درگذشت جبار باغچه‌بان

جبار در خانواده‌ای مذهبی دوران کودکی و نوجوانی‌اش را سپری کرد و از علوم دینی و قرآنی و نیز تحصیلات جدید در محیط ایروان بهره گرفت. سال 1284 به اتهام سیاسی دستگیر و زندانی شد و محیط زندان در روحیه و گرایش‌های اجتماعی و فرهنگی او تاثیر فراوانی گذاشت. پس از آزادی از زندان ضمن فعالیت در عرصه مطبوعات (عمدتا فکاهی)‌ به شغل آموزگاری پرداخت و در دوران جنگ جهانی اول که خود و خانواده‌اش صدمات و لطمه‌های زیادی را متحمل شده بودند، به ایران بازگشتند و در شهر مرند سکنی گزیدند و پس از مدتی، کار تدریس و تعلیم کودکان را در این شهر پی گرفت.

او بسیار فداکار و نوعدوست بود و برای یاری دانش‌آموزان و مردم بی‌بضاعت آن سامان، از هیچ کوششی فروگذار نمی‌کرد. پس از چندی راهی تبریز شد و کار تعلیم و تربیت کودکان را با جدیت بیشتری دنبال کرد.

سال 1302 ش بود که برای نخستین بار کودکستانی با عنوان «باغچه اطفال» تاسیس کرد که با مخالفت مسوولان فرهنگ آن شهر تعطیل شد، اما او از تلاش بازنایستاد و مدتی بعد، مدرسه ویژه کودکان کر و لال را در تبریز بنیان نهاد.

پس از چندی، دامنه تاسیس این مدارس را به شهرها و مناطق دیگر گسترش داد و تا هنگام مرگ در چهارم آذر 1345 در راستای آموزش دانش‌آموزان (کودکان)‌ کر و لال از هیچ تلاشی فروگذار نکرد. وی در سال 1321 به تاسیس جمعیت حمایت از کودکان کر و لال اقدام کرد، اما با حمایت چندانی روبه‌رو نشد. باغچه‌بان در طول دوران حیات فرهنگی خود، آثار و کتب زیادی را عمدتا در راستای تعلیم و تربیت تالیف کرد.

منبع: حسین شریفی و سعید فتح‌اللهی راد، اراده‌های پولادین معاصر ایران، صص 29 ــ 48.