محمد علی پازوکی مهر*

دقت در رژیم گیاهخواری مطلق‌

انگیزه‌های فیلسوفانه، مذهبی، اکولوژیکی و یا علاقه به سبک زندگی ساده تر، باعث انتخاب روش گیاهخواری در بین رژیم‌های مختلف شده است که در سال‌های اخیر محبوبیت آن افزایش خوبی نیز داشته است. انواع مختلف و متنوعی از گیاهخواری وجود دارد که سه‌نوع مهمتر و رایج‌تر آن شامل گیاهخوار مطلق یا Vegan، گیاه و لبنیات‌خوار یا Lactove getarian، و گیاه، لبنیات و تخم‌مرغ‌خوار یا Lacto Ovo Vegetarian هستند. در این مقاله به بررسی Vegan‌ها یا گیاهخواران مطلق می‌پردازیم.

کد خبر: ۱۹۱۱۸۶

یک گیاهخوار واقعی یا Vegan هیچ غذایی با منشأ حیوانی را نمی‌خورد که می‌تواند با خطر واقعی ناشی از تغذیه ناکافی همراه باشد. اما می‌توان با طراحی دقیق رژیم غذایی از این خطرات اجتناب کرد.

رژیم‌های گیاهخواری حاوی آهن کمتری نسبت به رژیم‌های همه‌چیز‌خوار هستند و آهن غیر هم در میوه‌ها، سبزیجات و غلات کمتر از آهن هم موجود در منابع حیوانی جذب می‌شود برای همین توصیه می‌گردد منابع گیاهی آهن مثل اسفناج و دانه‌های مغذی با ویتامین C کافی مصرف شود تا جذب آهن افزایش یابد.

گیاهخواران مطلق دریافت پایین کلسیم و ویتامین D دارند و همان کلسیم کم نیز که از طریق منابع گیاهی دریافت می‌کنند، با اگزالات موجود در برخی غلات تصفیه شده (بدون سبوس) غیرفعال می‌شود. توصیه می‌شود که میوه و سبزیجات، دانه‌های مغذی و خشکبار (مثل بادام و کشمش) در این افراد بیشتر مصرف شود.

در گیاهخواری طولانی مدت، کم‌خونی ناشی از کمبود ویتامین 12 B دیده می‌شود. در گیاهخواران مطلق استفاده از مکمل ویتامین12 B با مشورت پزشک الزامی به نظر می‌رسد.

رژیم‌های Vegan نسبت به رژیم‌های همه چیز خوار حاوی پروتئین کمتری هستند ولی آنها به اندازه لازم و مکفی پروتئین را از منابع گیاهی دریافت می‌کنند. در ضمن دریافت پروتئین کمتر در رژیم‌های گیاهخواری می‌تواند به نگهداری کلسیم بیشتر در بدن کمک کند.

همچنین دریافت پروتئین کمتر معمولا چربی رژیمی کمتری را نیز شامل می‌شود زیرا بسیاری از محصولات غنی از پروتئین حاوی مقدار بالایی از چربی نیز هستند. این نکته یکی از عواملی است که مورد توجه عموم قرار گرفته و باعث علاقه اقشار مختلف به رژیم گیاهخواری شده است. زیرا باعث کاهش وزن و در ادامه سلامت قلب و عروق می‌شود.

به هر حال گیاهخواران باید به دریافت کافی کلسیم، روی، آهن، ویتامینB12 و ویتامین D توجه خاصی داشته باشند ولی منابع تکمیلی پروتئین به نظر ضروری نمی‌رسد.

با تمام این اوصاف بهترین نوع از این رژیم‌ها، حذف گوشت قرمز و استفاده از منابع گیاهی به همراه گوشت سفید و لبنیات است. زیرا گوشت قرمز حاوی اسید اوریک بالایی در مواد متابولیکی خود است که ممکن است در دراز مدت عواقبی داشته باشد. برای همین در هرم غذایی مدیترانه‌ای که یکی از مورد تاییدترین مرجع‌های غذایی است در کنار تاکید فراوان به ورزش منظم، گوشت قرمز را به شکل ماهیانه ولی گوشت سفید را به شکل هفتگی توصیه کرده و به غلات کامل و حبوبات نیز نظر خاصی دارد.