بازی دوگانه روسیه‌

نقش دوگانه این کشور در آغاز یک بازی سیاسی میان کشورهای 1+5 و ایران و اجازه صدور قطعنامه‌های جدید را نمی‌توان از زاویه نقدهای سیاسی پنهان نگاه داشت.

سعید جلیلی، دبیر شورای عالی امنیت ملی کشورمان با اشاره به نشست وزرای خارجه 1+5 اعلام کرد که این گونه نشست‌ها نمی‌تواند یک پاسخ منطقی به سوالات ملت ایران باشد و آنها چون جوابی ندارند دست به این اقدامات می‌زنند.

وی تاکید کرده که 1+5 انسجام درونی خود را از دست داده و اعلام کرد که این کشورها باید اقداماتی را انجام دهند که باعث اعتمادسازی ملت ایران و روند موجود شود و مطمئنا این گونه کارها کمکی بر این روند نمی‌کند و این روند به مسیر همکاری‌های سازنده مبتنی بر صلح جهانی کمک نخواهد کرد.

نقش روسیه جلوگیری‌ از انتشار یک قطعنامه تند بود

حشمت‌الله فلاحت‌پیشه، نماینده اسلام‌آباد غرب و عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی نیز درباره نقش دوگانه روسیه در تشکیل نشست 1+5 گفت: روس‌ها در تنظیم قطعنامه جدید تمام تلاششان این بود که مجبور نشوند یک قطعنامه تند و تحت فشار داخلی این گروه را وتو کنند.

وی افزود: روس‌ها ترجیح دادند یک قطعنامه صادر شود، منتها در متن آن تحریم‌های جدیدی نباشد.فلاحت‌پیشه با اشاره به این که روسیه تلاش کرده متن قطعنامه تا حد امکان تعدیل شود، گفت: البته ماهیت کلی سیاست خارجی روسیه این است که آنها نمی‌خواهند بر سر ایران وارد تقابل شوند، بنابراین می‌کوشند در حد امکان بر تعدیل قطعنامه‌ها تلاش کنند.وی با تاکید بر این که ایران برای روس‌ها دارای یک جایگاه راهبردی نیست، بلکه جایگاه سیاسی است، افزود: روس‌ها می‌کوشند در شیوه خود هم نظر آمریکایی‌ها و هم ایران را داشته باشند.

رخدادهای اخیر تغییر رویکرد نبود

پروفسور محمدعلی مهتدی، کارشناس روابط بین‌الملل معتقد است که رخدادهای اخیر را نمی‌توان به عنوان تغییر رویکرد روسیه نامید.

وی در گفتگو با «جام‌جم» با اشاره به ماجرای گرجستان و همچنین مساله مربوط به استقرار سپر موشکی آمریکا در شرق اروپا، می‌گوید: پس از تحولات اخیر روابط مسکو و واشنگتن بشدت تیره شد و دو طرف به نوعی در شرایط جنگ سرد قرار گرفتند.وی افزود: روسیه به دنبال این بود که تاثیرگذاری خود را در مسائل بین‌المللی به غرب بباوراند و با تحولاتی که به وقوع پیوست، توانست به خواسته‌های خود برسد و غربی‌ها قبول کردند که باید با واقعیات کنار بیایند.

مهتدی معتقد است، عدم حضور لاوروف، وزیر خارجه روسیه در اجلاس اولیه 1+5 و بعد از آن، حضور یافتن در اجلاس اخیر را نمی‌توان تغییر رویکرد دانست؛ چراکه روسیه و آمریکا به این نتیجه رسیده‌اند که در عین این که در بسیاری از مسائل با یکدیگر اختلافات شدید دارند، باید به گفتگوهای دوجانبه خود ادامه دهند.

مهتدی، موافقت بر سر ادامه مذاکرات را نتیجه دیدار چهارشنبه شب رایس ولاوروف دانست و گفت: نباید تصور کرد، دیدار وزرای خارجه دو کشور به معنی حل همه مشکلات است و همچنین حاضر شدن روسیه در اجلاس 1+5 به معنی عقب‌نشینی این کشور از مواضع قبلی‌اش است.

این کارشناس روابط بین‌الملل افزود: غربی‌ها می‌خواستند دور جدیدی از تحریم‌ها را وضع کنند؛ اما روسیه مخالف بود و در نهایت شاهدیم که در پیش‌نویس تهیه شده هیچ تحریم جدیدی وجود ندارد و صرفا بر تحریم‌های گذشته تاکید شده است.مهتدی در ادامه با اشاره به بده و بستان‌های آمریکا و روسیه در خصوص برخی مسائل گفت: به نظر من، مسائل را باید تفکیک کرد؛ زیرا مسائلی وجود دارد که درباره آنها روسیه هرگز با آمریکا کنار نخواهد آمد و مسائلی نیز وجود دارد که مسکو احتمالا روی آنها معامله می‌کند.وی، مساله هسته‌ای ایران را از این نظر به 2 بخش تقسیم کرد و گفت: بخشی از مسائل مربوط به پرونده هسته‌ای کشورمان برای روسیه استراتژیک است و از آنها کوتاه نخواهد آمد؛ اما در خصوص بخش‌هایی وارد معامله خواهد شد.مهتدی افزود: هم‌اکنون روسیه با حضور در اجلاس و رایزنی با دیگر اعضا موافقت کرد و این اجلاس تشکیل و پیش‌نویس هم تهیه شد؛ اما روسیه مانع وضع تحریم‌های جدید علیه ایران شده است و پیش‌نویس جدید نیز عاری از این تحریم‌هاست.

توجیه روس‌ها

در همین حال، سرگئی لاوروف، وزیر خارجه روسیه بعد از تصمیم کشورش بلافاصله در دفاع از اقداماتی که انجام داده، قطعنامه آتی شورای امنیت درباره ایران را با توجه به مواضع اعضای غیردائمی شورای امنیت بدون هرگونه تحریم‌ها علیه ایران دانسته است.وی با اشاره به پیشنهادهای شرکای روسیه در گروه 1+5 برای تصویب قطعنامه جدید که در آن تحریم‌های بسیار شدید علیه ایران و محاصره اقتصادی در نظر گرفته شده، اعلام کرده که مسکو این پیشنهادها را رد و تاکید کرده است که دلیلی برای چنین رویکردی نمی‌بیند.

لاوروف اطمینان داده که براساس گزارش محمد البرادعی، رئیس آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، ‌مذاکرات در چارچوب گروه 1+5 ادامه بیابد و تلاش‌ها برای برگزاری دیدارهای بعدی به منظور حل و فصل مساله اتمی ایران انجام گیرد.