در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
گزارش تحلیلی «جامجم»
نرخ واقعی دلار چند است؟
بازار ارز کشور این روزها تحت تاثیر یک تصمیم اجرا نشده است: کاهش ارزش دلار. همین مساله موجب شده تا مدافعان و مخالفان این مساله، به طرح نظرات خود بپردازند. اما کمتر کسی میتواند پیشبینی کند که در صورت شناورسازی نرخ دلار چه اتفاقی خواهد افتاد؟ تولید و صادرات کشور از کاهش نرخ دلار چه طرفی خواهد بست؟ اصولا دلار ارزان بهتر است یا گران؟
به گزارش خبرنگار ما، سرپرست وزارت اقتصاد اخیرا عنوان کرده است که کاهش ارزش دلار و تعیین قیمت ارز، یکی از موضوعاتی است که در طرح تحول اقتصادی بررسی میشود.
صمصامی در پاسخ به این نگرانی که کاهش ارزش دلار باعث گرانتر شدن کالای داخلی برای خریداران خارجی میشود، گفته است: بخش عمدهای از صادرات کشور، با ارزش دلار ارتباطی ندارد، ضمن این که میتوان به آن بخش از صادرات که به ارزش دلار وابسته است، جوایز صادراتی اختصاص داد.
صمصامی در پاسخ به این نگرانی که کاهش ارزش دلار باعث گرانتر شدن کالای داخلی برای خریداران خارجی میشود، گفته است: بخش عمدهای از صادرات کشور، با ارزش دلار ارتباطی ندارد، ضمن این که میتوان به آن بخش از صادرات که به ارزش دلار وابسته است، جوایز صادراتی اختصاص داد.
آنچه مسلم است؛ نرخ دلار طی یکی دو سال اخیر در بازارهای جهانی، در برابر سایر ارزهای معتبر بشدت کاهش یافته است. به عنوان مثال ارزش دلار در برابر یورو، طی مدت 3 سال بیش از 50 درصد کاهش پیدا کرده است.
این تغییر و تحولات با ضریبی کمتر در بازار داخل هم مشاهده میشود، به طوری که یورو که روزگاری ارزشی تقریبا معادل دلار (حول و حوش 900تومان) داشت، امروز به حدود 1450 تومان رسیده است. البته بدون تردید اتخاذ سیاست شناورسازی در خصوص نرخ یورو و شناور کنترل شده در زمینه نرخ دلار هم در این معادلات بیتاثیر نیست.
شاید منظور دولت از طرح کاهش ارزش دلار در واقع اتخاذ سیاست شناورسازی نرخ دلار باشد، چرا که جمعی در دولت بر این عقیدهاند که در صورت شناورسازی، نرخ دلار با پمپاژ زیاد به بازار کاهش خواهد یافت.
اما فعالان بازار ارز در خیابان فردوسی و چهارراهاستانبول درباره نرخ دلار و وضعیت خرید و فروش آن در بازار، نظرات متفاوتی دارند.
یکی از صرافان فعال در این منطقه به خبرنگار ما میگوید: بانک مرکزی در حال حاضر نرخ دلار را کنترل میکند؛ در حالی که اگر این کنترل در بازار نباشد، با توجه به شرایط اقتصادی کشور و روابط خارجی و بحث تحریمهایی که با آن مواجه هستیم، نرخ دلار بیش از این رقمی خواهد بود که در حال حاضر است.
وی با اشاره به کاهش تقاضا برای خرید دلار از اردیبهشت ماه گفت: بسیاری از کارخانهها و شرکتها به دلیل پایین آمدن توان اقتصادیشان، تقاضایشان برای خرید دلار کاهش یافته است. وی بر این باور است که با بهبود روابط خارجی و اقتصادی کشور، قیمت دلار در بازار کاهش مییابد.
یکی دیگر از فعالان با انتقاد از سیاستهای پولی و بانکی کشور میگوید: اگر اقتصاد مسیر درست خود را طی کند ، بسیاری از مشکلات حل خواهد شد.وی میافزاید: در شرایط فعلی که اقتصاد کشور بیمار است ، دولت باید به کنترل نرخ دلار در بازار ادامه دهد؛ چرا که با توجه به افزایش سرسامآور قیمت بسیاری از کالاها ، نرخ دلار نیز به بیش از رقم فعلی در بازار خواهد رسید.
