چرا کم لطفی ؟!

ضرغامی در مراسم اختتامیه جشنواره تولیدات مراکز صدا و سیما نکاتی را درباره سینمای ایران و مناسبات آن با رسانه ملی بیان کرد که گویا مصاحبه دیروز جعفری‌جلوه با خبرگزاری فارس واکنشی به این نکات بود. ضرغامی در آن سخنرانی ضمن اشاره به تولید و پخش 120 تله‌فیلم در سال 86 گفت: «مجموعه تولید سینمای کشور در بهترین شرایط 100 فیلم بیشتر نیست که به دلایل زیادی بسیاری از آنها در تلویزیون قابل پخش نیستند. شاید هم به دلیل این است که فضای سینما بازتر از تلویزیون است و الان هم در مرحله نازلی قرار دارد.»

ضرغامی در ادامه به عنوان یک مصداق به وضعیت بدحجابی در برخی از فیلم‌ها اشاره کرد و گفت: «برخی بدحجابی‌ها در فیلم‌ها آنقدر مفرط است که ما نتوانیم آن فیلم را پخش کنیم.»

در پاسخ به این چند نکته دیروز جعفری‌جلوه در مصاحبه خبری نسبتا بلندی زبان به انتقاد گشود و درصدد پاسخگویی برآمد. وی تلویزیون را «برادر ظاهرا بزرگ‌تر» خواند و سپس او را به تواضع و رفاقت دعوت کرده و گفت: «البته برادری کردن به معنای عیب‌جویی صرف و طرح یک‌سویه اشکالات نیست.» محورهای دیگری را نیز که در این مصاحبه وجود دارد می‌توان به شرح زیر بیان کرد: 

1-  «من هنوز ندیده‌ام که در صحبت‌های مدیریت رسانه ملی، به محاسن سینما اشاره شود، بلکه ایشان مستمرا به مشکلات و معایب اشاره می‌کنند.»

2-  «سینما مشکلات بسیاری دارد و یکی از مشکلاتش وجود یک رقیب توانمند با امکانات وسیع تبلیغاتی و مالی است.»

3- تلویزیون محاسن سینما را در دو، سه سال اخیر بیان نکرد. [و] «... سینما نیازمند فرصت‌های متعددی از جمله فضای مثبت رسانه‌ای، فضای نقد مشوق و ارتقاءدهنده و پوشش تبلیغاتی و خبری و عرضه و ارائه گسترده است... تعامل سینما و صدا و سیما باید به گونه‌ای باشد که بیش از آن که از هم خرده بگیرند و با تعرض و طعنه به طرف مقابل، مسوولیت‌های بر عهده خویش را به حاشیه برانند، به سوی تعاملی اثربخش و مسوولانه حرکت کنند.»

4- «من در اینجا بیشتر به نحوه زبان و بیان گلایه دارم وگرنه به نظر من نیز باید در سینما تحولات فرهنگی افزون‌تر از آنچه رخ داده است صورت بگیرد و در این تردیدی نیست.»

5- «شایسته بود که تلویزیون با حسن نیت، از مدت‌ها قبل قدم‌های دیگری بردارد و با نگاهی همگرا و حرفه‌ای به برنامه تولید انبوه تله‌فیلم مشغول شود که این قطعا می‌توانست مانع بروز ایجاد مشکلات بیشتر اقتصادی و رفتاری در تولید و توزیع محصولات سمعی و بصری و سینمایی گردد و موجب دوگانگی در رفتار هنرمندان نباشد.»

اول آن‌که معلوم نیست معاون امور سینمایی بر چه مبنایی تلویزیون را «برادر ظاهرا بزرگ‌تر» خوانده و سپس در ادامه گفته است «هرچند سینما برادر کوچک تلویزیون نیست.» چنین رویکردی در حوزه فرهنگ جز تنزل دادن سطح بحث نتیجه‌ای در بر ندارد و به‌نوعی سطحی‌نگری منجر می‌شود.

همچنان که جعفری جلوه در ادامه گله از ندیدن محاسن سینما در صحبت‌های رئیس رسانه ملی می‌کند و می‌گوید: «ایشان مستمرا به مشکلات و معایب اشاره می‌کنند». این‌که ضرغامی مستمرا به مشکلات و معایب سینما اشاره می‌کند، با اغراق همراه است.

حداقل بر مبنای آن‌چه در معرض افکار عمومی قرار گرفته است،‌ چنین نیست  و وی مستمرا! به مشکلات و معایب سینما اشاره‌ای نداشته است، هر چند برخلاف آنچه در عالم واقع وجود دارد، ممکن است زبان به تمجید و تقدیر نیز نگشوده باشد که‌ای بسا اسباب گلایه معاون امور سینمایی را همین موضوع فراهم کرده باشد.

