شهید... شهید

شهید از جمله آثار حسین علیزاده در بحبوحه انقلاب است. اوکه در سال 56 با ساخت قطعه حصار و تقدیم آن به زندانیان سیاسی و با عنوان ایهام‌آلود قطعه خود (حصار) گرایش به آثار نوآورانه را در تعامل و پیوند با حرکت‌های اجتماعی سیاسی نشان داده بود، در فاصله شهریور 57 تا سال 59 چند اثر که خود از آنها به عنوان سرودهای انقلابی تعبیر می‌کند، ساخته است.

شهید در فضایی سیال و مبتنی بر آواز دشتی و ماهور در دی ماه 1357 ساخته شده است. او در مورد مجموعه آثار خود می‌گوید: «مجموعه سرودها و تصنیف‌ها از آثار با کلامی‌ است که از سال 57 بنا به ضرورت و شرایط اجتماعی و سیاسی خاصی به وجود آمده‌اند.»

شهید دارای ضرباهنگ چهار ضربی است. یک مقدمه‌سازی و بدون کلام، فضاسازی لازم جهت ایجاد حس هیجان و شور و وجد انقلابی (در فضای آن سال‌ها) را ایجاد می‌کند. بخش اول اجرای شعر در فضایی سیال و متغیر بافت‌ها و اصوات که متناوب تغییر می‌کند، اما بر پایه حس و بیان آواز دشتی ساخته و اجرا شده است. در میانه اثر یک بخش دیگر بدون کلام گنجانده شده و با تغییر فواصل و گردش ملودی در بخش انتهایی و بر سر جمله «تا فتح فردا» با تغییر به فضای دستگاه ماهور بیان حسی اثر را نیز تغییر می‌دهد. به عبارتی در بخش‌های اولیه با توجه به مفهوم «شهید» و سخن گفتن از «غم»، «خون» و «نام او در هر بهار»، علی‌رغم فضای کلی اثر که بار حماسی و مهیج دارد، با بهره‌گیری از بیان احساسی در آواز دشتی، مضامین یاد شده مطرح می‌شوند، گویی کلیت اثر مبتنی بر غم، اما غمی‌شادی‌آور و روحیه‌بخش است.

اما در بخش انتهایی که سخن از «فتح و سپیده اولین بهار» است، در فضای دستگاه ماهور حس هیجان و حماسه‌گری انقلابی کاملاً عیان و تثبیت می‌شود.

در میان مجموعه آثار علیزاده که در مجموعه سرودهای انقلابی می‌گنجند، «شهید» از ساده‌ترین آنها و با الگوهای ساده ریتمیک و ملودیک است.

شعرسرود:

شهید، شهید، شهید

راه تو افتخار/ نام تو ماندگار/ عزتت پایدار/ مرگ سرخت خروش روزگار/ ای غمت در جهان/ در دل عاشقان/ خون تو در جهان/ می‌کند گل فشان/ هر بهار، هر بهار/ تا محو دشمن/ ای همره من/ ننشینم از پا/ عزم تو یارم/ ره می‌سپارم/ تا فتح فردا/ ای زنده یاد با توام قرار/ در سپیده اولین بهار

محمد بشارتی