صراف دیگری نیز میگوید: اگر کنترل روی نرخ دلار از سوی بانک مرکزی اعمال نمیشد، ارزش واقعی دلار حدود 1200 تومان در بازار بود ولی اگر اقتصاد کشور با رونق روبهرو شود و مناسبات سیاسی و اقتصادی کشور با دیگر کشورها بهبود یابد، نرخ دلار میتواند در بازار به 600700 تومان برسد. وی بر این باور است که دولت به جای اقدامات کنترلی، باید اقتصاد کشور را شفاف کند.
یکی دیگر از صرافان نیز میگوید: اگر کنترلی روی نرخ دلار نباشد، قیمت بالاتر میرود، بنابراین آنچه در این زمینه تعیینکننده است ، تورم بالا در اقتصاد کشور است ولی اگر وضعیت اقتصادی کشور رونق داشت و نرخ تورم در کشورمان بالا نبود ، شاید ارزش واقعی دلار به 600700 تومان میرسید.
از خرید و فروشکنندگان ارز که بگذریم، فعالان اقتصادی کشور از جمله تولیدکنندگان و صادرکنندگان نیز نظرات متفاوتی درباره کاهش ارزش دلار دارند.
اسدالله عسکراولادی، عضو کنفدراسیون صادرات اتاق بازرگانی ایران و رئیس اتاق مشترک ایران و چین در گفتگو با «جامجم» به مسوولان تصمیمگیرنده هشدار میدهد که به دنبال کاهش ارزش دلار نباشند.
وی میافزاید: در شرایط فعلی کشور دست زدن به نرخ ریال و دلار برای آنکه ارزش ریال را افزایش و ارزش دلار را کاهش دهیم، کار بسیار اشتباهی است؛ زیرا این اقدام باعث خواهد شد که بخش تولید متضرر و صادرات کشور متوقف شود.
عسکراولادی میگوید: تعیین ارزش واقعی پول نیاز به کار کارشناسی دارد و در این دوره بحرانی نباید چنین اقداماتی صورت گیرد.
وی میافزاید: در همه جای دنیا مکانیسم عرضه و تقاضا و ارزشهای تولید، ارزش واقعی پول ملی را مشخص میکند. به عبارتی در سایر کشورها علاوه بر مکانیسم عرضه و تقاضا، 10 قلم کالای کشاورزی، 10 قلم کالای صنعتی و 5 قلم کالای خدماتی را برای مشخص شدن ارزش واقعی پول ملی بررسی و سپس مشخص میکنند؛ ولی در کشور ما هیچ ملاکی وجود ندارد.
وی در پاسخ به این پرسش که در صورت عدم کنترل بانک مرکزی برروی نرخ دلار باتوجه به شرایط فعلی اقتصادی کشور نرخ دلار در بازار چقدر بود، میگوید: به طور قطع بالاتر بود؛ به این دلیل که مجموعه مسائل به گونهای است که در حال حاضر ارزش واقعی دلار در بازار حدود 1200 تومان است نه 900 تومان.
وی گفت: کاهش ارزش دلار در شرایط فعلی باعث افزایش واردات و متوقف شدن تولید و اشتغال چه در بخش صنایع کوچک و متوسط و چه صادرات خواهد شد.
وی در پاسخ به این سوال که با توجه به نظر عدهای که معتقدند بخش اعظمی از واردات کشور در خصوص مواد اولیه و سرمایهای است ، آیا کاهش ارزش دلار در نهایت باعث کاهش هزینه تولید نمیشود ، گفت: سهم مواد اولیه وارداتی در تولید 20 درصد است و بقیه، ارزش افزوده تولید داخلی است و وارداتی نیست ؛ به عبارتی 80 درصد آن مربوط به عواملی چون دستمزد ، ساختمان ، پول ، زمین ، انرژی ، آب و برق و هزینه حملونقل است که وارداتی نیست.
بهروز صادقی، رئیس کنفدراسیون صنعت نیز درباره قیمت دلار در بازار به خبرنگار ما میگوید: در حال حاضر فروش کالاهای صادراتی ما به دلار و خرید کالا از خارج به دلیل آن که بانکهای داخلی با دلار گشایش LC نمیکنند، با یورو انجام میشود.
همین مساله باعث شده تا از نفع کاهش ارزش دلار در جهان در مورد خرید کالاهای وارداتی بینصیب باشیم. درباره صادرات نیز به دلیل آن که فروشمان با دلار است، درآمد کمتری نصیبمان میشود و از طرف دیگر خرید کالا با یورو که با افزایش روبهرو بوده است، به ضرر اقتصادمان تمام میشود.
