مواظب باشید پیری غافلگیرتان نکند

طاهره آه سردی کشید و گفت: خیلی پیر شده‌ام نه؟! من 7 سال از او کوچک‌ترم.

شاید شما هم کسانی را دیده باشید که از سن خود بزرگ‌تر یا کوچک‌تر به نظر می‌رسند. کسانی که زود پیر می‌شوند و به اصطلاح خیلی زود شکسته شده‌اند، چرا به این وضع در می‌آیند؟

اگر علائم و عوارض دوران سالمندی قبل از 60 سالگی ظاهر شود، آن را پیری زودرس می‌نامند.

ستم روزگار

احمد مرد 35 ساله‌ای است که بسادگی بیش از 10 سال بالاتر از سن خود نشان می‌دهد. او از همین حالا دچار عوارض پیری شده است. وقتی به او می‌گویم چرا اینقدر شکسته شده‌اید، می‌گوید: ستم روزگار. بس که از بچگی سختی کشیده‌ام و کارهای سنگین و طاقت‌فرسا انجام داده‌ام و مدام مصیبت دیده‌ام. هر سال به اندازه 2 سال زندگی کرده‌ام. شاید تمام سختی‌هایی که من در زندگی کشیده‌ام را هیچ کس در تمام عمرش یکجا تجربه نکند.

شاید از خودتان می‌پرسید مگر سختی، آدم را پیر می‌کند؟ محققان اعتقاد دارند که بله دقیقا همین چیزها است که آدم را پیر می‌کند.

تحقیقات انجام شده نشان می‌دهد عوامل مختلفی در سرعت روند پیری دخالت دارند مانند، مسائل اجتماعی شامل فشارهای اقتصادی، مشکلات زندگی، قحطی، قتل و غارت، جنگ و خشونت، اختلافات طبقاتی و نژادی، وجود بی‌عدالتی در اجتماع و بالاخره نبودن تامین آینده.

گاه علت پیری زودرس به بهداشت شخصی مربوط می‌شود که از آن جمله می‌توان فقر و گرسنگی، غنا و پرخوری، شب زنده‌داری، اعتیاد به مواد مخدر و دخانیات و مسکرات، غم و غصه، عیاشی و ولگردی، بیکاری و نگرانی از آینده و غیره را نام برد. در این میان فعالیت‌های مغزی بیش از حد بخصوص اگر با نگرانی همراه باشد خیلی زود شخص را به عوارض پیری دچار خواهد ساخت. مانند پیری زودرسی که برخی از کودکان و نوجوانان نابغه دچارش می‌شوند.

اکسیر جوانی

همیشه بشر به دنبال اکسیر جوانی گشته و افسانه‌های زیادی در این مورد وجود دارد. ذهن کاوشگر و خیال‌پرداز ما به دنبال این دارو در اعماق غارها و انبوه جنگل‌ها و حتی داخل گنجینه‌ها و کرات دیگر را جستجو کرده و در افسانه‌ها بارها و بارها به این دارو دست یافته است، اما در عالم واقع برای جلوگیری از بروز پیری زودرس دانشمندان پیشنهادهای متعددی ارائه کرده‌اند. از آن جمله می‌توان پیوند بیضه حیوانات برای برخورداری از هورمون‌های مردانه، تزریق عصاره جفت، سرم (سروم) مگوهولتز، ‌تزریق عصاره بافت‌های جنینی، تزریق مایع مشیمه (مایعی که درون کیسه‌ای به ‌همین نام قرار دارد و جنین در آن غوطه‌ور است) و همچنین تزریق عصاره قلب، کلیه و طحال افراد سالمی که در تصادف کشته شده‌اند و غیره را نام برد. البته هیچ‌یک از تمهیدات فوق نتوانسته است اثرات مطلوب قابل توجهی به‌بار آورد اما اصولی عادی و روزمره وجود دارد که در صورت رعایت در دراز مدت می‌تواند پیری را به تاخیر بیندازد:

تعادل در خوردن و به اندازه کافی نوشیدن مایعات.

ننوشیدن فرآورده‌های الکلی و مصرف نکردن دخانیات.

خودداری از مصرف مواد مخدر، خواب‌آورها و محرک‌ها.

مصرف هرچه کمتر مواد چربی بخصوص چربی‌هایی که در حرارت معمولی جامد هستند و مصرف نکردن کاکائو و شکلات.

