ماسک هم مشکلی را حل نمی‌کند

امسال هم مثل سال‌های گذشته رفته‌رفته خاطرات ناخوشایند روزهای آلوده و نفسگیر تهران و دیگر کلانشهرهای بزرگ کشور زنده ‌شد؛ روزهایی که بر اثر پدیده وارونگی، آلودگی هوا (که گویا دیگر ویژگی‌ای لاینفک برای این شهرها شده است) بیش از همیشه رخ می‌نماید و هر روز باید گوش به‌زنگ شنیدن هشدارهای ایمنی و حتی تعطیلی مدارس بود.

هشدارهایی که شاید چندان تاثیری هم بر سلامت شهروندان بی‌دفاعی که ناگزیر از نفس کشیدن و فروبلعیدن ذرات سمی منوکسیدکربن، دی‌اکسیدکربن، ذرات معلق و سایر اعضای فهرست بلندبالای آلاینده‌های هوای شهر هستند، نداشته باشد.

 یکی از این  توصیه‌ها استفاده از ماسک تنفسی است که از طرف سازمان آموزش و پرورش شهر تهران در قالب بخشنامه‌ای به مدارس شهر تهران ابلاغ شده.

این در حالی است که کارشناسان همانند سال‌های گذشته تاکید می‌کنند استفاده از ماسک‌های پارچه‌ای و کاغذی، ارزشی در کاهش میزان خطرات ناشی از آلودگی هوا ندارند و کاربرد این ماسک‌ها تنها در اتاق‌های عمل و برای ممانعت از انتقال ترشحات دهانی جراحان و پرسنل اتاق عمل به محیط عمل است.

در واقع قدرت نفوذ ماسک‌های کاغذی و پارچه‌ای حاصل از قطرمنافذ آنها در حدی است که صرفا مانع ورود ذرات گرد و غبار موجود در هوا می‌شود.

 این در حالی است که آلاینده‌های شیمیایی هوا خطرناک‌تر است و آلاینده‌های معلق در هوا قطری کمتر از 10میکرون دارند و برای محافظت در برابر آنها تنها ماسک‌هایی با فیلترهای شیمیایی (دارای شاربن اکتیو) برای استفاده مناسب است تا گاز‌های آلاینده جذب لایه‌های زغال ‌شود. بنابراین هیچ ماسک کاغذی و پارچه‌ای برای کاهش آثار سوء آلودگی هوا برای دانش‌آموزان مفید نیست.

و در واقع استفاده از این ماسک‌ها تنها مانعی بر سر راه‌های تنفسی است که  نه تنها مفید نیست، بلکه دانش‌آموزان را ناگزیر به کشیدن نفس‌های عمیق‌تر و سریع‌تر می‌کند.

بنابراین، به نظر می‌رسد بهترین اقدام در جهت کاهش آثار سوء آلودگی هوا در کودکان و سالمندان در شرایط بحران، ماندن در منازل است و  اگر مسوولان واقعا نگران سلامت دانش‌آموزان هستند، باید روزهای بحرانی آلودگی را هم به لیست طولانی تعطیلات اضافه کنند.

از سوی دیگر، به نظر می‌رسد بالا‌خره باید فکری به حال آلودگی هوای کلا‌ن‌شهرها و خصوصا تهران بشود.

بحران آلودگی هر سال ابعادش بیشتر می‌شود و بیش از پیش آسمان تهران را که زمانی آبی بود، سربی و سربی‌تر می‌کند.

بهاره صفوی