وی با اشاره به این که در حال حاضر قیمت دلار تحت کنترل بوده؛ اما نظارتی بر قیمت یورو در داخل وجود ندارد، گفت: معتقدم دولت شرایط فعلی یک سبد ارزی از کل ارزها را به وجود بیاورد و تحت نظارت کامل اما به صورت شناور درآورد تا بتواند از آسیبها جلوگیری کند.
وی افزود: بسیاری از خریدکنندگان زمانی وام ارزی با نرخ یورو 900 تومان دریافت کردهاند؛ اما اقساط آن را باید با نرخ روز یعنی هر یورو با قیمت بیش از 1400 تومان بازپرداخت کنند که این افزایش نرخ تاثیر منفی بر صنعت دارد.
اما از سوی دیگر، محمود دودانگه، رئیس مرکز پژوهشهای بازرگانی نظر دیگری دارد و با دفاع از کاهش ارزش دلار، به خبرنگار ما میگوید: وقتی قیمت دلار بالاست، تورم وارداتی داریم و بسیاری از کالاها که از خارج وارد میشود، گرانتر به مردم عرضه میشود؛ اما اگر نرخ شناور داشته باشیم، امکان عرضه کالاها و خدمات با قیمت مناسبتر به دست مردم فراهم میشود.
وی درخصوص نگرانی صادرکنندگان در صورت کاهش ارزش دلار گفت: ممکن است صادرکنندگان در مقطع کوتاهی دچار مشکل شوند، اما میتوان با بهکارگیری روشهای حمایتی که در خیلی از کشورها نیز مرسوم است از جمله یارانه حملونقل، یارانه صادرات و... از ضربه خوردن آنها جلوگیری کرد.
وی درخصوص قیمت واقعی دلار در شرایط فعلی اقتصاد کشور گفت: در این خصوص مرکز پژوهشهای وزارت بازرگانی بررسی دقیق کارشناسی انجام نداده است، اما نکتهای که باید به آن توجه شود، این است که اگر نرخ یورو را به عنوان مبنا در نظر بگیریم میبینیم که در این چند سال ارزش دلار نسبت به یورو چقدر کاهش پیدا کرده است و اگر آن را ملاک عمل قرار دهیم در کشور ما نیز نرخ واقعی دلار باید پایین آمده باشد، البته ارزش واقعی یک ارز به متغیرهای بسیاری از جمله تورم بینالمللی و نرخ ارزهای دیگر بستگی دارد و باید برای مشخص کردن آن بررسی دقیقی صورت گیرد.
دودانگه گفت: بسیاری از کالاهایی که وارد میشود در حال حاضر کالاهای واسطهای و مواد اولیه است که در زنجیره تولید قرار میگیرد و با پایین آمدن نرخ دلار در کشور محصولات تولید شده ارزانتر به دست مصرفکننده میرسد.
وی افزود: اگر در این زمینه نگاه بلندمدت داشته باشیم و نرخ ریال را متناسب با ارزهای دیگر تعیین کنیم، برای کشورمان در جهت حضور در صحنههای بینالمللی، سودمند و مناسب است.
رئیس مرکز پژوهشهای بازرگانی در ادامه گفت: هماکنون نرخ دلار در یک بازه شناور است، ولی این بازه خیلی محدود است و اگر نرخ آن به صورت شناور مدیریت شود و در یک محدوده مناسب متغیر باشد، بهتر است.
این تغییر و تحولات با ضریبی کمتر در بازار داخل هم مشاهده میشود، به طوری که یورو که روزگاری ارزشی تقریبا معادل دلار (حول و حوش 900تومان) داشت، امروز به حدود 1450 تومان رسیده است. البته بدون تردید اتخاذ سیاست شناورسازی در خصوص نرخ یورو و شناور کنترل شده در زمینه نرخ دلار هم در این معادلات بیتاثیر نیست.
شاید منظور دولت از طرح کاهش ارزش دلار در واقع اتخاذ سیاست شناورسازی نرخ دلار باشد، چرا که جمعی در دولت بر این عقیدهاند که در صورت شناورسازی، نرخ دلار با پمپاژ زیاد به بازار کاهش خواهد یافت.
اما فعالان بازار ارز در خیابان فردوسی و چهارراهاستانبول درباره نرخ دلار و وضعیت خرید و فروش آن در بازار، نظرات متفاوتی دارند.
یکی از صرافان فعال در این منطقه به خبرنگار ما میگوید: بانک مرکزی در حال حاضر نرخ دلار را کنترل میکند؛ در حالی که اگر این کنترل در بازار نباشد، با توجه به شرایط اقتصادی کشور و روابط خارجی و بحث تحریمهایی که با آن مواجه هستیم، نرخ دلار بیش از این رقمی خواهد بود که در حال حاضر است.
