حسین کعبی: وقتی فیگو را در جام جهانی زدم....
انتخاب یک مهد خوب
وقتی دیگران به شما ایراد میگیرند که چقدر وسواس به خرج میدهید پیش خود میگویید مگر میشود فرزند و جگر گوشه خود را براحتی به مکانی و به دست مربیانی سپرد که نسبت به نحوه کار آنها آشنا نیستید و چطور میتوان برای 8 ساعت نسبت به وضعیت فرزند خود که نمیدانید چگونه مراقبت میشود بیتفاوت ماند. وقتی به مهد کودکهای مختلف مراجعه میکنید در هر کدام از آنها شرایط و ویژگیهای متفاوتی را میبینید. در برخی از آنها فضای تاریک و دلگیر داخل ساختمان و امکانات ابتدایی برای بازی کودکان شما را از انتخاب آن منصرف میکند در برخی دیگر نحوه برخورد مربیان شما را مردد میسازد. آنهایی که هم ساختمان مناسب دارند و هم مربیان خوب، دارای شهریههای سنگین هستند که پرداخت آن در توان تمامی خانوادهها خصوصا کارمندان نیست. بنابراین این پرسش پیش میآید که بالاخره یک مهد کودک خوب باید دارای چه ویژگیهایی باشد. قبل از پرداختن به این موضوع بد نیست این بحث را مورد بررسی قرار دهیم که آیا فرستادن کودک به مهد ضروری است یا نه؟
چرا مهد
در کشورهای پیشرفته آموزشهای جمعی و رفتاری در مهد کودک از 2 تا 6 سالگی یک عرف اجتماعی است و علت سپردن کودک به مهد شاغل بودن مادر نیست بلکه تامین منافعی در انسان است که فقط از 2 تا 6 سالگی دستیافتنی است و تمام عمر مورد بهرهبرداری قرار میگیرد و در هیچ سنی قابل جبران نمیباشد. به عنوان مثال انسان از 2 تا 6 سالگی 80 درصد بیشتر از تمامی سنین توانایی فراگیری زبانهای مختلف را دارد و چه خوب است که راه سختی را که ما با آموزش زبان طی کردیم و نتیجه چندانی هم نگرفتیم برای کودکانمان تکرار نشود. از سوی دیگر والدینی که به سبب وابستگی به کودک خود مانع حضور آنها در جمع بدون حمایت و حضور خود میشوند و از کسب استقلال آنها جلوگیری میکنند مانع میشوند که کودک نیروی خود را بسنجد و تقویت کند این نحوه تربیت میتواند منجر به خشم، سرکشی، طغیان، ترس عمیق از آنچه در بیرون وجود دارد بشود. این کودکان همواره طی دوران رشد در حال تقلا و درگیری با موضوعات و مشکلات مشابه هستند آنها نمیخواهند تحت کنترل باشند ولی در عین حال میترسند که آیا میتوانند مثل یک فرد مستقل زندگی کنند یا نه؟
فعالتر و پرتحرکتر
مطالعات نشان داده است کودکانی که به مهد کودک میروند به دلیل تعدد بازیها و همبازیهای بیشتر نسبت به سایر کودکان فعالتر و پرتحرکترند. محققان با بررسی بیش از 20 مهد کودک دریافتند که کودکان در مهد کمتر به بازیهای نشسته میپردازند و تحرک بیشتری دارند.
نتایج تحقیقات نشان میدهد در مکانهایی که امکان بازیهای مختلف و تعداد بیشتر بچهها نمیباشد 15 درصد وقت بچهها صرف بازیهای پرتحرک و بیشتر از 50 درصد از وقتشان به انجام بازیهای نشسته میگذرد.
ولی در مراکزی که پر از انواع وسایل بازی است بچهها 80 دقیقه بیشتر از سایرین بازیهای نشسته میپردازند همچنین مهد کودک به ارتقاء مهارتهای اجتماعی و تقویت هوش کودکان نیز کمک میکند.
ویژگی یک مهد کودک خوب
کودکان بین 2 تا 6 سالگی در مقایسه با نوباوگان و کودکان نوپا زمان بیشتری را دور از خانه و والدین سپری میکنند. طی 30 سال گذشته، تعداد کودکانی که به کودکستان یا مهد کودک میروند افزایش یافته است . در حال حاضر بسیاری از مهد کودکها انواع تدارکات را برای سرپرستی فرزندان والدین شاغل انجام میدهند و این تدارکات همانهایی است که در خانه نیز ارائه میشوند. به اعتقاد کارشناسان یک مهدکودک خوب فقط این نیست که کودکان را در غیاب والدینشان ایمن نگه دارد و آنها را خوب تغذیه کند. مهدکودک باید مانند یک کودکستان کار آمد، تجربیات آموزش با کیفیت عالی را برای کودکان فراهم آورد.