جعفری جلوه در ادامه یکی از مشکلات سینما را رقیب توانمند و با امکانات و... (یعنی صدا و سیما) می‌داند. چنین تلقی‌ای نیز از رسانه ملی متاسفانه کمی سطحی و  بهانه‌ای برای سرپوش‌گذاشتن بر کم‌کاری‌ها و کاستی‌هاست.

به واقع معضلات موجود در سینمای ایران ربطی به صدا و سیما ندارد. مگر در سایر کشورهایی که سینمای توانمند و پرمخاطبی دارند، تلویزیون تعطیل یا تضعیف شده است؟

جعفری‌جلوه در ادامه باز هم به بیان نکردن محاسن سینما در تلویزیون اشاره کرده و فضای مثبت رسانه‌ای، فضای نقد مشوق و پوشش تبلیغاتی و خبری را موجب ارتقاء دانسته و ....

در سال‌های اخیر شبکه‌های مختلف رادیو و تلویزیون به شیوه‌های مختلف به یاری سینمای ایران آمده‌اند و برنامه‌های بسیاری را به آنتن فرستاده‌اند که شاید آقای جعفری جلوه به خاطر مشغله فراوان نتوانسته‌اند شنونده و بیننده این برنامه‌ها باشند اما بعید است در همین چند روزی که جشنواره فیلم‌های کودک و نوجوان در همدان در حال برگزاری است به عنوان مقام ارشد سینمای ایران که گویا در همدان هم حضور داشته‌اند، گروه‌های برنامه‌ساز صدا و سیما را ندیده باشند که به صورت گسترده و مستمر تمام برنامه‌های جشنواره را به صورت زنده پوشش می‌دهند. یا در ایام جشنواره فجر و دیگر مناسبت‌های سینمایی نیز صدا و سیما هیچ‌گاه کم نگذاشته است. البته رسانه ملی در همه عرصه‌های جامعه به عنوان تریبون عمومی شهروندان موظف است که کاستی‌ها و ناملایمات را بیان کند و در این میان سینما مستثنی از این قاعده نیست و ای بسا آنچه موجب ناراحتی معاون امور سینمایی را فراهم کرده است، همین نقد و نظرهای سینماگران ایرانی باشد که درباره وضعیت سینما در حال حاضر بیان می‌کنند و رسانه ملی نیز آنها  را با جامعه در میان می‌گذارد.

نکته دیگر گلایه از «نحوه زبان و بیان» رئیس رسانه ملی است که باز هم معلوم نیست کجای سخن ایشان در بیان صادقانه آن چه به تعامل صداوسیما و سینما مربوط است، جای گلایه دارد. به هر حال وضعیت سینما در حال حاضر چندان مطلوب نیست و آن چه روی پرده سینماست، خود گویاتر از هر سخنی است و در این میان نمی‌توان به مردم خلاف واقع گفت.

می‌ماند نکته‌ای که ایشان درباره تولید تله‌فیلم گفته‌اند که چندان منطقی و روشن نیست. جعفری‌جلوه به مشکلات اقتصادی و رفتاری در تولید و توزیع اشاره کرده‌اند بدون این که استدلال‌های خود را بیان کنند. در حالی که واضح است حضور سینماگران در عرصه تولید تله‌فیلم توسط سیما از جهات بسیاری به رفع مشکلات اقتصادی و رفتاری در سینمای ایران یاری رسانده است. انصافا این که جمعیت بزرگی از سینماگران، در شرایط فعلی سینما، در عرصه دیگری از حرفه فیلمسازی به فعالیت مشغول شده‌اند، جای انتقاد دارد؟ واضح است که اگر چنین عرصه‌ای باز نشده بود، همین سینماگران بی‌کار و یا بسیار کم‌کار بودند و حداقل آقای جعفری جلوه باید ممنون صداوسیما باشد که بخش بزرگی از سینماگران را تحت حمایت قرار داده و برای آنها عرصه‌ای برای فیلمسازی گشوده است.

نکات دیگری نیز در نقد سخنان معاون امور سینمایی می‌توان افزود که بماند برای مجالی دیگر. اما ای کاش ایشان نگاهی به فهرست فیلم‌های حاضر در جشنواره فیلم کودک و نوجوان و نامزدهای این جشنواره می‌کردند تا با واقع‌بینی به ارزیابی سینما و داشته‌های آن می‌نشستند.