وی با اشاره به کاهش تقاضا برای خرید دلار از اردیبهشت ماه گفت: بسیاری از کارخانهها و شرکتها به دلیل پایین آمدن توان اقتصادیشان، تقاضایشان برای خرید دلار کاهش یافته است. وی بر این باور است که با بهبود روابط خارجی و اقتصادی کشور، قیمت دلار در بازار کاهش مییابد.
یکی دیگر از فعالان با انتقاد از سیاستهای پولی و بانکی کشور میگوید: اگر اقتصاد مسیر درست خود را طی کند ، بسیاری از مشکلات حل خواهد شد.وی میافزاید: در شرایط فعلی که اقتصاد کشور بیمار است ، دولت باید به کنترل نرخ دلار در بازار ادامه دهد؛ چرا که با توجه به افزایش سرسامآور قیمت بسیاری از کالاها ، نرخ دلار نیز به بیش از رقم فعلی در بازار خواهد رسید.
صراف دیگری نیز میگوید: اگر کنترل روی نرخ دلار از سوی بانک مرکزی اعمال نمیشد، ارزش واقعی دلار حدود 1200 تومان در بازار بود ولی اگر اقتصاد کشور با رونق روبهرو شود و مناسبات سیاسی و اقتصادی کشور با دیگر کشورها بهبود یابد، نرخ دلار میتواند در بازار به 600700 تومان برسد. وی بر این باور است که دولت به جای اقدامات کنترلی، باید اقتصاد کشور را شفاف کند.
یکی دیگر از صرافان نیز میگوید: اگر کنترلی روی نرخ دلار نباشد، قیمت بالاتر میرود، بنابراین آنچه در این زمینه تعیینکننده است ، تورم بالا در اقتصاد کشور است ولی اگر وضعیت اقتصادی کشور رونق داشت و نرخ تورم در کشورمان بالا نبود ، شاید ارزش واقعی دلار به 600700 تومان میرسید.
از خرید و فروشکنندگان ارز که بگذریم، فعالان اقتصادی کشور از جمله تولیدکنندگان و صادرکنندگان نیز نظرات متفاوتی درباره کاهش ارزش دلار دارند.
اسدالله عسکراولادی، عضو کنفدراسیون صادرات اتاق بازرگانی ایران و رئیس اتاق مشترک ایران و چین در گفتگو با «جامجم» به مسوولان تصمیمگیرنده هشدار میدهد که به دنبال کاهش ارزش دلار نباشند.
وی میافزاید: در شرایط فعلی کشور دست زدن به نرخ ریال و دلار برای آنکه ارزش ریال را افزایش و ارزش دلار را کاهش دهیم، کار بسیار اشتباهی است؛ زیرا این اقدام باعث خواهد شد که بخش تولید متضرر و صادرات کشور متوقف شود.
عسکراولادی میگوید: تعیین ارزش واقعی پول نیاز به کار کارشناسی دارد و در این دوره بحرانی نباید چنین اقداماتی صورت گیرد.
وی میافزاید: در همه جای دنیا مکانیسم عرضه و تقاضا و ارزشهای تولید، ارزش واقعی پول ملی را مشخص میکند. به عبارتی در سایر کشورها علاوه بر مکانیسم عرضه و تقاضا، 10 قلم کالای کشاورزی، 10 قلم کالای صنعتی و 5 قلم کالای خدماتی را برای مشخص شدن ارزش واقعی پول ملی بررسی و سپس مشخص میکنند؛ ولی در کشور ما هیچ ملاکی وجود ندارد.
وی در پاسخ به این پرسش که در صورت عدم کنترل بانک مرکزی برروی نرخ دلار باتوجه به شرایط فعلی اقتصادی کشور نرخ دلار در بازار چقدر بود، میگوید: به طور قطع بالاتر بود؛ به این دلیل که مجموعه مسائل به گونهای است که در حال حاضر ارزش واقعی دلار در بازار حدود 1200 تومان است نه 900 تومان.
وی گفت: کاهش ارزش دلار در شرایط فعلی باعث افزایش واردات و متوقف شدن تولید و اشتغال چه در بخش صنایع کوچک و متوسط و چه صادرات خواهد شد.
