مرکز داده‌های سبز

تحولات در دنیای فناوری اطلاعات و در سطوح بالایی همچون دیتاسنترها به‌سمت همه جزئیات میل می‌کند. گاهی اوقات این تحولات بسیار حیاتی مهم و تاثیر گذار هستند، در نتیجه بیشترین سرمایه‌گذاری بر روی آن‌ها خواهد بود. برای نمونه دوره‌ای به میزان نرخ پردازش اطلاعات در لحظه و دوره‌ای به چگونگی برقراری ارتباط بین اجزای دیتاسنترها و در دوره‌ای امنیت نقش اصلی را بازی می‌کردند. حال بزرگترین دغدغه دوره‌ای که ما در آن هستیم، حفظ محیط زیست است.

کد خبر: ۲۳۳۹۳۵

دوره‌ای که از سال 2007 رسما به‌عنوان سرلوحه بسیاری از غول‌های بزرگ فناوری اطلاعات هم چون آی‌بی‌ام قرار گرفته است. قرار است در این دوره نه‌تنها در هزینه‌های شرکت‌ها و غول‌های کاربران فناوری اطلاعات کمک شود، بلکه طبیعت را هم از لطف خود بهره‌مند می‌سازد و در آخر این لطف بی‌شک شامل حال کاربران خانگی هم خواهد شد. ‌ ‌

مفهوم دقیق فناوری سبز در این‌جا یعنی: هزینه کمتر جوابگویی بیشتر (انرژی کمتر خدمات بیشتر.) طبق آخرین آمار موسسه آپ‌تایم در سال گذشته ‌[‌1‌]‌ هزینه سه ‌سال تامین انرژی و سرمایش دیتاسنترها همسان با یک و نیم برابر هزینه خرید تجهیزات همان مرکز داده است. این آمار به‌شدت تکان‌دهنده و تاثیرگذار است. ‌ ‌

البته این آمار فقط شامل هزینه‌ها نمی‌شود. در همین راستا حتی برخی شرکت‌ها توانایی تامین انرژی کافی جهت گسترش دیتاسنتر خود را ندارند. شرکت‌ها عموما فضای کافی برای گسترش نداشته و برخی شرکت‌ها نیز توانایی تامین دمای مناسب را ندارند. هرچه به این آمار بیشتر توجه شود اهمیت تحقیق در مورد دیتاسنترهای سبز، بیشتر خود را می‌نمایاند. ‌ ‌

به‌طور کلی، دیتاسنترهای سبز را می‌توان به‌صورت مراکزی که میزان نرخ سود حاصل از انرژی صرف شده قابل قبولی داشته باشند، تعریف کرد. بزرگترین دغدغه برای رسیدن به انرژی بهینه، جلوگیری از اتلاف انرژی تزریقی به دیتاسنترها است. برای جلوگیری از اتلاف انرژی ابتدا باید درک صحیح و کاملی از نحوه مصرف انرژی در دیتاسنترها داشته باشیم. طبق آمار ‌[‌2‌]‌ در بیشتر دیتاسنترها 45 درصد انرژی صرف تجهیزات فناوری اطلاعات مانند سرورها، سوییچ‌ها، روترها، انباره‌های ذخیره‌سازی و ... می‌شود، و مابقی انرژی توسط تجهیزات برودتی، تجهیزات روشنایی، تجهیزات تامین و توزیع برق و ... مصرف می‌شود. پردازشگر یک سرور به طور معمول 30 درصد انرژی را به خود اختصاص می‌دهد. حال این اطلاعات را در کنار آمار مرتبط با نحوه مدیریت منابع پردازشی در دیتاسنترها قرار می‌دهیم. ‌ ‌

در اصول طراحی دیتاسنترها برای انتخاب سخت‌افزار، حداکثر نیاز پردازشی در بدترین شرایط را مدنظر قرار می‌دهند، که این شرایط به‌ندرت رخ می‌دهد و در بیشتر ساعات سخت‌افزار از باری حدود 20 درصد توانایی خود برخوردار است. واضح‌تر بگویم از صددرصد انرژی که در یک سرور مصرف می‌شود، تنها 6 درصد مفید آن صرف پردازش می‌شود و حدود 24 درصد از طریق پردازش غیراستاندارد و مدیریت نشده به هدر می‌رود‌[‌1‌]‌.

شرکت‌های بزرگ و تولیدکنندگان اصلی دیتاسنترها با توجه به آمار بالا، در راستای بهبود مدیریت انرژی دیتاسنترها شروع به طراحی سخت‌افزارها و نقشه‌های مناسبی کرده‌اند. بر طبق پیش‌بینی‌های انجام شده، طی دو سال آینده مفاهیم جدیدی در دیتاسنترها به‌وجود خواهد آمد، که به‌شدت آینده فناوری اطلاعات را تحت‌الشعاع قرار خواهد داد. اما تا آن زمان مدیران دیتاسنترها باید دیتاسنتر فعلی خود را بهینه کنند. برای بهینه‌سازی ابتدا باید ضریب سوددهی دیتاسنتر نسبت به هزینه انرژی به دست آورده شده را بالا برده و میزان نرخ بازدهی سرورهای مرکز داده را نسبت به انرژی صرف شده بالا ببرند. میزان مناسب برای رضایت از بهینه‌سازی 66 درصد است. اما در واقع، بیش از 70 درصد دیتاسنترها بین 28 تا 33‌درصد خروجی مفید دارند‌[‌1‌].

شایان ذکر است که اعداد و ارقام در دنیای واقعی، کمی تکان‌دهنده‌تر از نگاهی کوتاه به مساله کنترل انرژی در دیتاسنترها به‌نظر می‌رسند، درسال 2008 کمپانی بزرگ گوگل حدود 2 میلیارد دلار برای گسترش و نگهداری دیتاسنترها خود هزینه کرده است که درصد زیادی از آن صرف اتلاف انرژی شده و بخش عظیم دیگری هم صرف تحقیق برای جلوگیری از اتلاف انرژی شده است. در قسمت بعدی این مقاله سعی می‌شود به راه‌های مدیریت انرژی پرداخته شود.