صدای فرزند دلبند شما

عصر یک روز پاییزی اینجا ساختمان پخش رادیو ایران. من، همسر و پسرم سیدمحمدسپهر هم دعوت شده بودیم. انگار همین چند وقت پیش بود که تشکیل خانواده دادیم و حالا با به دنیا آمدن پسرم زندگی معنای دیگری پیدا کرده است.

کاپشن و کلاه محمد‌سپهر را در می‌آورم و او را به دست پدرش می‌سپارم تا با فراغ خاطر بهتری بتوانم گزارشم را تهیه کنم.

نه تنها سردبیر و تهیه کننده بلکه همه عوامل برنامه با دقت و وسواس خاصی کارهایشان را انجام می‌دهند با وجودی که هر کدام عضوی از خانواده‌شان هستند اما انگار این جمع خانوادگی کاری آنها است که با صمیمیتی دلنشین دست به دست هم می‌دهند تا ساعاتی مفرح را برای خانواده بزرگ‌تر یعنی مخاطبان رادیو ایران فراهم نمایند.

وقتی به استودیوی پخش برنامه می‌رسیم که برنامه آغاز شده است و مریم جلالی مدیر گروه ایران و خانواده رادیو ایران از نزدیک برنامه را نظارت، و این جمع را راهنمایی می‌کند. موضوع برنامه در خصوص مدیریت پول در خانواده‌ها است. این‌که پول را چه کسی به دست می‌آورد و چه کسی باید آن را خرج کند؟!

فاطمه آل عباس با آن چهره بشاش می‌گوید: «زنان خانه‌دار نباید هیچ سهمی در مدیریت پولی خانه داشته باشن. تنها مردخونه است که حق داره تصمیم بگیره که پول و درآمدش چطور خرج بشه. کدوم یک از شما با این جمله موافقین؟!

خوب واقعیت اینه که بعضی از مردم این‌طور فکر می‌کنن. ولی... ولی نظر دوستان راجع به این موضوع چیه؟»
سپس صحبت‌های رحیم‌پور ازغدی پخش می‌شه که «کار در درون خانه و بیرون خانه در اسلام عبادت است و خود تامین معاش در فرهنگ اسلامی جهادی مقدس به شمار می‌آید.»

خیلی وقت بود که به این بحث‌ها فکر نمی‌کردم. درست از موقع‌ای که محمد سپهرم به دنیا آمده بود، تمام هم و غمم خوب نگهداری کردن از او بود. ولی امروز و در این برنامه احساس کردم که این بحث‌های مربوط به وظایف زنان و مردان هیچ وقت تمامی ندارد.

چون هر کدام در قلمروی زندگی خودشان را قدرت برتر می‌دانند.

مریم جلالی از پشت شیشه استودیو به آل عباس اشاره می‌کنه که الان دکتر فرید براتی مدیرکل دفتر امور زنان و خانواده بهزیستی پشت خط تلفن است بهتره که ارتباط را برقرار کنی. آل‌عباس پس از مکثی کوتاه می‌گه: «توی این برنامه خانوادگی می‌خواهیم از پول صحبت کنیم، پول دست کیه؟»! دست کسی که حقوق می‌گیره. اما قشر خاصی از زنان ما هیچ حقوقی از کسی نمی‌گیرن و به این ترتیب باب صحبت را در خصوص طرح بیمه خانواده‌ها باز می‌کنه.

در فرصتی که ایجاد می‌شه ناهید عادلیان نویسنده و سردبیر برنامه برایم می‌گوید: «(این یک برنامه خانوادگی است» با رویکردی اجتماعی نسبت به خانواده‌های ایرانی، تلاش می‌کندعلاوه بر سرگرمی، در آیتم‌های شاد و مفرح مسائلی را به خانواده‌ها آموزش بدهد. محتوای این برنامه مسائل خانواده‌هاست و از آیتم‌های متنوع طنز و جدی تشکیل شده است.) عادلیان ادامه می‌دهد: از جمله آیتم‌های جذاب این برنامه پخش صداهای دوران کودکی افـراد مـخـتـلـف از خانواده‌های مختلف است. مثل پدربزرگ‌ها و مادربزرگ‌ها، اقوام و آشنایانی که دیگر در میان آنها نیستند یا از آنها خاطره خوش دارند. از قبل برای این آیتم اعلام عمومی کردیم تا خانواده‌ها نوارهای خـانـوادگـی از فـرزنـدان، مادر، پدر، مادربزرگ و یا پدربزرگ‌شان و غیره دارند در کاستی به همراه آدرس‌شان برای ما بفرستند تا بعدها ما مصاحبه‌ای با خودشان نیز داشته باشیم. آیتم دیگری از برنامه مربوط به شعر و داستان‌هایی است که از زبان بچه‌ها گفته شده است و با صدای خودشان پخش می‌شود. در پایان برنامه به عنوان آرم پایانی لالایی‌های مختلف مادرها با لهجه‌ها و گویش‌های متفاوت پخش می‌شود؛ مثلا لالایی یک مادر برای فرزندش یا یک مادربزرگ برای نوه‌اش.