مصرف متعادل چربی‌های مایع مانند روغن زیتون و روغن‌های گیاهی دیگر که در حرارت معمولی مایع هستند به مقدار 15 گرم در روز مفید است و چون حاوی ویتامین‌های محلول در روغن می‌باشد، برای انجام بعضی از فعل و انفعالات بدن مثل انعقاد خون، جذب کلسیم و... ضرورت دارند.

کم کردن مصرف قند و فرآورده‌های آن.

به‌طور متوسط 8 ساعت خواب در شبانه‌روز.

رعایت تعادل بین کار جسمی و فعالیت روانی.

استفاده از ویتامین‌ها از ابتدای تولد در دوران رشد و میانسالی و سالمندی.

استفاده از املاح منیزیم چرا که منیزیم در تولید بعضی از آنزیم‌های حیاتی که در دوران پیری دچار کاهش می‌شوند و در سوخت و ساز تولید انرژی اهمیت بسزایی دارند، بسیار موثر است.

آرامش روانی و یک زندگی پرتحرک

داشتن یک زندگی بی‌تحرک ممکن است انسان را از لحاظ ژنتیکی زودتر از موعد پیر کند. مطالعه دوقلوها نشان می‌دهد کسانی که در وقت آزاد خود فعالیت جسمانی دارند، ظاهرا از لحاظ ژنتیکی جوان‌تر از همزادان خود که زندگی بدون تحرکی داشتند، بودند.بی‌تحرکی نه فقط فرد را در برابر بیماری آسیب‌پذیرتر می‌کند، بلکه عملا می‌تواند فرآیند پیری را تسریع کند.نتیجه‌گیری مطالعات نشان می‌دهد بزرگسالانی که به طور منظم فعالیت جسمی دارند، از نظر بیولوژیکی جوان‌تر از افراد غیرفعال هستند.

استرس در محیط کار

10 الی 15 سال که روزنامه‌نگاری کنی، بخصوص اگر در بخش خبر باقی مانده باشی، آنوقت می‌بینی دردهای مختلف سراغت می‌آید. درد پشت، دست، گردن، و گاهی حتی پیش از آن‌که فکرش را بکنی، درد قلب را تجربه می‌کنی. این یکی از مضرات مشاغل پرتنش است. ماندن در وضعیت استرس و فشار کاری به نفع سلامتی نیست و آدم را زود پیر می‌کند.

تنش‌های شغلی نیز خطر بیماری قلبی را افزایش می‌دهد و به بروز زودهنگام علائم پیری منجر می‌شود.

تحقیقات بیانگر تاثیر مستقیم شغل‌های پرتنش در به وجود آمدن بیماری‌های قلبی عروقی است. مطالعه انجام شده بر‌10هزار کارمند اداری در بریتانیا نشان می‌دهد احتمال ابتلا به بیماری قلبی در افراد زیر 50 سالی که شغل پرتنش دارند، 70 درصد بیشتر از سایر همسن‌های آنهاست.افرادی که شغل پرتنش دارند، فرصت کمتری برای تغذیه مناسب و ورزش دارند و تغییرات بیوشیمیایی مهمی هم در بدنشان رخ می‌دهد.

استرس کاری مزمن با بروز بیماری‌های قلبی عروقی در ارتباط است و این ارتباط در زنان و مردان زیر 50 سال بیشتر است.

احتمال کاهش مصرف میوه و سبزی در افرادی که در معرض کارهای پرتنش هستند، بیشتر از دیگران است. این تحقیق نشان می‌دهد با شناسایی راه‌های کاهش تنش، ورزش و فعالیت بدنی مناسب می‌توانیم خطر بروز بیماری قلبی را کاهش دهیم.

خطر تکنولوژی

قرار گرفتن مداوم چشم در معرض اشعه مانیتور و استفاده از تلفن همراه از دیگر چیزهایی است که باعث پیری زودرس می‌شود.

پژوهشگران با تحقیق روی موش‌های صحرایی در آزمایشگاه پی بردند میزان مرگ و میر موش‌هایی که در معرض امواج تلفن همراه قرار می‌گیرند، بالاتر از مرگ و میر موش‌هایی است که با این امواج تماس ندارند.

علاوه بر آن، حافظه این موش‌ها نیز ضعیف شده و میزان مرگ و میر در آنها 2 برابر موش‌هایی است که در معرض امواج قرار نگرفته بودند.

ماندانا ملا‌ علی