پروازهای دردسرساز

اصلی‌ترین علائم جت‌لگ عبارت است از کاهش آب بدن، از دست رفتن اشتها، سردرد، حساسیت سینوس‌ها، خستگی، کوفتگی عضلانی، احساس سردرگمی و گیجی، تهوع، استفراغ، اسهال یا یبوست، بیخوابی، کج‌خلقی و تحریک‌پذیری.

برعکس آنچه خیلی‌ها گمان می‌کنند، این وضعیت به طول مدت پرواز بستگی ندارد. باید دید که مسافر چند نصف‌النهار را طی می‌کند. به عبارت دیگر، جابجایی بین غرب و شرق مهم است نه شمال و جنوب. فرض کنید شخصی از فرانکفورت آلمان به ژوهانسبورگ در آفریقای جنوبی پرواز کند. این سفر 10 ساعت طول می‌کشد اما جت‌لگ چندانی ایجاد نمی‌کند چرا که مسیر، شمالی جنوبی است و اختلاف چندانی در نصف‌النهار ایجاد نمی‌شود. در مقابل، یک سفر 5 ساعته بین نیویورک و لس‌آنجلس (شرق به غرب) باعث ایجاد یک جت‌لگ شدید می‌شود.از بین رفتن علائم جت‌لگ چندین روز به طول می‌انجامد. به‌طور حدودی می‌شود گفت که به ازای هر یک ساعت تغییر در ناحیه زمانی، به یک روز وقت برای تطابق با آن نیاز است. هرچند که ممکن است افراد به‌طور متفاوتی نسبت به این پدیده واکنش نشان بدهند.

توصیه‌های زیر می‌تواند شدت عوارض جت‌لگ را کم کند:

1) اگر برای امر مهمی مسافرت می‌کنید، سعی کنید یکی دو روز زودتر در مقصد حاضر باشید.

2) قبل از پرواز حسابی استراحت کنید.

3) اگر قرار است از غرب به شرق بروید، از چند روز قبل از پرواز، هر شب یک ساعت زودتر از شب پیش به بستر بروید. اگر قرار است از شرق به غرب بروید، از چند روز قبل از پرواز، هر شب یک ساعت دیرتر از شب پیش بخوابید.

4) وعده‌های غذایی خود را از چند روز قبل به تدریج به ساعت مقصد نزدیک کنید.

5) تا می‌توانید آب بخورید. هم قبل، هم حین و هم بعد از پرواز، آب را فراموش نکنید. کم‌آبی عوارض جت‌لگ را تشدید می‌کند. از الکل و کافئین (قهوه، نوشابه) پرهیز کنید. الکل و کافئین باعث کم‌آبی بدن می‌شوند.

6) قبل از سوار شدن به هواپیما، ساعت خود را به وقت مقصدتان تنظیم کنید. اگر ساعت مقصد، شب را نشان می‌دهد، در هواپیما بخوابید. اگر روز را نشان می‌دهد، در طول سفر نخوابید و در مقابل خواب مقاومت کنید. وقتی به مقصد رسیدید، هر چقدر هم که خسته بودید، نخوابید تا شب بشود.

7) قرار گرفتن در معرض نور خورشید در ساعات معین و نیز پرهیز از مواجهه با نور خورشید در ساعاتی دیگر، کمک می‌کند تا مسافر هر چه زودتر با چرخه شب و روز مقصد تطابق پیدا کند.

8) استفاده از ملاتونین (به عنوان داروی کمکی) مورد بحث است. بعضی مطالعات موید سودمندی آن است و بعضی دیگر، نه. جدیدترین تحقیقات نشان می‌دهد که استفاده از ملاتونین می‌تواند کمک کند تا شخص در اوقاتی از شبانه‌روز که عادتا نمی‌خوابید، بخوابد. استفاده از ملاتونین، قطعا، باید با نظر پزشک باشد.

محمد کیا سالا‌ر