محمد؛ شاهکار آفرینش

یکی از مسایلی که در مورد میلاد نبی اکرم (ص) مطرح است، این است که چرا میلاد ایشان نزد مسلمان‌ها در حد سایر مناسبت‌های مربوط به پیامبر(ص)؛ مثل مبعث که از بزرگ‌ترین اعیاد مسلمان‌ها یا سالروز هجرت (که مبدا تاریخ مسلمانان است) گرامی داشته نمی‌شود. همچنین این کم عنایتی در مقایسه با نوع و چگونگی برگزاری و بر پاسداشت روز میلاد مسیح بیشتر جلوه می‌کند.

از جمله دلایلی که می‌توان برای این مساله ذکر کرد، اعتقاد ما مسلمان‌ها درخصوص ابتدای پیدایش وجود مبارک محمد مصطفی (ص) است.

عرفای اسلامی از جمله ابن‌عربی، این اعتقاد را با زبان غنی عرفان نظری خود، بهتر تبیین می‌کنند؛ به نظر ابن عربی، انبیای الهی هر یک تجسمی از انسان کامل‌اند ولی در این میان، رسول خاتم(ص) دارای جایگاهی استثنایی بین انبیای الهی است.

پیامبر اسلام(ص) پیش از آن‌که میان اعراب ظهور کند و حتی قبل از این‌که هیچ انسانی در جهان آفریده شود، دارای هستی جهانی بوده‌اند و از همین روست فرمایش مشهور ایشان که: «اولین چیزی را که خدا آفرید، نور من بود.»

وجود ایشان میان حق مطلق (خداوند تبارک و تعالی) و جهانی که تجلی ظاهری باری تعالی است، تقرر دارد. این البته یک مرحله میانی محسوب می‌شود که اگر این مرحله را در نسبت با جایگاه حق تعالی در نظر بگیریم، الهی است و اگر آن را در ارتباط با جهان مخلوق در نظر بیاوریم، دارای هستی انسانی است و این مرحله میانی را ابن‌عربی «حقیقت محمدیه» نام نهاده است.

بنابراین وجود مقدس پیامبر خاتم(ص) در عین این‌که مافوق انسانی است در مرتبه‌ای  انسانی است و هیچ‌کس نمی‌تواند چنین گزاره‌ای را انکار کند، چرا که ایشان در مرحله‌ای از تاریخ ظهور کرده و مدتی در این دنیای فانی زندگی داشته‌اند، همانند همه مردم با نیازها، حوایج، توانایی‌های انسانی و....

بر اساس نگرش عرفانی ابن‌عربی، حق در ابتدا یک تجلی می‌کند و از این طریق صادر اول از حق تعالی متجلی می‌شود، سایر مخلوقات از طریق صادر اول خلق می‌شوند و حقیقت محمدیه (ص) است که همان صادر اول به شمار می‌رود. بنابراین امر نبوت و رسالت را وجود مبارکی عهده‌دار است که از حیث هستی‌شناختی، نزدیک‌ترین وجود به باری‌ تعالی است و از جنبه خلقی دیگر مخلوقات، همچنان که در مرتبه وجودی‌شان وابسته به حقیقت و نور محمدی(ص) هستند، در مرتبه هدایت و کمال نیز راهی جز متابعت از این نور ندارند؛ به عبارت روشن‌تر، حضرت محمد (ص) آگاه‌ترین شخصیت به فطرت وجودی انسان‌ها هستند و از همین‌روست که شریعت مبین ایشان طریق رسیدن به منشا این وجود است.

میلاد نخستین آفریده حق تعالی را باید ما که پیرو آیین جاودانی و جهانی ایشان هستیم، در شأن رسول خدا(ص) و شریعت‌شان که صراط مستقیم الهی است، گرامی بداریم.

حسین برید