وی در پاسخ به این سوال که با توجه به نظر عدهای که معتقدند بخش اعظمی از واردات کشور در خصوص مواد اولیه و سرمایهای است ، آیا کاهش ارزش دلار در نهایت باعث کاهش هزینه تولید نمیشود ، گفت: سهم مواد اولیه وارداتی در تولید 20 درصد است و بقیه، ارزش افزوده تولید داخلی است و وارداتی نیست ؛ به عبارتی 80 درصد آن مربوط به عواملی چون دستمزد ، ساختمان ، پول ، زمین ، انرژی ، آب و برق و هزینه حملونقل است که وارداتی نیست.
بهروز صادقی، رئیس کنفدراسیون صنعت نیز درباره قیمت دلار در بازار به خبرنگار ما میگوید: در حال حاضر فروش کالاهای صادراتی ما به دلار و خرید کالا از خارج به دلیل آن که بانکهای داخلی با دلار گشایش LC نمیکنند، با یورو انجام میشود.
همین مساله باعث شده تا از نفع کاهش ارزش دلار در جهان در مورد خرید کالاهای وارداتی بینصیب باشیم. درباره صادرات نیز به دلیل آن که فروشمان با دلار است، درآمد کمتری نصیبمان میشود و از طرف دیگر خرید کالا با یورو که با افزایش روبهرو بوده است، به ضرر اقتصادمان تمام میشود.
وی با اشاره به این که در حال حاضر قیمت دلار تحت کنترل بوده؛ اما نظارتی بر قیمت یورو در داخل وجود ندارد، گفت: معتقدم دولت شرایط فعلی یک سبد ارزی از کل ارزها را به وجود بیاورد و تحت نظارت کامل اما به صورت شناور درآورد تا بتواند از آسیبها جلوگیری کند.
وی افزود: بسیاری از خریدکنندگان زمانی وام ارزی با نرخ یورو 900 تومان دریافت کردهاند؛ اما اقساط آن را باید با نرخ روز یعنی هر یورو با قیمت بیش از 1400 تومان بازپرداخت کنند که این افزایش نرخ تاثیر منفی بر صنعت دارد.
اما از سوی دیگر، محمود دودانگه، رئیس مرکز پژوهشهای بازرگانی نظر دیگری دارد و با دفاع از کاهش ارزش دلار، به خبرنگار ما میگوید: وقتی قیمت دلار بالاست، تورم وارداتی داریم و بسیاری از کالاها که از خارج وارد میشود، گرانتر به مردم عرضه میشود؛ اما اگر نرخ شناور داشته باشیم، امکان عرضه کالاها و خدمات با قیمت مناسبتر به دست مردم فراهم میشود.
وی درخصوص نگرانی صادرکنندگان در صورت کاهش ارزش دلار گفت: ممکن است صادرکنندگان در مقطع کوتاهی دچار مشکل شوند، اما میتوان با بهکارگیری روشهای حمایتی که در خیلی از کشورها نیز مرسوم است از جمله یارانه حملونقل، یارانه صادرات و... از ضربه خوردن آنها جلوگیری کرد.
وی درخصوص قیمت واقعی دلار در شرایط فعلی اقتصاد کشور گفت: در این خصوص مرکز پژوهشهای وزارت بازرگانی بررسی دقیق کارشناسی انجام نداده است، اما نکتهای که باید به آن توجه شود، این است که اگر نرخ یورو را به عنوان مبنا در نظر بگیریم میبینیم که در این چند سال ارزش دلار نسبت به یورو چقدر کاهش پیدا کرده است و اگر آن را ملاک عمل قرار دهیم در کشور ما نیز نرخ واقعی دلار باید پایین آمده باشد، البته ارزش واقعی یک ارز به متغیرهای بسیاری از جمله تورم بینالمللی و نرخ ارزهای دیگر بستگی دارد و باید برای مشخص کردن آن بررسی دقیقی صورت گیرد.
دودانگه گفت: بسیاری از کالاهایی که وارد میشود در حال حاضر کالاهای واسطهای و مواد اولیه است که در زنجیره تولید قرار میگیرد و با پایین آمدن نرخ دلار در کشور محصولات تولید شده ارزانتر به دست مصرفکننده میرسد.
وی افزود: اگر در این زمینه نگاه بلندمدت داشته باشیم و نرخ ریال را متناسب با ارزهای دیگر تعیین کنیم، برای کشورمان در جهت حضور در صحنههای بینالمللی، سودمند و مناسب است.
رئیس مرکز پژوهشهای بازرگانی در ادامه گفت: هماکنون نرخ دلار در یک بازه شناور است، ولی این بازه خیلی محدود است و اگر نرخ آن به صورت شناور مدیریت شود و در یک محدوده مناسب متغیر باشد، بهتر است.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
