دکتر عبدالحسین زرین کوب

پس از پایان تحصیلات متوسطه به دبیری در دبیرستان‏های بروجرد پرداخت و در سال 1327 لیسانس خود را دریافت کرد. سپس وارد دوره‏ی دکتری ادبیات شد و ‏سرانجام در سال 1334 موفق به اخذ درجه‏ دکتری از دانشگاه تهران شد. دکتر زرین کوب از سال 1341 به بعد در فواصل تدریس در دانشگاه تهران در دانشگاههای هند، پاکستان، آکسفورد، سوربن، پرینسون و... به تدریس پرداخت.

وی در بسیاری از مجامع و مجالس علمی جهانی شرکت جسته و به عنوان نمایندة ایران ، به ایراد سخنرانی پرداخته است. در حوزه تاریخ و تاریخ نگاری آثار متعددی از خود به جای گذاشت که فقط در این حوزه می توان به بیش از 60 کتاب و مقاله ارزشمند اشاره کرد. به شهادت سایر مشاهیر ایران آثاری که از او بر جای‌ مانده است بر غنای زبان و ادبیّات فارسی افزوده است.

سالشمار زندگی استاد دکتر عبدالحسین زرین کوب:

1301- تولد در 27 اسفند ماه، شهر بروجرد، کوی صوفیان.

1306- رفتن به مکتب و آموختن سوره های کوتاه قرآن .

1307- شروع به تحصیلات ابتدایی در مدرسه دولتی به نام " دبستان " واقع در شهر بروجرد .

1316- اخذ گواهینامه شش ساله ابتدایی .
- شروع به تحصیل سال اول دبیرستان در بروجرد .

1318- ادامه تحصیل دو سال آخر دوره متوسطه در دبیرستان پهلوی شهر خرم آباد .

1319- پایان دوره تحصیلات دبیرستان .
- تالیف اولین کتابش با نام " فلسفه شعر یا تاریخ تطور شعر و شاعری در ایران " در سن 19 سالگی.

1320- شرکت در امتحان ورودی دانشکده حقوق و کسب رتبه اول .
- ترک تهران به الزام و اصرار پدر و عدم حضور در کلاسهای دانشکده .
- بازگشت به بروجرد و شروع به تدریس در شهرهای بروجرد و خرم آباد .
- شروع بکار بعنوان مدیر دبیرستان اعتضادیه پس از اتمام دوره دبیرستان .

1322- ترجمه کتاب با نام " شرح قصیده ترسائیه خاقانی " .

1323- انتشار اولین کتابش با نام " فلسفه شعر یا تاریخ تطور شعر و شاعری در ایران " .
- تالیف کتاب در حوزه نقد ادبی و تاریخ ادبیات فارسی با نام " فلسفه شعر " .

1324- کسب رتبه اول در امتحان ورودی دانشکده علوم معقول و منقول دانشکده ادبیات دانشگاه تهران .

1326- ترجمه کتاب با نام " بنیاد شعر فارسی " .

1327- اخذ مدرک لیسانس با رتبه اول در رشته ادبیات زبان فارسی .

1328- ورود به دوره دکترای رشته ادبیات فارسی دانشگاه تهران .
- عهده داری مسئولیت سردبیری هفته نامه مهرگان بمدت 5 سال .
- ترجمه کتاب با نام " ادبیات فرانسه در دوره رنسانس " .

1329- ترجمه کتاب با نام " متافیزیک " .
- تالیف مقاله با عنوان " شاهنامه و ایلیاد " .
- تالیف مقاله با عنوان " لقمان حکیم " .
- تالیف مقاله با عنوان " درباره تجدد ادبی " .

1330- شروع به همکاری در تدوین و ترجمه مقالات دائره المعارف اسلامی .
- تالیف کتاب در حوزه تاریخ ایران با نام " دو قرن سکوت " .

1331- انتشار نقد ادبی با عنوان " تئوفیل گوتیه و هنر شعر " .
- انتشار نقد ادبی با عنوان " منوچهری شاعر طبیعت " .

1332- ازدواج با همکلاسی خود سرکار خانم دکتر قمر آریان .
- انتشار نقد ادبی با عنوان " ادبیات سیاه در اروپا و آمریکا " .
- سرودن شعر با عنوان " عصیان " در شهر مشهد .
- انتشار مقاله با عنوان " روشهای علمی در نقد آثار ادبی " .
- انتشار مقاله در مباحث فلسفی با عنوان " درحاشیه مشاجره پیربل " .

