در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
پیچیدگیهای شکست طالبان
شورش طالبان پاکستان و تلاش این گروه برای صدور طالبانیسم به فراسوی دره سوات که مدیریتش براساس توافقنامه دولت ایالت سرحداتشمالی با مولانا صوفی محمد، رهبر معنوی طالبان پاکستان به این گروه واگذار شده بود به یکی از دغدغههای جدی غرب تبدیل شده است.
غربیها نگران ثبات پاکستان، احتمال سقوط حاکمیت این کشور و دستیابی افراطیون به زرادخانه هستهای این کشور هستند. آصف علی زرداری، رئیسجمهور 53 ساله پاکستان در مصاحبه با هفتهنامه آلمانی اشپیگل با ارائه توضیحاتی پیرامون مذاکرات شکست خورده با طالبان برای برقراری صلح در مناطق مرزی کشورش با افغانستان به سوالات اشپیگل در مورد محل اختفای بنلادن، رهبر القاعده و امنیت زرادخانه هستهای پاکستان پاسخ گفت.
* آقای رئیسجمهور. طالبان در حال پیشروی به سمت مناطق داخلی پاکستان است. آیا ارتش پاکستان فاقد توانمندیهای لازم یا اراده کافی برای مقابله موثر با افراطیون است؟
هیچکدام. سوات موقعیت خاصی دارد. موقعیت جغرافیایی این منطقه عاملی محدودکننده در برابر اقدامات و توانمندیهای ماست. ما حضور مناسبی در باجائو در طول مرزهای پاکستان با افغانستان داشتیم. در آنجا هم با جنگندههای اف16، تانک، توپخانه سنگین و نیروهای پیاده وارد عمل شدیم. در آن زمان 800 هزار نفر ساکن این منطقه بودند که شروع درگیریها 550 هزار نفر را آواره کرد.
آنچه ما میخواستیم ماندن ساکنان محلی و ایجاد نیرویی برای مقاومت در برابر طالبان بود. تا آنجا که به وضعیت سوات مربوط میشود طالبان از مردم به عنوان سپر انسانی استفاده میکند. در چنین شرایطی در پیش گرفتن سیاستی تهاجمیتر به افزایش تلفات غیرنظامیان منجر میشود. برای ما قاعده گفتگو همیشه موثر واقع شده است. جنگ همیشه بهترین راهکار برای حل مشکلات نیست.
* توافقنامه صلح به دست آمده بین دولت ایالتی سرحداتشمالی و طالبان چون تلاشهای قبلی با شکست مواجه شد. طالبان بدون کنار گذاشتن سلاح به این توافق دست یافت. در چنین شرایطی آیا مصالحه با افراطیون میتواند راهکاری واقعگرایانه برای دستیابی به صلح باشد؟
در جریان مذاکرات ما سعی کنیم بین کسانی که کورکورانه از افراطیون پیروی میکنند، جنایتکاران و حلقه اصلی افراطیگری تمایز قایل شویم. این شورش دامنهدار است، مهار آن نیز وقت میگیرد. ما با پشتوانه نیروهای مسلح پاکستان وارد مذاکره میشویم، هر جا لازم باشد از مذاکرات عقب نشسته و دست به اقدام میزنیم تا طالبان را وادار به مصالحه کنیم.
افراطیگری به این شکل پدیدهای نوظهور است که کتابچه راهنمایی در موردش وجود ندارد تا بتوان برای کسب اطلاعات به آن رجوع کرد. به شما توصیه میکنیم در مورد جنگهای افغانستان مطالعه کنید. طالبان که اکثرا پشتون هستند به همان شیوه میجنگند. آنان با حملات مداوم دشمن را ضعیف میکنند.
