ویژگی های صدا در گویندگی خبر صدا ، گوینده ، مخاطب

گوینده با صدای خود اندیشه و احساس و دقایق مفاهیم را برای درک مخاطب بیان می کند. بدیهی است هرچه صدای او کاراتر و موثرتر باشد، در بیان مفاهیم موفق تر خواهد بود. صدای انسان دو وجه متمایز دارد؛ یکی وجه فیزیکی و کمی آن ، دیگر وجه معنایی و کیفی است .

برای دستیابی به صدای کامل باید از هر دو صدا برخوردار بود ، یعنی هم صدای خوب داشته باشیم و هم مهارت استفاده از حالات آن را بدانیم هر چقدر متن خبری خوب طراحی و تنظیم شده باشد ، اگر گوینده خبر صدای کاملی نداشته باشد ، نمی تواند مفاهیم آن متن خبری را به مخاطب منتقل کند. ذره ای خلل و ایراد در لحن صدای گوینده خبر، ممکن است در مردم و مخاطبان تشنج و ناآرامی و تردید ایجاد کند.

بویژه هنگام خواندن خبرهای سرنوشت ساز که با منافع ملی و امنیت ملی و اعتقادات مردم مرتبط است . از وظایف اصلی گوینده خبر این است که نخست بداند صدای خوب و جامع و کامل چیست و ثانیا از ویژگی ها و ظرفیت های صدای خود آگاه باشد. او باید بداند جای صدای او کجاست؛ تا چه حد انعطاف دارد؛ نقص و ایراد صدایش در کجاست؛ گاهی صدا باید آرامش بخش باشد و مردم را به آرامش دعوت کند، گاهی لحن صدا باید هیجان ملی ایجاد کند. زمانی لازم است نهیبی در صدا باشد به گونه ای که از غرور ملی دفاع شود.

گاهی دعوتی در حالت صداست . ابراز همدردی به لحن ویژه ای نیاز دارد. برای هم احساس شدن با شادی مردم ، گوینده خبر باید از آهنگی ویژه در صدایش استفاده کند و مهمتر این که ، گوینده خبر در هیچکدام از این حالات نباید شکلی مصنوعی به خودش بدهد. حال به ویژگی های صدا می پردازیم:

1- حجم صدا (Volume)
از یک نگاه صدای پرقدرت برای گوینده شاید همه چیز باشد. البته امروزه دستگاه های الکترونیکی هر نوع صدایی را پرقدرت می کند. اما بسیاری از عوامل و موانع وجود دارد که شما لازم است با آگاهی از آنها، صدایتان را تناسب ببخشید. کمیت و کیفیت حضور افراد در محیط، صدای خارج از محیط، وضع انعکاس صدا در فضا و موارد دیگر. اگر شما در جایی زیاد بلند صحبت کنید، مخاطبان ممکن است شما را بی ادب تلقی کنند. اگر خیلی ملایم صحبت کنید، ممکن است مطالب شما تفهیم نشود. یادتان باشد که همیشه صدایتان برای خودتان بلندتر از آن است که به شنونده می رسد.

2- زیر و بمی صدا ارتفاع ( Pitch)
ارتفاع صدا ، حالت زیر و بمی صدای فرد است . هر اندازه امواج صدا بیشتر و تندتر مرتعش شوند ، حالت زیر بودن آن بیشتر است و هر چه کمتر ارتعاش داشته باشد ، حالت بم تری دارد. دانگ یا زیر و بمی صدا را می توان از صدایی که بین کلید اول و آخر پیانو تولید می شود ، مشخص کرد. هنگام گویندگی ، زیر و بمی صدا بر معانی کلمات و صدا اثر می گذارد. تغییر در زیر و بمی صدا را «آهنگ صدا» نیز می نامند. تغییر ارتفاع به صدای شما درخشش ، گرمی و شور و نشاط می بخشد. این آهنگ صدای شماست که مشخص می کند آیا شما جمله ای را به صورت سوالی مطرح می کنید یا خبری ، آهنگ صدایتان همچنین غم و شادی و رضایت و عصبانیت و سرزندگی و بی حالی و نگرانی و آرامش شما را آشکار می کند. در گفتگوهای روزمره ، به طور غریزی آهنگ صدایمان را برای بروز احساس و منظورمان به کار می گیریم . افرادی که این چنین نیستند و یکنواخت صحبت می کنند، تنها می توانند برای افراد کم خواب موثر باشند.

3- سرعت و میزان گفتار (Rate)
سرعت به معنای تعداد کلماتی است که در واحد زمان به کار می بریم . مردم امریکا معمولا در یک دقیقه 120تا 150کلمه را به کار می برند. اما میزان توصیه شده برای گویندگی خبر ، توان خواندن 110کلمه در دقیقه است که البته این مهارت نباید با تند و بد خواندن و سریع و نامفهوم ادا کردن اشتباه شود. دانیل وبستر در یک دقیقه به سختی 90کلمه سخن می گفت ؛ فرانکلین روزولت 110کلمه و جان کندی 180کلمه ، به کار می برد. مارتین لوترکینگ با 92کلمه آغاز می کرد و با 145کلمه به پایان می برد. بهترین میزان و سرعت گویندگی به چند عامل وابسته است ، ویژگی های صوتی و آوایی گوینده ، حالت و احساسی است که با آن تلاش می کند مفهومی را بازگو کند.

4- مکث (pause)
آموختن و دانستن چگونگی مکث بجا برای گویندگان روشی اساسی و مشکل است . لحظه ای سکوت گاهی معنایی در حد یک قرن دارد. هر چه تسلط و آمادگی شما در سخن گفتن بیشتر شود، اهمیت و کاربرد مکث و سکوت را بیشتر درمی یابید. مکث و سکوت مناسب ، گاهی پایان تفکر و نظری را اعلام می کند و گاهی فکر جدیدی را برای بررسی خلق می کند و شاید تاثیری عاطفی به عبارت و جمله ای القا کند. مارک تواین (Mark Twain) ، نویسنده باذوق و شوخ طبع و بذله گوی مشهور امریکایی می گوید: «کلمه و واژه مناسب و درست ممکن است نافذ و موثر باشد، اما هیچ کلمه و واژه ای موثرتر از یک لحظه سکوت ، مناسب و بجا نیست.» او معتقد است که مکث بیجا ممکن است موجب خنده و تمسخر شود.