بزرگ شدن غدد لنفاوی بدن، اسهال و تب بیشتر از یک ماه،کاهش وزن مفرد (بیش از 10درصد وزن بدن)، تعریق شبانه و خستگی و بیحالی، عفونتهای شدید پوستی و یا ریوی که به درمانهای عادی پاسخ نمیدهد از علائم این بیماری است. البته هیچکدام از علائم گفته شده، به تنهایی جهت تشخیص بیماری ایدز نبوده و ممکن است در دیگر بیماریها نیز دیده شود، لذا تشخیص قطعی فقط توسط پزشکان و متخصصین امکانپذیر است.
تشخیص آلودگیHIV فقط با نوع ویژهای از آزمایش خون امکانپذیر است که در این آزمایش وجود آنتیبادیهای ضد ویروس در خون اندازهگیری میشود. با توجه به اینکه در دوران پنجره هنوز تستهای آزمایشگاهی مثبت نشدهاند؛ لذا انجام آزمایش بلافاصله پس از تماس فرد با خون و یا ابزار آلوده روش مناسبی جهت تشخیص قطعی نیست.
راههای انتقال
رفتارهای پرخطر مانند تماس جنسی نامطمئن و اعتیاد تزریقی، خون و فرآوردههای خونی، فاکتورهای انعقادی آلوده، از راه مادر به کودک و ابزار برنده و نافذ پوست که آلوده به ویروس باشند از راههای انتقال ویروسHIV محسوب میشوند.
بیماری ایدز از طریق دریافت خون و فرآوردههای خونی و فاکتورهای انعقادی آلوده به ویروسHIV قابل انتقال است. با آنکه در اکثر کشورهای جهان این فرآوردهها از نظر نوع آلودگی به ویروس ایدز و هپاتیت مورد بررسی قرار میگیرند، ولی حدود 3 الی 5 درصد از آلوده شدگان با ویروسHIV در دنیا از این طریق آلوده شدهاند.
ابزار و لوازم حجامت، سوراخ کردن گوش، خالکوبی، ختنه سنتی، طب سوزنی، ابزار دندانپزشکی، پزشکی، جراحی و وسایل به کار گرفته شده در طب زنان و زایمان و مامایی در صورت آلوده بودن میتوانند سبب انتقال آلودگی از بیماران به افراد سالمگردند.
تیغ سلمانی، مسواک، خلال دندان، سرنگ و سر سوزن نیز در صورتیکه به طور مشترک مورد مصرف قرار گیرند. انتقال آلودگی از بیماران به افراد سالم را موجب میشود.
این وسایل یا باید یک بار مصرف باشند یا آنکه حداقل به طور مشترک استفاده نشود. در مورد آن دسته از وسایل پزشکی، دندانپزشکی، جراحی و پیراپزشکی نیز که امکان استفاده به صورت یک بار مصرف وجود ندارد باید ابزار به خوبی توسط دستگاههای مخصوص یا محلولهای شیمیایی ویژهای استریل شود.
افراد در معرض ابتلا
بیماری ایدز در واقع همه بشر را تهدید میکند و هر انسانی میتواند در معرض خطر آلودگی یا بیماری ایدز قرار گیرد ولی عدهای از افراد از احتمال آلودگی یا بیماری بیشتری برخوردارند.
ــ دریافتکنندگان خون، فرآوردههای خونی و فاکتورهای انعقادی آلوده (مثل بیماران هموفیلی، بیماران تالاسمیک، دیالیزیها و دریافتکنندگان پیوند اعضا و بافتها.)
ــ کسانی که شرکای جنسی متعدد دارند.
ــ افراد مبتلا به بیماریهای آمیزشی و مقاربتی.
ــ همسران و کودکان افراد آلوده بهHIV و بیماران مبتلا به ایدز، همچنین نوزادان مادران آلوده به.HIV
ــ معتادان و کسانی که مواد مخدر تزریقی را با سرنگ و سر سوزنهای مشترک مورد استفاده قرار میدهند.
ــ استفادهکنندگان از سرنگ، تیغ، مسواک و خلالدندان مشترک با افراد آلوده یا بیمار.
ــ تمامی مشاغل مرتبط با پزشکی و پیراپزشکی (مامایی، دندانپزشکی، جراحی، پرسنل آزمایشگاهی و....)
ــ اشخاص یا مشاغلی که ممکن است با وسایل آلوده سر و کار داشته باشند مثل آرایشگران (مردانه و زنانه.)
ــ افرادی که با روشهای غیراستریل اقدام به سوراخ کردن گوش، خالکوبی، ختنه و حجامت میکنند و تمامی کسانی که به نوعی چنین خدماتی را از افراد فوق دریافت میکنند.
ــ رانندگان بینالمللی، مسافران خارجی بیهدف، خارجیان مقیم کشور، پناهندگان مقیم اردوگاهها.
چه کنیم آلوده نشویم
ــ رعایت شوونات اخلاقی، مذهبی، اهمیت به ازدواج، پایبندی و وفاداری به خانواده.
ــ استفاده از وسایل شخصی جهت رعایت بهداشت فردی و عدم مصرف تیغ، مسواک و خلالدندان دیگران که ممکن است در قسمتی از بدن به وسیله آنها خراش یا بریدگی ایجاد شود. (قبل از استفاده هر گونه وسیله سوراخکننده پوست باید از استریل بودن آن اطمینان حاصل نمود.)
ــ استفاده از سوزن و سرنگهای یکبار مصرف فقط جهت یکبار تزریق.
ــ دریافت خدمات بهداشتی و درمانی فقط از افراد و مراکز قانونی و ذیصلاح بهداشتی و درمانی که از اصول احتیاط همهجانبه پیروی میکنند.
ــ عدم اعتیاد به هر گونه ماده مخدر.
ــ استفاده از کاندوم میتواند از انتقال آلودگی (HIV) پیشگیری نماید.
فرهاد طالبیان