ورود روسیه به عراق

الف- روسیه که پیش از این بازیگر اصلی صحنه عراق به ویژه در عرصه انرژی بود از زمان اشغال این کشور توسط آمریکا تا حدود زیادی نقش خود را از دست داده است. آمریکا که انحصارطلبی در عراق را در دستور کار داشت تلاش کرد تا مسکو را از صحنه خارج کند که تا حدودی نیز موفق بود. اکنون در شرایطی که ثبات سیاسی در عراق ایجاد ودولت مالکی توانسته استقلال عراق را به نمایش گذارد مسکو نیز تحرکات جدیدی در قبال این کشور آغاز کرده است. روسیه امیدوار است تا بتواند بار دیگر به عراق بازگشته وبه مقابله با انحصارطلبی واشنگتن بپردازد. این سیاست به ویژه در بخش انرژی اجرا می‌شود.

ب-عراق نیز  که در سالهای اخیر نتوانسته چندان مستقل عمل کند در شرایط کنونی و با تثبیت نسبی پایه‌های قدرت مرکزی تلاش دارد تا اهدافی چون کاهش نفوذ آمریکا در عرصه تصمیم گیری، کسب منابع جدید برای بازسازی کشور، حضور فعال در معادلات جهانی و ... را اجرایی کند.

در این چارچوب اولویت سیاست خارجی عراق را توسعه روابط سیاسی،‌نظامی، اقتصادی با کشورهای منطقه‌ای و فرامنطقه‌ای تشکیل می‌دهد. بغداد با رویکرد به بازیگرانی چون روسیه اتحادیه اروپا تلاش دارد تا از میزان فعالیت آمریکا کاسته و در نهایت شرایط را برای خروج آنها فراهم آورد. در این میان واشنگتن نیز که با بحرانهای شدیدی در عراق مواجه شده از سوی دیگر خواستار تحریک افکار عمومی  عراق نمی‌باشد، اجبارا با این مناسبات موافقت کرده و چندان مخالفتی با آن نمی‌کند. البته واشنگتن با اعمال فشارهای سیاسی و نظامی تلاش دارد تا مانع از حضور فعال سایر کشورها در عرصه انرژی عراق شود ،چنانکه فعالیتهای بسیاری برای انحصار فعالیتهای شرکتهای آمریکایی در منابع نفت عراق انجام داده است.

با تمام این تفاسیر دیدار مالکی از روسیه و تاکید طرفین بر توسعه روابط را می‌توان نشانه‌ای بر ورود دوباره روسیه به جمع بازیگران عراق دانست البته نه مانند گذشته به عنوان قدرت برتر، بلکه به عنوان بازیگری که در کنار سایر کشورها برای تامین منافع خود رقابت می‌کند که محور اصلی آن را نیز تقابل با آمریکا تشکیل می‌دهد.

قاسم غفوری