محلول نجات بخش‌

قبل از ساخت  این پودر مسوولان بهداشتی، بر این باور بودند که فقط افراد آموزش دیده و تنها در محیط بیمارستان می‌توانند درمان کودکان مبتلا به اسهال را انجام دهند، اما این روش درمانی که امکان تهیه و مصرف آن برای اعضای خانواده و افراد آموزش ندیده در منزل امکان‌پذیر است؛ موجب شد تا موارد بستری اسهال و استفراغ در بیمارستان، نیاز به تزریق سرم و طول مدت بیماری کاهش یابد. اما این پودر معجزه‌گر حاوی چه موادی است؟

او. آر. اس (O.R.S) به معنی محلول خوراکی نمکی است که ترکیب خاصی از نمک است که وقتی با اندازه مناسبی از آب مخلوط می‌شود، می‌تواند کم ‌آبی بدن را که در اثر اسهال و از دست رفتن مایعات بعد از اسهال ایجاد می‌شود، از بین ببرد. ترکیبات موجود در این پودر از املاح اساسی بدن تشکیل شده است. پودر او. آر. اس حاوی سدیم، پتاسیم، کلراید سیترات و دکستروز است.

به طور کلی در درمان اسهال مهم‌ترین نکته تامین آب و الکترولیت‌های بدن است. در این رابطه اولین و شاید مهم‌ترین دارو که استفاده بسیار راحتی دارد او. آر.  اس است.

محلول او. آر. اس جهت تنظیم میزان مایعات و الکترولیت‌های بدن در اسهال، استفراغ، مسمومیت‌های غذایی، گرمازدگی، سوختگی و بیماری‌های عفونی بهترین داروی انتخابی است. در زمانی‌که کمبود مواد فوق به صورت خیلی حاد باشد درمان اساسی از راه تزریقی است ولی حتی در این زمان نیز می‌توان او. آر.‌ اس را به عنوان درمان کمکی تجویز نمود.

در ایران  او. آر. اس به صورت پودر در بسته‌های‌ 27/5 گرمی موجود است. برای مصرف، یک بسته پودر او. آر. اس را در یک لیتر آب‌ آشامیدنی (تقریبا معادل چهار لیوان آبخوری) حل می‌شود. محلول آماده باید در یخچال نگهداری شود. این محلول تهیه شده تا ‌24 ساعت قابل نگهداری است و پس از آن باید محلول جدید تهیه کرد. توجه کنید که آب مورد استفاده باید کاملا تمیز و پاک و قابل خوردن باشد. آب جوشیده سرد شده برای این منظور بسیار مناسب است. اندازه آب بسیار مهم است. چون مقدار بیشتر آب می‌تواند اسهال را بدتر کند. پودر ORS را فقط باید به آب اضافه کرد. هرگز به جای آب، شیر، سوپ مایع، آب میوه و یا مایعات دیگر اضافه نکنید، همچنین به پودر ORS شکر اضافه نکنید. به خوبی آن را هم بزنید و درون فنجان یا لیوان بریزید و به کودک بدهید.

محلول او. آر. اس به علت مخلوط بودن شکر و نمک خوش طعم نمی‌باشد ولی باید با همین طعم مصرف شود و ماده دیگری با آن مخلوط نشود. خنک بودن نوشیدنی او. آر. اس موجب تحمل آن می‌شود و کودکان مقدار بیشتری از آن را خواهند نوشید.

مقدار مصرف

مقدار تجویز او. آر.‌ اس بستگی کامل با میزان کمبود و چگونگی وضع بیمار دارد.

در شرایط عادی و بطور کلی در نوزادان و کودکان تا ‌5 سالگی برای ثابت نگهداشتن میزان مایعات و الکترولیت‌ها روزانه 1500میلی لیتر برای هر مترمربع از سطح بدن، در بیماری‌های مختلف برای جبران کمبود مایعات و الکترولیت‌ها، روزانه 2400 میلی‌لیتر برای هر مترمربع از سطح بدن تجویز می‌شود.

 در اسهال و استفراغ کودکان 5 تا‌10 سال، روزانه ‌2 لیتر از محلول او. آر. اس و برای بزرگسالان و کودکان بالاتر از‌
10 سال، روزانه 2 تا ‌3 لیتر از محلول او. آر. اس تجویز می‌شود.

به عنوان یک قاعده کلی پزشکان توصیه می‌کنند کودک هر چقدر که مایل است از این محلول می‌تواند استفاده کند.
پودر او. آر. اس را معمولا از مراکز بهداشتی درمانی، داروخانه‌ها و گاهی سوپرمارکت‌ها می‌توان تهیه کرد و نیازی به نسخه پزشک نیست.

باید توجه داشت به هنگام اعمال جراحی روده یا مواردی که بیمار دچار پارگی یا عدم حرکات دودی روده است و همچنین بیمارانی که دچار قطع ادرار شده‌اند،  نمی‌توان محلول او. آر. اس داد.