فرصت‌ها می‌گذرند

به هر حال تشکیل کارگروه تخصصی ارزیابی بحران با حضور وزرا زمینه پرداختن به مساله بحران را از زاویه دید هر دستگاهی فراهم آورده تا بتوانند به نتایج هماهنگی برسند. با این‌که در این نشست‌ها به راهکارهایی برای حمایت از بخش تولید و شرکت‌های بورس و همچنین راهکارهای جبران کاهش درآمدهای نفتی دست یافته‌اند، اما نمایندگان بخش خصوصی هنوز از این‌که دولت بسته سیاستی مشخصی ارائه نکرده است، نگرانند.

به گفته تحلیلگران، بحران مالی اخیر می‌تواند از طریق تاثیر کاهش قیمت جهانی نفت بر کاهش ذخایر بین‌المللی ایران، افزایش کسری بودجه عمومی در سال آینده و کاهش شاخص سهام بورس اوراق بهادار ایران، اقتصاد کشورمان را تحت‌تاثیر قرار دهد، به‌طوری‌که پیش‌بینی می‌شود صادرات نفت و گاز در سال آینده به 30 میلیارد دلار کاهش یابد. همچنین با کاهش سرمایه‌گذاری‌ها و اشتغال پیش‌بینی می‌شود، نیروی انسانی شاغل با ریزش مواجه شود. به‌عبارتی کمبود نقدینگی، نبود تقاضای کافی برای محصولات تولید شده، بالا بودن هزینه‌های تولید در کنار افزایش رقابت‌ جهانی، تولید کنندگان و صادرکنندگان را تحت فشار قرار خواهد داد.

در کنار جنبه‌های منفی که مطرح می‌شود، عده‌ای از کارشناسان بحران اخیر را فرصتی می‌دانند تا سرمایه‌هایی که نسبت به بازارهای مالی کشورهای توسعه‌یافته بی‌اعتماد شده‌اند به سمت کشورهای در حال توسعه‌ای که هنوز بازارهای مالی آنها در تار و پود اقتصاد جهانی گره نخورده و در آنها ضمانت‌های کافی برای حفظ اصل سپرده‌های مردم در بانک‌ها تعهد شده گسیل شود، اما تحقق این امر نیازمند آن است که مسوولان کشور زمان را برای فراهم‌آوردن بسترهای لازم اطمینان‌بخش از دست ندهند و از سوی دیگر با حمایت‌های لازم از فعالان بخش خصوصی ادامه حیات آنها را در چنین شرایطی فراهم سازند، ‌اما فرصت تا چه زمانی باقی است؟ به گفته کارشناسان تا زمان پایان دوره بحران وقت داریم تا از این فرصت‌ها به نفع اقتصاد کشورمان بهره ببریم.

برخی از موسسات و تحلیلگران از جمله صندوق بین‌المللی پول پیش‌بینی کرده‌اند که پایان دوره رکود ایجاد شده ناشی از بحران مالی و اقتصاد جهان تا پایان سال 2009 است و برخی آن را تا پایان سال 2010 و 2011 پیش‌بینی کرده‌اند. بنابراین فرصتی نمانده است و اگر دولت بتواند از توانمندی‌های بخش خصوصی با تضمین‌ها و حمایت‌هایی که مدنظر آنهاست استفاده کند و سرمایه‌های هموطنان مقیم خارج از کشور را به داخل جذب کند، می‌تواند کشتی اقتصاد ایران را به سلامت از توفان بحران به ساحل برساند.

سیما رادمنش