آغاز بازی شطرنج‌

همچنان که «سر رودریک بریث وایت» سفیر سابق انگلیس در مسکو که مردی طرفدار روسیه است چندی پیش گفت روسیه بیش از آنچه که مورد هجوم قرار گرفته باشد، به کشورهای دیگر تجاوز کرده است. ناپلئون و هیتلر نتوانستند مسکو را فتح کنند اما ارتش‌های روسیه، چه در زمان تزارها و چه در عصر شوروی، تمام پایتخت‌های کشورهای اروپایی واقع در شرق رود راین را اشغال کرده‌اند.

همچنین است دورنمای متفاوت حمله هوایی، دریایی و زمینی روسیه به یک کشور عضو سازمان ملل متحد از ملت‌های اتحادیه اروپایی با فاصله نزدیک‌تر به مسکو. در بحران اخیر گرجستان آنچه که کمتر مورد توجه قرار گرفت سفر روسای جمهوری لهستان، لتونی، لیتوانی، استونی و اوکراین به گرجستان برای ابراز همبستگی با میخائیل ساآکاشویلی رئیس‌جمهوری این کشور بود.

واکنش مسکو، تهدید لهستان با سلاح‌های هسته‌ای در شرایطی بود که لهستانی‌های وحشت‌زده قراردادی را با آمریکا درباره پایگاه‌های سپر دفاع موشکی امضا کردند. هنگامی که کارل بیلت، وزیر خارجه باتجربه و بی‌طرف سوئد درباره رفتار روسیه ابراز نگرانی کرد، واکنش مسکو تهدید به نظامی کردن دوباره منطقه دریای بالتیک بود. به این ترتیب، آینده‌ای پردردسر در خطوط ساحلی اوکراین در دریای سیاه در کریمه خودنمایی می‌کند که ناوگان آب گرم روسیه در آنجا مستقر است.

سخنان نیکلا سارکوزی رئیس‌جمهوری فرانسه دایر بر این که روسیه حقوقی در گرجستان دارد، باعث نگرانی شدید کشورهای حوزه بالتیک شد که شهروندان روسی‌زبان دارند و پس از تهاجم سال 1940 استالین ،دیکتاتور شوروی به این کشورهای کوچک، به آنجا منتقل شدند. فنلاند، که در سال 1940 با شوروی جنگید از این که دکترین جدید ولادیمیر پوتین ممکن است چه مفهومی داشته باشد، به خود می‌لرزد.

انبوه مهاجران لهستانی مقیم آمریکای شمالی، انگلیس و نقاط دیگر جهان بار دیگر شاهد بازگشت همه ترس‌های اجدادی خود از اقدامات روسیه هستند. بعید است که اوباما یا مک‌کین با در پیش گرفتن زبانی آشتی جویانه نسبت به مسکو بخواهند از خطر از دست دادن آرای این مهاجران استقبال کنند. همچنان که سارکوزی و آنگلا مرکل (صدراعظم آلمان) مجبور شده‌اند مواضع سرسختانه‌تری در پیش بگیرند و شروع به صحبت کردن به شیوه دیوید میلیباند (وزیر خارجه انگلیس) کنند که به نوشته مطبوعات اروپا برخلاف بعضی از وزیران خارجه دیگر کشورهای اروپا، محکم در مقابل روسیه ایستاده است.

شاید پوتین فکر کرده باشد کنار زدن مهره پیاده گرجستان از صفحه شطرنج، پایان بازی باشد. افسوس، این تازه آغاز کار است و انگلیس نمی‌تواند، مثل کاری که چمبرلین در دهه 1930 کرد، به لهستان و سایر متحدان خود در اتحادیه اروپا و ناتو خیانت کند.

منبع: گاردین / مترجم: علی کسمایی‌