بپا، دندانت را کرم نخورد

مسواک برای نوزادان‌

ساده‌ترین حالت ممکن برای مسواک زدن دندان نوزادان، استفاده از گاز استریل (پارچه‌هایی با بافت درشت)‌  است که با پیچیدن به دور انگشت و آغشته کردن آن به سرم نمکی، به روی لثه‌های نوزاد کشیده می‌شود، این عضو هیات علمی دانشگاه ضمن اظهار این مطلب می‌افزاید: کودک می‌تواند پس از رویش کامل دندان‌های شیری‌اش، مسواک زدن را آغاز کند ولی نکته‌ای که در مسواک زدن کودک حائز اهمیت است این است که اغلب آنها ، هنگام انجام این عمل، مقداری از خمیر دندان را می‌بلعند که این امر می‌تواند عوارضی را به همراه داشته باشد.

به گفته دکتر ارجمندی از آنجایی که خمیردندان‌ها حاوی مقادیری فلوراید هستند، کودک با بلع آن دچار عارضه «فلوروزیس» می‌شود که در شرایط حاد به مسمومیت‌های فلورایدی منجر شده و گاهی نیز می‌تواند کشنده باشد.
در پدیده فلوروزیس دندان‌ها تحت تاثیر فلوراید بالا قرار گرفته و رنگ زرد به خود می‌گیرند. مثلا در شهرهای جنوبی کشور به خاطر وجود فلوراید بالای آب شرب، دندان‌ها اغلب به رنگ زرد مایل به قهوه‌ای درمی‌آیند با این که فلوراید مانع از پوسیدگی دندان‌ها می‌شود ولی اگر میزان آن از 7 (پی تی ام)‌ یعنی (7 قسمت در میلیون)‌ بیشتر باشد سبب رسوب فلوراید در مینای دندان شده و دندان‌ها را فلوروزیس (رنگی)‌ می‌کند.

به گفته این دندانپزشک کودکان با ایجاد (عارضه دندان‌های رنگی)‌، دندان‌ها به سختی مقاوم شده و به سختی پوسیده می‌شوند به طوری که اگر دندان‌ها دچار تخرب شوند، میکروب به داخل آنها  نفوذ نخواهد کرد، از طرفی درمان این دندان‌ها به آسانی آمکان‌پذیر نخواهد بود و برای ترمیم و پوشش آن باید بافت‌های سالم آن را هم برداشت.

 نحوه استفاده از فلوراید

دکتر ارجمندی با اشاره به این‌که میزان فلوراید آب تهران بین 3 تا 7 (پی‌تی‌ام)‌ است آن را نسبتا مورد قبول ذکر کرده و می‌افزاید: اولین کار برای استفاده از فلوراید ، بررسی میزان فلوراید آب شرب محل سکونت است که پس از انجام این آزمایشات ، استفاده از قرص‌های 1 میلی‌گرم فلوراید از سوی پزشک توصیه می‌شود که شخص پس از شستشوی دهان و مسواک زدن، این قرص را بین لثه و گونه خود قرار داده تا قرص در محیط دهان ، آرام ‌آرام آب شود.
این پزشک متخصص یکی دیگر از راه‌های فلوراید کردن دندان‌ها را استفاده از دهان‌شویه‌های فلورایدی پس از مسواک زدن ذکر کرده و در ادامه یکی دیگر از راه‌های فلوراید کردن دندان‌ها را استفاده از «ژل فلوراید» عنوان می‌کند که این روش توسط پزشک و در مطب دندانپزشکی صورت می‌گیرد  و پس از شستشوی کامل دهان کودک، ژل در ظروف مخصوصی (Tray) گذاشته شده و توسط پزشک روی دندان قرار می‌گیرد.

عوارض مکیدن پستانک‌

استفاده بیش از حد از پستانک و شیشه شیر باعث پدیده‌ای به نام «اپن بایت» (open bite) می‌شود که در این عارضه، نیرویی مانع از رویش دندان‌ها به سمت هم می‌شود.

به گفته دکتر ارجمندی، وقتی در این عارضه، دندان‌ها به روی هم قفل می‌شود، دندان‌های جلویی به روی هم نمی‌نشینند و به اصطلاح باز‌می‌مانند.

این پزشک متخصص برای جلوگیری از این پدیده، استفاده از پستانک‌های ارتودنسی را توصیه کرده و می‌گوید با قرار گرفتن زبان میان دو دندان و فشار آن، این عارضه تشدید می‌شود.

گفتنی است، زبان در طول شبانه‌روز، 7 تن فشار به دندان‌ها وارد می‌کند که اگر فشار عضله لب از خارج به داخل نبود، زبان با این میزان فشاری که به دندان‌ها وارد می‌کرد، تمامی دندان‌ها را به خارج از دهان پرت می‌کرد.

دکتر ارجمندی با اشاره به این مطلب یادآور می‌شود: با فشار دو نیروی لب (از خارج به داخل)‌ و زبان (از داخل به خارج)‌ قوس فکی خودبه‌خود هدایت شده و از رویش کج دندان‌ها جلوگیری به عمل می‌آید؛ ولی در برخی که اصطلاحا از عدم کفایت لب رنج می‌برند و لب‌هایی کم توان دارند، به علت عدم مقاومت لب‌ها، فشار عضله زبان بر عضله لب غالب شده و دندان‌ها را به خارج از دهان روانه می‌کند.

فیشور سیلنت‌

سیلنت ماده‌ای پلاستیکی است که معمولا روی سطوح جونده دندان‌های عقب (آسیاهای کوچک و بزرگ)‌، جایی که اغلب پوسیدگی شروع می‌شود، گذاشته می‌شود. این ماده پلاستیکی درون فرورفتگی‌ها و شیارهای سطوح جونده دندان‌ها چسبیده و همانند یک سد، مینا را در برابر باکتری‌های مولد پوسیدگی و اسید تولیدی آنها محافظت می‌کند.

دکتر ارجمندی در این خصوص می‌افزاید: از آنجایی که در سن 6 سالگی، اولین دندان کرسی (دندان شماره 6)‌ در دهان کودک ظاهر می‌شود، بسیاری از والدین بر این گمان هستند که آن نیز دندان شیری است، به همین دلیل و به خاطر عدم رسیدگی کافی و کامل به آن، سریعا تخریب می‌شود که می‌توان با قدری دقت، نسبت به فیشور سیلنت کردن آن جهت جلوگیری از تخریب اقدام کرد.

توصیه‌های پزشکی‌

این پزشک متخصص، استفاده از نخ‌دندان در کودکان را الزامی ذکر کرده و می‌افزاید: با استفاده از نخ‌دندان‌های مخصوص کودکان که به شکل کمان طراحی شده است، می‌توان از پوسیدگی و تخریب دندان جلوگیری کرد و با استفاده از دندانپزشکی پیشگیری (مسواک زدن، تکامل دندانی، استفاده از نخ، فلوراید، ارتودنسی، توجه والدین، سیلنت‌ها و...) از بسیاری از عوارض جلوگیری کرد؛ چراکه معاینات زودهنگام دندانپزشکی، شانس پیشگیری از بیماری‌های دندان را بیشتر  و به کودک جهت ادامه زندگی بهتر با دندان سالم کمک می‌کند.