نقد تاریخ‌نگاری جنگ

به همین دلیل نمی‌توان تاریخ‌نگاری دقیقی از رویدادهای یک سرزمین انجام داد؛ اما به صورتی ویژه و اختصاصی به بزنگاهی حساس و سرنوشت‌ساز چون جنگ نپرداخت.

جنگ 8 ساله میان ایران و عراق، نه‌تنها در مقیاس ملی و درون‌مرزی بلکه در عرصه جغرافیایی منطقه خاورمیانه و حتی کل جهان، رخدادی تاریخی با تاثیرگذاری‌های کوتاه‌مدت و بلندمدت بود و پژوهش درباره این رویداد برای فهم مجموعه حوادث و تحلیل اتفاقات دهه‌های اخیر منطقه ما ضروری می‌نماید.

جنگ ایران و عراق از همان سال‌های نخست مورد توجه تاریخ‌پژوهان ایرانی بوده است و آنها در کنار فعالان عرصه‌های دیگر تولید آثار با محتوای دفاع مقدس، به بررسی این رویداد مهم، پیشینه و ریشه‌های آغاز آن، چگونگی ادامه جنگ و تحولات مختلف در طول سال‌های هشت‌گانه نبرد و نیز زمینه‌های پایان آن پرداخته‌اند و البته در این مسیر همچنان باید پژوهش کرد، نوشت و گفت.

کتب «تاریخ‌نگری و تاریخ‌نگاری جنگ ایران و عراق» که اخیرا از سوی مرکز اسناد دفاع مقدس سپاه (مرکز مطالعات و تحقیقات جنگ)‌ و به اهتمام علیرضا کمری و ویرایش فرانک جمشیدی منتشر شده است، به بررسی تجربه‌های پژوهشگران ایرانی در عرصه تاریخ‌نگاری جنگ و نقد و بررسی آنها اختصاص یافته است.

این کتاب که مجموعه‌ای از مقالات را در این حوزه دربرمی‌گیرد، به بررسی چالش‌ها، آسیب‌ها و محدودیت‌های تاریخ‌نگاری جنگ و زمینه‌های ظهور و شکل‌گیری آن و چیستی روایت و چگونگی تغییر در تاریخ‌نگاری جنگ می‌پردازد و می‌تواند اطلاعات مفیدی را به علاقه‌مندان به مباحث تئوریک در حوزه مطالعات جنگ ارائه کند.

آرش شفاعی