1334- دفاع از پایان نامه دکتری با عنوان " نقد الشعر، تاریخ و اصول آن " با راهنمایی استاد بدیع الزمان فروزانفر .
- پذیرفتن سردبیری مجله راهنمای کتاب و ارائه فصل خاصی از ادبیات معاصر ایران در آن .
- حضور فعال در نشریاتی مثل سخن، یغما، جهان نو، دانش، علم و زندگی، مهر و فرهنگ ایران زمین بعنوان استاد و کارشناس علمی .

1335- شروع به تدریس در دانشکده علوم معقول و منقول دانشگاه تهران به دعوت استاد فروزانفر با رتبه دانشیاری .
- پذیرفتن کوتاه مدت امور مربوط به انتشارات بنگاه ترجمه و نشر کتاب .

1336- انتشار مقاله با عنوان " روش علمی در نقد و تصحیح متون ادبی ".

1337- ترجمه کتاب با نام " فن شعر ارسطو " .

1338- تالیف کتاب در حوزه نقد ادبی و تاریخ ادبیات فارسی با نام " نقد ادبی " .

1339-  کسب رتبه استادی دانشگاه تهران .
- شروع به تدریس در دانشکده هنرهای دراماتیک دانشگاه تهران .
- آغاز همکاری با استاد مجتبی مینوی در موسسه لغت فرانکلین .

1341- پذیرفتن دعوت دانشگاههای هند، پاکستان، آکسفورد و سوربن برای تدریس بعنوان استاد مدعو .

1340- انتشار مقاله با عنوان " کشف حقیقت " .

1342- حضور در بیست و ششمین کنگره بین المللی شرق شناسان در هند .
- تالیف کتاب در حوزه تصوف با نام " ارزش میراث صوفیه " .

1343- حضور در کنگره بین المللی علوم تاریخی در اتریش .
- آغاز سفرهای علمی به شهرهای آتن، روم و استانبول .
- تالیف کتاب در حوزه نقد ادبی و تاریخ ادبیات فارسی با نام " کاروان حله " .
- تالیف کتاب در حوزه تاریخ ایران با نام " تاریخ ایران بعد از اسلام " .

1346 - تالیف کتاب در حوزه نقد ادبی و تاریخ ادبیات فارسی با نام " فلسشعر بی دروغ، شعر بی نقاب" .
- تالیف کتاب در حوزه تاریخ اسلام با نام " بامداد اسلام " .

1347- شروع به تدریس تاریخ ایران و تاریخ تصوف بعنوان استاد مدعو در دانشگاههای کالیفرنیا و پرینستون تا سال 1349 .
- شروع به فراگیری زبان اسپانیایی.
- انتشار رساله ادبی با عنوان " تک درخت " .

1348- تالیف کتاب در حوزه تاریخ ایران با نام " کارنامه اسلام " .

1349- بازگشت به ایران و شروع به تدریس مجدد در دانشکده ادبیات و علوم انسانی دانشگاه تهران .
- تالیف کتاب در حوزه نقد ادبی و تاریخ ادبیات فارسی با نام " از کوچه رندان " .

1351- تالیف مقاله با عنوان " یادداشتها و اندیشه ها " .
- سرودن شعر با عنوان " سیمرغ " .

1353- تالیف کتاب در حوزه اخلاق با نام " فرار از مدرسه " .
- تالیف مقاله با عنوان " نه شرقی نه غربی، انسانی " .

1354- تالیف کتاب در حوزه تاریخ ایران با نام " فتح عرب در ایران " .
- تالیف کتاب در حوزه تاریخ نگاری با نام " تاریخ ترازو " .

1355- پذیرفتن مدیریت گروه ادبیات فارسی دانشگاه تهران بمدت یکسال .

1356- تالیف مقاله با عنوان " از چیزهای دیگر " .

1357- بستری شدن در بیمارستان به علت بروز عارضه و حمله قلبی .
- عزیمت به آمریکا برای انجام عمل جراحی قلب .
- تالیف کتاب در حوزه تصوف با نام " جستجو در تصوف ایران " .
- ترجمه کتاب با نام " ارسطو و فن شعر " .

1360- اقامت 2 ساله در فرانسه و تحقیقات و تتبعات دقیق در باب آثار مولوی .

1362- تالیف کتاب در حوزه تصوف با نام " دنباله جستجو در تصوف ایران " .

1363- تالیف کتاب در حوزه نقد ادبی و تاریخ ادبیات فارسی با نام " سیری در شعر فارسی " .
- تالیف مقاله با عنوان " با کاروان اندیشه " .

1364- تالیف کتاب در حوزه نقد ادبی و تاریخ ادبیات فارسی با نام " سر نی " .
- تالیف کتاب در حوزه تاریخ ایران با نام " تاریخ مردم ایران " .