اجزای سازنده یک مهد خوب
براساس بررسیها و مطالعات اجزای سازنده یک مهدکودک با کیفیت عالی اینگونه میباشد: اندازه گروه (تعداد کودکان در یک مکان واحد) نسبت مراقبت به کودک، آمادگی تحصیلی مراقب، تعهد شخصی مراقب به یادگیری و مراقبت کردن از کودکان در صورتی که این ویژگیها مطلوب باشند.
محیطهای وسیع و مجهز و اقداماتی که نیازها و تمایلات کودکان را برآورده سازد نیز از اهمیت برخوردار است.
بنابراین قبل از انتخاب مهدکودک لازم است مواردی را مدنظر داشته باشیم و سوالاتی را از کارکنان آنها بپرسیم و با والدین کودکانی که در مهد هستند صحبت کنیم. از جمله نکاتی را که باید در نظر داشته باشیم نسبت تعداد مربیان به تعداد بچههاست. هر چه تعداد کودکان کمتر باشد کارآیی مربی بیشتر میشود. آکادمی پزشکان اطفال آمریکا 3 تا 5 کودک برای هر مربی و 7 تا 10 برای کودکان بزرگتر را پیشنهاد کرده است.
تفکیک ردههای سنی مختلف نیز باید مورد توجه باشد چرا که از گسترش بیماری بین بچهها جلوگیری میکند.
همچنین باید درباره شیوههای تربیتی و مدیریتی مرکز اطلاع پیدا کرد. باید دید که چگونه از کودکان بیمار مراقبت میکنند آیا به کودکان دارو تجویز میشود یا نه؟ آیا مرکز مجهز به اتاقی مخصوص بچههای بیمار میباشد؟ آیا در مهدکودک پرستار یا پزشک برای مراقبتهای پزشکی وجود دارد؟ ضرورت واکسیناسیون برای کودکان قبل از ورود به مرکز مورد توجه قرار دارد؟ به لزوم انجام آزمایشهای پزشکی هنگام ثبتنام توجه میکنند و همچنین برای هر کودک پرونده پزشکی تشکیل میدهند؟
در مورد مربیان و کارمندان مهد کودک نیز باید در نظر داشت که آیا آنها به کمکهای اولیه آشنا هستند، آشنایی آنها با روشهای تربیتی چگونه است، آیا پرسنل مهد کودک آموزشهای لازم را برای جلوگیری از گسترش بیماریها گذراندهاند.
توجه به امنیت ساختمان هم یکی از دیگر نکات مهم درخصوص انتخاب مهد است، پوشیدن سطوحی مانند زیر تاب و سرسره با مواد نرم و قابل انعطاف، وجود هشداردهندههای حریق، پوشاندن پریزهای برق، لبههای تیز وسایل، رعایت بهداشت اسباببازیها، اسباببازیهای قابل شستشو باید هر روز با آب و مواد سفیدکننده شسته شوند و ضدعفونی مهد کودک باید منظم انجام شود.
به اعتقاد کارشناسان امور تربیتی مهد کودک خیلی بهتر از بودن در خانه است اما والدین باید در انتخاب مهد کودک خیلی خیلی محتاط باشند. نزدیکی مهد کودک به خانه یا محل کار یک شرط لازم است، اما کافی نیست حتی بهتر است مهد کودکی را که در مسافت دورتری است اگر شرایط آن مطلوب است را به مهدهای نزدیکتر ترجیح بدهیم. چون کودک ساعات مهمی از روزش را در آن میگذراند، سنجیدن نورگیری اتاق، زمین بازی، وضع بهداشت و تغذیه در مهد کودک، آموزش و بسیاری نکات دیگر مهم است، اما این که چه کسی مربی کودک ما خواهد بود بیتردید مهمتر است.آنچه مهم است چگونه گذراندن ساعات مهد کودک با بچه است بدون تردید باید کودک ما مهدش را دوست بدارد و از بازی در آن لذت ببرد، اما ما هم نباید از نکات ضروری در انتخاب مهد غافل بمانیم.
دیانا رحمتی
گفت و گو
