مسواک، یاورهمیشگی دندان

در واقع مطمئن‌ترین و کامل‌ترین روش برای پیشگیری و درمان بیماری‌های لثه، برداشتن روزانه‌ میکروب‌ها از سطح دندان‌ها با استفاده از نخ دندان و مسواک است.

از طرفی بیشترین پوسیدگی دندان در دوران کودکی به علت درست مسواک نکردن و آموزش نامناسب ایجاد می‌شود که از دست دادن دندان‌ها باعث ایجاد مشکل در جویدن، زیبایی، تکلم و اعتماد به نفس می‌‌شود.

با مسواک زدن می‌توان 3 سطح از دندان را تمیز کرد و با استفاده از نخ دندان پلاکت‌های میکروبی دو سطح دیگر را از بین برد. همچنین برای دیواره‌های دندان باید به صورت مجزا از نخ استفاده شود. استفاده از دهان‌شوی نیز باعث بالا رفتن مقاومت دندان‌ها ‌شده و درصد پوسیدگی را پایین می‌آورد.

کمبود ویتامین‌ها ازجمله کمبود ویتامینC به مقدار زیاد نیز روی سلامت لثه‌ها تاثیر دارد و منجر به آسیب رساندن به لثه‌ها می‌شود.

نتایج مطالعات نشان داده است تعداد دفعات مصرف مواد قندی در افزایش و شیوع پوسیدگی دندان تاثیر مستقیم دارد، به این معنا که باقی ماندن مواد شیرین بدون در نظر داشتن حجم و مقدار آن به مدت زمان 20 ، 30 دقیقه روی دندان، آنها را در وضعیت پوسیدگی قرار می‌دهد.

با شیوه‌هایی از قبیل کنترل رژیم غذایی، کم کردن تعداد دفعات مصرف مواد قندی، افزودن فلوراید به آب و شیاربندی دندان‌ها می‌توان از پوسیدگی دندان کودکان پیشگیری کرد.

از مسواک تا سکته مغزی

براساس آمار‌ها 95 درصد ایرانی‌ها از مسواک استفاده می‌کنند، اما از این تعداد متاسفانه کمتر از 30 درصد به طور صحیح مسواک نمی‌زنند.

از گروه‌های در معرض خطر نیز کودکان زیر 12 سال هستند . دندان پوسیده، عفونی و ناهنجاری‌های دهان و دندان از مشکلات مطرح در این گروه سنی است.

با این توضیح جالب است بدانید که به گفته محققان مسواک زدن خطر بروز سکته مغزی یا حمله قلبی را کاهش می‌دهد. دانشمندان دانشگاه کلمبیا به تازگی دریافته‌اند افرادی که به بیماری‌های لثه مبتلا هستند بیشتر در معرض ابتلا به عارضه گرفتگی شریان‌ها قرار دارند.

محققان کلمبیا در این مطالعه میزان باکتری‌های موجود در دهان 657 فرد را که هیچ گونه سابقه ابتلا به سکته مغزی و قلبی نداشتند، بررسی کردند. این محققان همچنین ضخامت سرخرگ گردنی این افراد را که نقش حمل خون به قلب و مغز را دارد و اغلب برای مشخص کردن میزان تصلب شرائین بررسی می‌شود اندازه‌گیری کردند.

نتایج آزمایشات نشان داد در افرادی که در دهان آنها میزان بیشتری از باکتری‌های مولد امراض لثه‌ای وجود دارد، ضخامت دیواره این سرخرگ بیشتر است. این گروه همچنین دریافت که تنها یک باکتری که باعث بروز بیماری لثه می‌شود با این امر یعنی ایجاد تصلب و گرفتگی سرخرگ‌ها در ارتباط است و سایر باکتری‌های موجود در دهان این نقش را ایفا نمی‌کنند.

محققان در توضیح این پدیده خاطرنشان کردند که این باکتری از راه جریان خون در بدن سفر می‌کند و سپس دستگاه ایمنی بدن را تحریک کرده و باعث بروز التهاب و در نتیجه گرفتگی سرخرگ‌ها می‌شود. از این رو این التهاب می‌تواند فاکتور اصلی در بروز بیماری‌های قلبی عروقی شود.

مسواک خوب، خوب مسواک زدن

به توصیه دندانپزشکان استفاده از مسواک‌های زبر و روش‌های نادرست مسواک زدن باعث بروز بیماری‌های تحلیل لثه می‌شود. مسواک زدن در صبح و قبل از خوردن صبحانه بسیار مفید است؛ چراکه سطح دندان‌ها تمیز بوده و جذب مواد به آن کاهش یافته در نتیجه تجمع میکروب‌ها و پروسه پوسیدگی کاهش می‌یابد.

مسواک‌های برقی در کودکان بیشتر به دلیل ایجاد انگیزه و علاقه است. این در حالی است که میزان اثربخشی این مسواک‌ها با مسواک‌های دستی برابر است.

براساس تحقیقات بالینی، مسواک نو در مقایسه با مسواکی که 3 ماه مصرف شده 30 درصد بیشتر پلاک‌های میکروبی و لایه رسوبی باقیمانده از مواد غذایی را از روی دندان‌ها پاک می‌کند.

رعایت روش صحیح مسواک زدن بسیار مهم است و هر فرد لازم است دست‌کم روزی 2 بار و هر بار به مدت 7 تا 10 دقیقه مسواک بزند.

همچنین پزشکان به خانواده‌ها توصیه می‌کنند که از مسواک‌های نرم استفاده کنند، چراکه مسواک‌های زبر تحلیل لثه و سایش دندان‌ها را در پی دارد. در کودکان پیش دبستانی پیشنهاد می‌شود از خمیردندان کودکان استفاده شود چرا که از فلوراید کمتری برخوردار بوده و در صورت بلع مشکل کمتری را ایجاد می‌کند.

به گفته دندانپزشکان پیش از باز شدن و ساییده شدن برس مسواک‌های معمولی یا برس یدک مسواک‌های برقی حتما باید آنها را تعویض کرد.

مسواک‌های کهنه نه‌تنها تاثیر مثبت بر سلامت‌ دهان و دندان ندارند بلکه ممکن است حامل باکتری‌های مضری باشند که می‌توانند موجب بروز عفونت‌هایی چون ژنژیویت (التهاب لثه) یا پرید مونتیل (التهاب بافت‌های اطراف دهان) شود. به طور کلی مسواک را باید هر 3 تا 4 ماه عوض کرد.

همچنین افراد بیمار باید در شروع بیماری از یک مسواک جداگانه استفاده کرده و پس از بهبودی آن را دور بیندازند.

چند توصیه

مسواک زدن و کشیدن نخ دندان بخش‌های مهمی از بهداشت و سلامت دندان‌ها هستند.

دو بار در روز دندان‌ها را بشویید و از خمیردندان‌های حاوی فلوراید استفاده کنید.

هر روز باید برای پاک کردن پلاک‌ها و ذرات باقیمانده غذا در بین دندان‌ها که مسواک به تنهایی نمی‌تواند این نقاط را تمیز کند، نخ دندان کشید.

مسواک را باید به طور منظم حدود هر 3 تا 4 ماه یک‌ بار تعویض کرد.