1365- تالیف مقاله با عنوان " دفتر ایام " .

1366 - تالیف کتاب در حوزه نقد ادبی و تاریخ ادبیات فارسی با نام " بحر در کوزه " .

1368- آغاز سفر علمی اداری به پاریس و حضور در مجمع عمومی سردبیران تاریخ تمدن اقوام آسیای مرکزی .
- تالیف مقاله با عنوان " نقش بر آب " .

1369- اجابت دعوت ایرانیان مقیم اروپا برای سخنرانی درباره هنر و اندیشه و سفر به سوئیس و لندن .
- تالیف کتاب با نام " در قلمرو وجدان " .

1370- آغاز دور جدید مسافرتهای علمی داخلی و خارجی .
- تالیف کتاب در حوزه نقد ادبی و تاریخ ادبیات فارسی با نام " پله پله تا ملاقات خدا " .

1371- شرکت در کنگره همکاریهای اقوام آسیای مرکزی در تهران .

1372 - تالیف کتاب در حوزه نقد ادبی و تاریخ ادبیات فارسی با نام " پیر گنجه در جست و جوی ناکجا آباد " .

1373- تالیف کتاب در حوزه تاریخ ایران با نام " روزگاران ایران " .

1374- حضور به عنوان پژوهشگر بزرگ آثار مولانا و دبیر ایرانی کنگره مونیخ .

1375- عضویت در شورای عالی علمی مرکزی دایره المعارف بزرگ اسلامی .
- عضویت در شورای مشاوران کتابخانه ملی .
- تالیف کتاب در حوزه نقد ادبی و تاریخ ادبیات فارسی با نام " از گذشته ادبی ایران " .
- اهداء کتابخانه شخصی خود به مردم شهر بروجرد .
- تالیف کتاب در حوزه تاریخ ایران با نام " دنباله روزگاران ایران " .
- تالیف کتاب در حوزه تاریخ ایران با نام " روزگاران دیگر " .

1376- تالیف مقاله با عنوان " حکایت همچنان باقی " .
- تقدیر و تجلیل از وی در مراسم نکوداشت از مقام علمی و آثار ارزنده اش با حمایت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی .

1377- تالیف کتابی شامل برگزیده مثنوی معنوی با نام " از نی نامه " .
- تالیف کتاب درباره زندگی حلاج با نام " شعله طور " .
- عزیمت به آمریکا برای انجام برخی معالجات پزشکی .

1378- فوت در 24 شهریور ماه پس از تحمل رنجهای فراوان ناشی از عوارض بیماری .

برخی آثار چاپی در مجلات در قالب مقاله، نقد ادبی و شعر:

