یک رویداد 34 میلیارد دلاری‌

در فوریه 2001، 5 ماه پیش از اعطای میزبانی المپیک تابستانی 2008 به چین، آماری منتشر شد که رقم سرمایه‌گذاری‌های لازم در پکن را پیش‌بینی می‌کرد. براساس این آمار، چین نیاز به 2‌‌میلیارد دلار سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های خود داشت تا به حدی برسد که بتواند بازی‌ها را میزبانی کند.

ساخت ورزشگاه‌ها و راه‌های ارتباطی در اطراف دهکده المپیک در شمال پکن، ازجمله اقداماتی بود که دولت چین باید انجام می‌داد. کمیته بین‌المللی المپیک همچنین اعلام کرد که برای اجرای بازی‌ها 5/1 میلیارد دلار در اختیار پکن قرار خواهد داد.

4 سال بعد، یعنی در سال 2005، در نشستی با حضور کمیته برگزاری المپیک چین و مقامات کمیته بین‌المللی المپیک، طرف چینی آماری روی میز گذاشت که تعجب همگان را برانگیخت. در این جلسه اعلام شد که بودجه لازم برای برگزاری رقابت‌ها باید 20 درصد افزایش داده شود. رئیس کمیته بین‌المللی المپیک در پی آن اعلام کرد که اگر این هزینه باز هم بالا برود، این کمیته از پکن به جرم اهمال‌کاری شکایت خواهد کرد.

چینی‌ها همچنین اعلام کردند که هزینه تامین زیرساخت‌ها، تفاوت معناداری با پیش‌بینی‌ها داشته است. البته مقامات کمیته بین‌المللی المپیک احتمالا در زمان اعطای میزبانی به چین، می‌دانستند که چین از این رقابت‌ها برای به‌‌رخ‌‌کشیدن خود استفاده خواهد کرد، به این معنی که پکن بسیار فراتر از حد انتظارات در این رقابت‌ها سرمایه‌گذاری خواهد کرد.

کمیته برگزاری المپیک چین در ابتدای سال 2008 اعلام کرد که این کشور بیش از 34 میلیارد دلار برای المپیک پکن سرمایه‌گذاری کرده است؛ یعنی 17 برابر رقم پیش‌بینی. بخش بزرگی از این پول در ساخت استادیوم‌های لوکس، همچون ورزشگاه ملی پکن که به لانه پرنده معروف شده، سرمایه‌گذاری شد. براساس آمار تنها 8 میلیون دلار برای طراحی این بنا پرداخت شده است. متروی پکن هم یکی از پروژه‌هایی بود که میلیاردها دلار را بلعید.

در پارک‌ها اعتراض کنید

دولت چین 3 پارک را در شهر پکن برای برگزاری تجمع‌های اعتراض‌آمیز در جریان برگزاری بازی‌های المپیک 2008 طراحی کرده است.

مدیر امنیت بازی‌های المپیک پکن در این باره گفت: با وجود این افراد بدون کسب مجوز حق تظاهرات ندارند و باید قبل از برگزاری تجمع اعتراض‌آمیز برای اطمینان از رعایت قوانین چین، مجوز بگیرند. به این منظور مکان‌هایی در چند پارک طراحی شده تا افراد بتوانند در آنجا دیدگاه‌ها و نظرات خود را اعلام کنند. حضور این افراد در سطح شهر و مکان‌های برگزاری بازی‌های المپیک ممنوع است.

بسیاری از فعالان در چین و خارج از مرزهای این کشور قصد دارند از المپیک برای فشار به چین در مورد مسائل جنجالی مانند وضعیت حقوق بشر در این کشور، حکومت تبت و اتحاد با دولت سودان استفاده کنند.

منتقدان، دولت چین را به استفاده از تدابیر غیرعادی ازجمله دستگیری و ارعاب مخالفان داخلی برای ساکت کردن آنها در آستانه برگزاری بازی‌های المپیک متهم کرده‌اند.

مراسم سنتی افتتاحیه امسال‌

آتش‌بازی، حرکات موزون قومیت‌های مختلف و نمایش‌های متنوعی که تاریخ 5 هزار ساله چین را به تصویر می‌کشد از برجسته‌ترین مشخصه‌های مراسم افتتاحیه بازی‌های المپیک 2008 پکن است.  مراسم افتتاحیه که قرار است در برنامه‌ای 3 ساعت و نیمه اجرا شود به صورت سری توسط ژانگ ییمو معروف‌ترین کارگردان چین طراحی شده است.

