خون دماغ ‌چرا و چگونه؟

وقتی دچار خون دماغ شدید، قبل از هر چیز خونسردیتان را حفظ کنید‌‌. راست و مستقیم بنشینید، سر را به جلو خم کنید تا خون به گلو جریان نیابد‌‌. بیمار باید بنشیند و بالاتنه‌ خود را به جلو خم کند و دهان خود را باز نماید او در این حالت می‌تواند خون را تف کرده و آن را قورت ندهد‌‌. سرانجام بالاتنه باید به حالت معمول در آید‌‌. نگذارید کودک،‌ سرش را به هنگام خون دماغ به عقب خم کند‌‌. این کار موجب می‌شود خون به پشت بینی و سپس داخل معده برود و موجب تحریک و استفراغ شود‌.

با ملایمت هر نوع لخته خون را که قادر است از بسته شدن رگ‌ها جلوگیری کند، از دماغ خارج سازید‌‌. (با فین کردن ملایم)‌.

بینی را به مدت 10 دقیقه یا تا زمان توقف خونریزی با انگشت شست و سبابه از جایی که استخوانی نیست (قسمت نرم بینی)، گرفته و فشار دهید‌‌. سعی نکنید با چپاندن چیزی مثل پنبه یا دستمال و غیره داخل بینی جلوی خونریزی را بگیرید‌‌. زیرا ممکن است هنگام در آوردن آنها دچار مشکل شوند و مخاط بینی بیشتر دچار آسیب شوند‌‌. اگر گرفتن بینی 20 دقیقه طول کشید و خون بند نیامد. او یا فرد دچار سرگیجه و رنگ پریدگی (علائم شوک) شده باشد، بایستی به سرعت به اورژانس مراجعه کند‌‌.

اگر احساس کردید پس از گرفتن بینی در زمانی که می‌نشینید یا می‌ایستید خون به طرف گلو فرو می‌رود.‌ این حالت ممکن است علامت آن باشد که خون دماغ از ته گلو ایجاد شده و حالتی است که مکررا به سراغ سالمندان می‌آید‌‌. در این صورت اگر اقدام فوری به عمل نیاورید ممکن است خون بدن را به سرعت از دست بدهید، زیرا در این حالت رگ‌های بزرگتری که در پشت دماغ واقع شده‌اند تحت‌تاثیر واقع گردیده‌اند‌‌. اگر خون دماغ مرتباً تکرار می‌شود حتما به پزشک مراجعه کنید‌.

خون دماغ تابستانی‌

دکتر محسن نراقی، فوق تخصص راینولوژی، با اشاره به فراوانی عارضه خونریزی از بینی در 2 فصل زمستان و تابستان می‌گوید: در فصول سرد سال، خشکی هوا و متعاقب آن خشکی مخاط بینی و در گرمای زیاد به علت گشاد شدگی مویرگ‌های ظریف بینی و پرخونی علت بروز این عارضه است‌. او  با توصیه نسبت به پرهیز از قرارگیری در معرض نور آفتاب و چرب کردن پوشش داخلی بینی (مخاط) برای کاهش میزان شکنندگی عروق و کنترل دارویی آلرژی برای کاهش میزان خونریزی از بینی در فصل گرما، در ادامه اظهار می‌کند: خونریزی از بینی به دو علت موضعی و سیستمیک است که طیف وسیعی از علل از بی‌اهمیت‌ترین تا پرمخاطره‌ترین علت را شامل می‌شود‌.
وی، با اشاره به این که بینی پرخون‌ترین بافت بدن و دارای مویرگ‌های فراوانی است، می‌گوید: از این رو افراد طی زندگی خود یک ‌بار خونریزی از بینی را تجربه کرده‌اند‌. این فوق تخصص راینولوژی، به وجود مویرگ‌های ظریف در بخش قدامی بینی اشاره می‌کند: از این‌رو از اقدامات نخست در درمان خونریزی از بینی، فشاردادن بخش جلوی بینی به مدت 5 دقیقه است‌.

دکتر نراقی با بیان این که خونریزی از بینی می‌تواند علامتی بر وجود پرفشاری خون در افراد هم باشد، ادامه می‌دهد: از این رو در صورت بروز عارضه خونریزی از بینی در افراد سالخورده، کنترل فشار خون الزامی است‌. او می‌گوید: وجود تومور و ضایعات در یک سمت بینی می‌تواند علت بروز خونریزی یک طرفه بینی باشد که این افراد غالبا از گرفتگی بینی و ترشحات خونابه‌ای رنج می‌برند‌.

به گفته این فوق تخصص راینولوژی، اختلالات انعقادی از دیگر علل بروز عارضه خونریزی بینی است‌. از شایع‌ترین علل موضعی خونریزی از بینی خشکی و دستکاری آن است که افراد مستعد باید با چرب نگه داشتن مخاط بینی به کمک ویتامین A و پرهیز از دستکاری مانع از بروز این عارضه شوند‌.