متحده است، نه تغییر موضع آن در برابر ایران به شکلی هدفمند.

کتایون مافی