این مراسم احتمالا برگزاری اپرای سنتی چین به نام کونگ‌فو، هنرنمایی پانداها و نمایش‌های آکروبات که نشان‌دهنده فرهنگ این کشور از دوران باستان تا عصر مدرن است را در بر دارد.

مسوولان برگزاری المپیک پکن برنامه‌های بسیاری را برای برگزاری مراسم افتتاحیه در جوی کاملا آرام در روز 8 اوت در نظر گرفته‌اند که از آن جمله تدابیر شدید امنیتی است.

رهبر گروه اجرای مراسم افتتاحیه المپیک گفته است در این مراسم مردم دنیا شاهد فرهنگ پیشرفته و 5 هزار ساله چین خواهند بود.

مراسم افتتاحیه المپیک چین هم مانند بسیاری از ابعاد بازی‌های پکن به یک مساله سیاسی تبدیل شده و در ماه فوریه «استیون اسپیلبرگ» به عنوان مشاور هنری این مراسم در اعتراض به ممانعت چین در کمک به بحران بشریت در منطقه دارفور سودان، از شرکت در مراسم انصراف داد.

مرگ مخفی به خاطر المپیک

مقامات چینی دست‌کم مرگ 10 کارگر را که در اثر تعجیل برای به اتمام رساندن ساخت ورزشگاه المپیک ویژه بازی‌های 2008 اتفاق افتاده، مخفی نگه داشته‌اند.

مقامات چینی خانواده قربانیان را با پرداخت مبلغی هنگفت حدود 13 هزار پوند، راضی به سکوت کرده‌اند، در حالی که دستمزد روزانه کارگران بی‌تجربه 3 پوند و حقوق کارگران ماهر حدود 4 پوند است. در طول ساخت ورزشگاه المپیک شهر آتن برای بازی‌های سال 2004 نیز 5‌کارگر کشته شدند. در مورد المپیک 2000 سیدنی تنها یک مورد مرگ تصادفی گزارش شده و فقط یک جوشکار قبل از المپیک 1996 آتلانتا جانش را از دست داد.

جدال جورج کلونی با پکن‌

جورج کلونی که در اوایل سال گذشته به عنوان سفیر صلح سازمان ملل متحد انتخاب شد، تلاش کرد تا با فشار بر شرکت ساعت‌سازی «اومگا» از آنها بخواهد از سیاست خارجی چین انتقاد کنند.

کلونی که از منتقدان نقش چین در بحران دارفور (سودان) است، از کسانی است که برای ساعت‌های اومگا، تبلیغ می‌کند و شرکت اومگا یکی از شرکای مالی بین‌المللی برگزاری المپیک 2008 پکن است.

این هنرپیشه 46 ساله، وقتی خبر فعالیت‌هایش را علیه پکن اعلام کرد که استیون اسپیلبرگ، کارگردان شناخته شده سینمای آمریکا، در اعتراض به وضعیت دارفور، از سمت خود به عنوان مشاور هنری بازی‌های المپیک پکن استعفا داد.

او گفت: «من همانند گذشته باز هم از دولت چین خواهم خواست که از نفوذ قابل توجه خود روی دولت سودان استفاده کند». شرکت ساعت‌سازی اومگا یکی از 12 شریک جهانی المپیک به شمار می‌رود و از سال 1932 ادوات زمان‌گیری در مسابقات را در اختیار برگزارکنندگان گذاشته است.

نیک هایک، مدیرعامل گروه سواچ که صاحب شرکت اومگا به شمار می‌رود، مذاکره با جورج کلونی در این باره را تایید کرد، اما گفت: «سیاست ما این است که در مسائل سیاسی وارد نشویم، چون کمکی به ورزش که شرافتمندانه‌ترین ابزار انسان برای ایجاد درک و صلح در سراسر جهان است، نمی‌کند. ما با اتکا به همین سیاست و با وجود تحریم کشورهای غربی، در المپیک 1980 مسکو مشارکت داشتیم و در المپیک لس‌آنجلس در سال 1984 هم که مورد تحریم بلوک شرق واقع شد، خدماتمان را ارائه کردیم».

مازیار معتمد