بازخوانی یک فرمان

اکنون پس از 8 سال این پرسش مطرح است که قوای سه‌گانه و بخصوص قوه مجریه و قضاییه تا چه اندازه در مبارزه با مفاسد موفق عمل کرده‌اند؟

گزارش‌های مراکز معتبری که در زمینه مبارزه با فساد مالی فعالیت می‌کنند، نشان می‌دهد در سال‌های گذشته نه‌تنها در مبارزه با مفاسد اقتصادی عملکرد مطلوبی نداشته‌ایم، بلکه در برخی از شاخص‌ها، عقبگرد نیز کرده‌ایم.

به نظر نگارنده، برای یافتن دلایل این عقبگرد نیازی به تشکیل کارگروه یا برگزاری همایش و سمینار و یا نگارش مقالات و امثالهم نیست، بلکه تنها مروری بر فرمان 8 ماده‌ای رهبر انقلاب در این زمینه به اندازه کافی رهگشاست.

رهبر معظم انقلاب در نامه 8 سال پیش خود تاکید کرده‌اند: «خشکانیدن ریشه فساد مالی و اقتصادی و عمل قاطع و گره‌‌گشا در این باره، مستلزم اقدام همه جانبه بوسیله‌ قوای سه گانه مخصوصا دو قوه مجریه و قضاییه است. قوه مجریه با نظارتی سازمان یافته و دقیق و بی ‌اغماض، از بروز و رشد فساد مالی در دستگاه‌ها پیشگیری کند و قوه قضاییه با استفاده از کارشناسان و قضات قاطع و پاکدامن، مجرم، خائن و عناصر آلوده را از سر راه تعالی کشور بردارد.»

همچنین در بخش دیگری از فرمان رهبری به روسای قوای سه‌گانه آمده است: «کار مبارزه با فساد را چه در دولت و چه در قوه قضاییه به افراد مطمئن و برخوردار از سلامت و امانت بسپارید. دستی که می‌خواهد با ناپاکی دربیفتد باید خود پاک باشد و کسانی که می‌خواهند در راه اصلاح عمل کنند باید خود برخوردار از صلاح باشند.»

بی‌گمان رهبر انقلاب در همان سال‌ها نیز از آسیب‌هایی که طرح مبارزه با فساد مالی را تهدید می‌کند یا به بیراهه می‌کشاند نیز آگاه بوده‌اند، چرا که خطاب به مسوولان تاکید کرده‌اند: «ضربه عدالت باید قاطع ولی در عین حال دقیق و ظریف باشد. متهم کردن بی‌‌گناهان یا معامله یکسان میان خیانت و اشتباه یا یکسان گرفتن گناهان کوچک با گناهان بزرگ جایز نیست. مدیران درستکار، صالح و خدمتگزار که بیگمان، اکثریت کارگزاران در قوای سه گانه کشور را تشکیل می‌دهند، نباید مورد سوءظن و در معرض اهانت قرار گیرند و یا احساس ناامنی کنند.»

از منظر رهبر انقلاب، بخش‌های نظارتی در قوای سه‌گانه بیشترین سهم را در نظارت بر امور و شناسایی فساد داشته‌اند، ایشان تاکید کرده‌اند: «بخش‌های مختلف نظارتی در سه قوه از قبیل سازمان بازرسی کل کشور، دیوان محاسبات و وزارت اطلاعات باید با همکاری صمیمانه، نقاط دچار آسیب در گردش مالی و اقتصادی کشور را بدرستی شناسایی کنند و محاکم قضائی و نیز مسوولان آسیب‌زدایی در هر مورد را یاری رسانند.»

بندبند فرمان رهبر انقلاب برای مقابله با فساد اقتصادی ، دقیق و خردمندانه تنظیم شده است، اما شاید مهم‌ترین بخش این فرمان که به نظر می‌رسد مدت‌هاست به آن توجه کافی نشده است، آخرین بند آن باشد: «با این امر مهم و حیاتی نباید بگونه شعاری، تبلیغاتی و تظاهرگونه رفتار شود. بجای تبلیغات باید آثار و برکات عمل، مشهود گردد. به دست اندرکاران این ‌مهم تاکید کنید که بجای پرداختن به ریشه‌ها و ام ‌الفسادها به سراغ ضعفا و خطاهای کوچک نروند و نقاط اصلی را رها نکنند. هرگونه اطلا‌ع‌رسانی به افکار عمومی که البته در جای خود لازم است، باید به دور از اظهارات نسنجیده و تبلیغات ‌گونه بوده و حفظ آرامش و اطمینان افکار عمومی را در نظر داشته باشد.»

شاید در گیر و دار فعالیت‌های روزمره مسوولان، بر فرمان 8 ماده‌ای رهبر انقلاب غبار فراموشی نشسته و از یاد آنها رفته باشد. شاید بهتر باشد برای پیشرفت در امر مبارزه با فساد، این فرمان بر صفحه‌ای نگاشته و در دفتر کار روسای محترم سه قوه و همکاران آنان نصب گردد.

محسن ماندگاری