عادلیان می‌گوید: لالایی مبحثی در فرهنگ ماست که در هر استان و شهرستانی و در هر قومی لالایی‌های مختلفی وجود دارد که نشان‌دهنده فرهنگ آن شهرستان است. از سوی دیگر چون این لالایی‌ها از دل مادر برمی‌آید تاثیرات روان‌شناسانه روی بچه‌ها دارد. بنابراین در این آیتم به بررسی لالایی در خانواده‌ها و اهمیت و تاثیر آن روی بچه‌ها نیز می‌پردازیم. همچنین در آیتم «لالایی» چون در ساعت خواب بچه‌هاست به اهمیت خواب زودهنگام برای بچه‌ها تاکید می‌کنیم.

عادلیان با اشاره به آیتم دیگری به نام «کاتالوگ» در این برنامه می‌گوید: همواره چیزهایی در اطراف ما وجود دارد که ما به کاربرد و تاثیرات آنها خیلی اهمیت نمی‌دهیم مثل گل و گیاهان! ما در این آیتم از زاویه دیگری به این چیزهای معمولی نگاه کرده و آنها را معرفی می‌کنیم. به عنوان مثال درباره تاثیرات گل و گیاه در آرامش انسان و تاثیرات این آرامش صحبت می‌کنیم. آیتم شیرین‌زبان از دیـگـر بـخـش‌هـای بـرنـامـه اسـت کـه شیطنت‌ها و شـیـریـن‌زبـانـی‌هـایـی بـا حـالت طنزگونه و در قالب نمایش‌های کوتاه دو نفره به اجرا درمی‌آوریم. این آیتم هم جنبه سرگرمی و آموزشی دارد و هم سعی شده است که خاطره‌انگیز باشد و حس خوب شبانه را منتقل کند.

عادلیان نمایش «خانوادگی فرنگی و سه هزار» را از دیگر بخش‌های برنامه دانست که به خانواده‌هایی که تازه تشکیل خانواده داده‌اند پیشنهاد می‌کند که از تجربیات بزرگ‌ترها استفاده کنند به طوری که در این قسمت ضمن مطرح شدن تفاوت نسلی راه‌حل‌های مناسبی از سوی کارشناسان ارائه می‌شود.

صدای ضربان قلب شنیده می‌شود، زنی می‌گوید: «این پیام‌گیر فقط پیام‌های عاشقانه را ضبط می‌کند.» خواننده پیامک‌ها امین طاری است. در این قسمت پیامک‌های مردم خوانده می‌شود.

«این یک برنامه خانوادگی است» و من به پسرم نگاه می‌کنم که در آغوش پدرش آرام گرفته و همسرم با وجودی که خسته از سر کار برگشته اما به خاطر دلگرمی مرا همراهی می‌کند.

محمد طاری تهیه‌کننده برنامه با دقت و وسواس خاصی سی‌دی موسیقی را در دستگاه می‌گذارد او که 28 سال تهیه‌کنندگی برنامه‌های مختلف را در رادیو ایران بر عهده داشته از تهیه برنامه «این یک برنامه خانوادگی است» احساس رضایت دارد و می‌گوید: این برنامه خوبی است که چند وقتی از تهیه و پخش آن می‌گذرد. به نظرم این برنامه می‌تواند عصرانه خوبی برای شنونده‌ها باشد. مخصوصا خانواده‌هایی که تازه از سر کار به منزلشان برگشته‌اند و از صبح مشغله‌های خاص خود را داشته‌اند.

طارمی ادامه می‌دهد؛ خانواده‌های امروزی شرایط خودشان را دارند. من سعی می‌کنم آهنگ‌هایی که نشاط داشته باشند و در آن آرامش نهفته باشد را انتخاب و از این دریچه تقدیم آنها کنم تا خستگی روزانه‌شان برطرف شود.

باید در این برنامه آموزش‌های مفید و مختصر که ملال‌آور نباشد را به مخاطب بدهیم تا او را به تفکر وادارد.
آخر برنامه لالایی با گویش شمالی پخش می‌شود. خیلی دلم می‌خواهد ترانه‌ای را که برای خوابیدن پسرم سروده‌ام و هر شب برایش می‌خوانم را روزی از رادیو برایش بخوانم تا فرزندان ایران زمین هم آن را بشنوند.

زهره زمانی