1- شعله طور
2- بازگشت به شیراز
3- تاریخچه نقد الشعر در ایران
4- تاریخچه نقد الشعر در ایران
5- شاهنامه و ایلیاد
6- لقمان حکیم
7- لقمان حکیم2
8- لقمان حکیم 3
9- پرسش و پاسخ
10- درباره تجدد ادبی
11- خرابات
12- اثر بزرگ فردوسی
13- سیمرغ
14- یک ربع قرن با مجله یغما
15- در غیاب پرسشگر
16- زرین کوب به قلم زرین کوب
17- صدای بال سیمرغ
18- تئوفیل گوتیه و هنر شعر
19- منوچهری شاعر طبیعت
20- منوچهری شاعر طبیعت
21- ادبیات سیاه در اروپا و امریکا
22- روش های علمی در نقد آثار ادبی
23- عصیان
24- روش های علمی در نقد آثار ادبی
25- در حاشیه مشاجره پیر بل و لایب نتس
26- فلسفه و هنر
27- نقد الشعر در اروپا
28- نقد الشعر در اروپا 2
29- نقد الشعر در اروپا 3
30- رساله لونگینوس
31- ملاحظاتی چند در باب داستان سهراب و رستم اثر ماثیو ارنولد انگلیسی
32- یادداشت های حاشیه گلستان
33- یادداشت های حاشیه گلستان
34- یادداشت های حاشیه گلستان: نقد ادبی
35- یادداشت های حاشیه گلستان
36- سخنی چند درباره نقد الشعر
37- نقد الشعر در یونان و روم
38- درباره روش نقد الشعر
39- درباره روش نقد الشعر
40- روش علمی در نقد و تصحیح متون ادبی
41- روش علمی در نقد و تصحیح متون ادبی
42- حفظ شخصیت ملت ها در فرهنگ آزاد
43- در باب ادب و نقد صوفیه
44- در باب ادب و نقد صوفیه
45- چند نکته در باب لغت نویسی و دشواری های آن
46- چند نکته در باب لغت نویسی و دشواریهای آن ( 2 )
47- درباره لغت نویسی و دشواریهای آن ( 3 )
48- افلاطون و مصر
49- سرود اهل بخارا کهن ترین نمونه شعر به زبان فارسی
50- در باب ادب و نقد صوفیه
51- کشف حقیقت
52- ارزش میراث صوفیه
53- ارزش میراث صوفیه
54- ارزش میراث صوفیه
55- ارزش میراث صوفیه
56- ارزش میراث صوفیه
57- ارزش میراث صوفیه
58- در باب ادب و نقد صوفیه
59- یادداشت ها و اندیشه ها
60- شیخ صنعان
61- فرهنگ ایران و مسأله استمرار
62- درباره شعر سره
63- تدریس ادبیات و مسأله پدران و فرزندان
64- نوشته هایی از دوستان مینوی درباره او
65- چیزهای دیگر که از کتابخانه باید آموخت
66- منابع شعر پارسی
67- شهرستانی و همنشین فارسی او
68- سیاحت بید پای
69- سیاحت بید پای
70- شرح احوال و نقد و تحلیل آثار شیخ فریدالدین محمد عطار نیشابوری
71- تحقیق در احوال و اشعار عطار (قسمت دوم)
72- تحقیق در احوال و اشعار عطار (قسمت سوم)
73- کتابهای خارجی
74- هدیه دریا
75- انتشارات سندی ادبی بورد
76- زبان و ادب فارسی زندقه و زنادقه (در کشمکش مجادلات با مسلمین)
77- چیزهای دیگر که از کتابخانه باید آموخت
78- پرسه در آثار (مسجد، گالری هنرهای اسلامی)
79- فروزان، بدیع و فرمند (فروزانفر از نگاه استاد زرین کوب)
80- از صبا تا نیما (به مناسبت انتشار کتاب از صبا تا نیما)
81- نفوذ در دنیای شاهنامه
82- درباره ماهیت شعر
83- شیوه تاریخ نگاری در کتاب ایران باستان مشیرالدوله
84- سیاحت بید پای (قسمت دوم)
85- سیاحت بید پای (قسمت سوم)
86- شیوه نقد و تصحیح متون
87- روش علمی در نقد و تصحیح متون ادبی
88- فرهنگ چند صدایی و فرهنگ تک صدایی
89- جن
90- نقد بازار
91- کتابهای تازه: فلسفه علمی
92- یگانه یا دوگانه (کشمکش خدایان در ایران باستان)
93- بازگشت سقراط
94- آواره یمگان
85- فال و استخاره (دریچه هایی از عالم غیب)
96- تصوف و ایران باستانی
97- در عالم مطبوعات
98- برای کتاب خواهان و کتاب خوانان
99- ضمیمه افلاطون در ایران
100- ضمیمه (افلاطون در ایران)
101- آشتی با ادبیات
102- لرمانتوف شاعر روس
103- آینده شعر
104- سعدی در اروپا
105- شعر و عالم واقع
106- پیر نیشابور 1
107- پیر نیشابور 2
108- شعر بهار
109- شعر بهار 2
110- یادداشتی درباره تعزیه ماه محرم
111- تحقیق درست
112- کتابها و آدم ها
113- کتابهای تازه
114- چگونه باید نوشت: حرف: به
115- چگونه باید نوشت
116- کتابهای تازه
117- افسانه های عامیانه
118- درباره افسانه های عامیانه
119- شاعری اندیشه ور
120- اسلام در ایران
121- ملاحظات انتقادیة علی تاریخ کمبریج لایران
122- خواجو، شاعر عصر فساد و انحطاط
123- آفریدگار رستم
124- اسلام در ایران
125- اسلام در ایران
126- مسجد گالری هنرهای اسلامی
127- گفت و شنودی در باب ابدیت ایران
128- گلهایی از باغ ایرانی
129- در آستانه پنجاهمین سال خاموشی قزوینی
130- در راه بازگشت
131- صدای بال سیمرغ
133- سرود اهل بخارا (کهنه ترین نمونه شعر به زبان فارسی)
134- گفتاری از زنده یاد دکتر عبدالحسین زرین کوب
135- شریعت و طریقت
136- ناصر خسرو، منتقدی اجتماعی
137- چشمه روشن
138- کتابهای درسی (نظر آزمائی)
139- قیام آذربایجان و ستارخان (تألیف اسماعیل امیر خیزی)

تهیه و تنظیم : محمد شکراله زاده