* صوفی محمد، رهبر طالبان در دره سوات میگوید دمکراسی با اسلام در تناقض است. در چنین شرایطی بنیان مصالحه شما با آنها چیست؟
اگر او قانون اساسی پاکستان را نپذیرد دیگر مبنایی برای مذاکره و مصالحه وجود نخواهد داشت. چنین رویکردی به مذاکرهکنندگان و دولت دستاویز لازم برای اقدام علیه او را میدهد. اگر توافقنامه کارآمد نباشد پارلمان میتواند آن را مورد بازنگری قرار دهد. دمکراسی یعنی همین و همانطور که میبینید از کارآیی لازم هم برخوردار است.
* ارتش پاکستان مدتی است علیه طالبان وارد عمل شده است. آیا این عملیاتی ظاهری برای کاستن از دغدغههای غرب نیست؟
این عملیاتی تمام عیار است. نزدیک به 100هزار نیروی ارتش پاکستان در منطقه درگیر هستند. بیشک ما استراتژی جامع و طرحی کامل برای بازسازی منطقه پس از پایان عملیات تدوین کردهایم.
* نیروهای طالبان به طور مداوم از فقرا میخواهند به آنها بپیوندند و علیه زمینداران بزرگ و فئودالهای محلی بجنگند. آیا این گروه در حال بازتعریف خود و تلاش برای تبدیل به جنبشی اجتماعی با هدف به چالش کشیدن ثروتمندان پاکستان است که مخالف انجام اصلاحات ارضی هستند؟
من مساله را این طور نمیبینم. در مناطق مرزی شمالغرب پاکستان اصولا چیزی به عنوان فئودالیسم وجود ندارد چون این مناطق فاقد زمین زراعی کافی برای کشت و زرع هستند. این منطقه سراسر کوهستانی است. اقوام قدیمی با پیشینه تاریخی در این منطقه زندگی میکنند و ساختاری قبایلی بر منطقه حاکم است که برای سدهها دست نخورده باقی مانده است.
طالبان در قیاس با نیروهای قبایلی تسلیحات بهتری در اختیار دارند، نیروهایشان بیشتر است و با به کارگیری رویکردهای تهاجمیتر در اغلب موارد نیروهای محلی را به انقیاد وامیدارند.
* چرا شما بخشی از نیروهای مستقر در بخش شرقی کشور و در مرزهای هند را به غرب پاکستان -جایی که به آنها نیاز بیشتری وجود دارد – منتقل نمیکنید؟
برای ما هر دو مرز اهمیتی برابر دارند. این واقعیت که ارتش هند طی ماههای اخیر استحکامات خود در مرزهایش با پاکستان را تقویت کرده مایه نگرانی ماست. ما متناسب با شرایط عمل میکنیم و قطعا کشورمان را بهتر از خارجیها میشناسیم.
* طالبان دره سوات از اسامه بنلادن دعوت کرده به این منطقه برود و متعهد به حفاظت از او در برابر ارتش پاکستان و آمریکاییها شده است. اگر او این دعوت را قبول کند، شما چه میکنید؟
این تقریبا غیرممکن است که بنلادن از مخفیگاه خود بیرون آمده و خود را در معرض دستگیری و مرگ قرار دهد. الان مهمترین سوالی که در مورد بنلادن مطرح است زنده یا مرده بودن اوست. آمریکاییها میگویند اطلاعی از سرنوشت او ندارند. اطلاعات آنها در مورد بنلادن به واسطه سال ها جستجو برای یافتن او قطعا بیشتر از ماست. آنها دارای تجهیزات بیشتر، شبکههای جاسوسی گستردهتر، ماهوارههای مخابراتی ویژه استراقسمع و منابع بیشتری بر روی زمین هستند اما با این حال میگویند نمیدانند بنلادن کجاست.
* رابطه بین دولت منتخب مردم در اسلامآباد و ارتش پاکستان هیچگاه خالی از تنش نبوده است آیا شما به سرلشکر پرویز اشفق کیانی، رئیس ستاد کل ارتش و سازمان اطلاعات ارتش (ISI) اعتماد دارید؟
رابطه ما مبتنی بر اعتماد است و من همیشه در جریان اقدامات ارتش قرار میگیرم. ما در حال حاضر هیچ نگرانیای از بابت کودتای ارتش نداریم.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
