مگسها به کمک پزشکی قانونی می آیند

جسدی را فرض کنید که مدتهاست به حال خود رها شده و هزاران مگس در اطراف آن جمع شده اند. صحنه جالبی نیست ؛ اما همین مگسها به دانشمندان کمک می کنند تا زمان مرگ فرد را تعیین کنند.

کد خبر: ۲۳۸۶۵

کارشناسانی که وارد صحنه جنایت می شوند لباسهایی از الیاف مصنوعی می پوشند و از دستکش و ماسک استفاده می کنند تا هم از خود محافظت کنند و هم مانع از آلوده شدن جسد به مو یا اثر انگشت شوند. آنها به جستجوی مگسها و همین طور تخم ، لارو و شفیره آنها می پردازند. چرخه زندگی مگس در واقع از لحظه وقوع جنایت آغاز می شود. باکتری هایی که بر روی بافتهای مرده زندگی می کنند، بویی را به وجود می آورند که مگسهایی را که ممکن است تا 3کیلومتر با محل جسد فاصله داشته باشند، به آن جذب می کنند. در مدت چند ساعت از وقوع جنایت انبوهی از مگسها خود را به جسد می رسانند و در قسمتهای مختلف بدن مثل بینی ، چشم ، گوش ، دهان و همین طور جای زخمها هزاران تخم می گذارند. حشره شناسان محیط اطراف را بررسی می کنند؛ چون محیط تاثیر زیادی برسرعت فعالیت و رشد مگسها می گذارد. مگسها در جاهای گرم سریع تر رشد می کنند تا جاهای سرد. به همین دلیل هم کارشناسان دما را در هوا و زمین اطراف لاشه و حتی در میان اجتماع محلی مگسها اندازه گیری می کنند؛ چون فعالیت مگسها می تواند دما را بین 5تا 20درجه افزایش دهد. آنها دستگاهی را به مدت 5روز در محل کشف جسد قرار می دهند که دما را در فاصله های زمانی مشخص اندازه گیری و ضبط می کند. این داده ها با اطلاعاتی که از نزدیک ترین ایستگاه هواشناسی به دست می آید مقایسه می شوند. اگر شباهت قابل قبولی بین آنها وجود داشت ، می توان از اطلاعات هواشناسی برای تخمین دما در زمان قبل از کشف جسد استفاده کرد. علاوه بر دما، رطوبت و بارندگی هم در میزان فعالیت مگسها موثرند. با وجود این که انواع و اقسام مگس در صحنه وقوع جرم یافت می شود، اما همیشه مگسهای بزرگتر چون سن بیشتری دارند، بیشتر موردتوجه قرار می گیرند. به علت این که کوچک شدن یا تغییر رنگ دادن مگسها، ممکن است حشره شناسان را در تعیین سن آنها به اشتباه بیندازد و قبل از این که به آزمایشگاه فرستاده شوند، مگسها را با فروبردن در آبی که دمای آن کمی کمتر از دمای جوش است ، می کشند و سپس در محلولی که 80درصد آنرا اتانول تشکیل می دهد، می گذارند. اما این بلا شامل همه مگسها نمی شود. بعضی از آنها زنده جمع آوری می شوند و داخل ظروف برچسب داری قرار می گیرند. غذای مگسها را که می تواند گوشت یا جگر مرغ باشد، در داخل کیسه هایی به همراه خاک - برای جذب رطوبت - در کف ظرف قرار می دهند. هنگامی که آنها به آزمایشگاه می رسند مگسها را تا زمانی که کاملا بزرگ شوند در اینکوباتور می گذارند، این کار به شناسایی راحت تر آنها کمک می کند. در هر خانواده از حشرات هزاران گونه مختلف وجود دارد که سرعت رشد، مکان زندگی و فصولی از سال که در آن یافت می شوند، متفاوت است . بدون شناخت همه این گونه ها، حشره شناسان قادر به تخمین زدن زمان مرگ نخواهند بود. شناسایی نوع مگسها حتی می تواند اطلاعاتی را درباره محل وقوع جنایت فراهم کند.برای مثال فرض کنید در داخل یک ساختمان تاریک جسدی کشف شود که همراه آن تخم و لارو مگسهایی که معمولا در محیطهای روشن زندگی می کنند، وجود داشته باشد. در این صورت می توان حدس زد که قاتل بعدازمدتی جسد را به مکان جدید منتقل کرده است . بانکهای اطلاعاتی ای وجود دارد که کار طبقه بندی حشرات را آسان تر می کنند. این بانکهای اطلاعاتی ، مجموعه ای از سوالات را در برمی گیرند که حشره شناس با پاسخ دادن به آنها می تواند نوع حشره را شناسایی کند. به علاوه مقایسه عکسهایی که در این بانکهای اطلاعاتی وجود دارد با آنچه در زیر میکروسکوپ دیده می شود، کمک زیادی به شناخت گونه های مختلف می کند؛ اما این تنها راه شناسایی حشرات نیست . در آزمایشگاه های حشره شناسی مجموعه های بزرگی از مگسهای مرده وجود دارد که می توان آنها را با مگسهایی که از محل جنایت به دست می آیند، مقایسه کرد. لارو مگس بعد از خارج شدن از تخم برای تغذیه به داخل بدن نفوذ می کند. آنها در چند مرحله پوست انداخته و به سرعت بزرگ می شوند و سرانجام لارو به شفیره تبدیل می شود. رنگ شفیره در ابتدا زرد است که در کمتر از یک روز به قرمز مایل به قهوه ای تبدیل می شود. باید توجه داشت که وجود موادی مثل کوکائین و هروئین در بدن می تواند باعث افزایش سرعت رشد لاروها شود. علاوه بر این ، چون حشرات خونسرد هستند، دمای محیط هم در رشد آنها تاثیرگذار است ؛ به طوری که اگر دما از میزان مشخصی کمتر باشد، رشد آنها متوقف خواهد شد. با در نظر گرفتن تمام این عوامل دانشمندان می توانند سن مگسهایی که از محل کشف جسد به دست آمده اند و احتمالا زمان مرگ را تخمین بزنند. دقت این تخمین به زمان کشف جسد بازمی گردد اگر کمتر از دو هفته از مرگ گذشته باشد، می توان روز وقوع جرم را تعیین کرد. اما پس از 6ماه تنها می توان هفته ای را که در آن قتل اتفاق افتاده مشخص کرد. باید توجه داشت که حتی بهترین تخمین ها تنها زمان رسیدن مگسها به جسد را تعیین می کنند نه زمان وقوع جنایت . مثلا اگر جسد در یک کیسه قرار داده شده باشد تا زمانی که کیسه پاره نشده مگسها به آن دست نخواهند یافت .