آه... هلاک شدم از گرما

دکتر رضا فرجی، پزشک متخصص عمومی در گفتگو با «جام‌جم»، گرمازدگی را ناشی از افزایش زیاد دمای بدن و اختلال در مکانیسم‌ تعریق ذکر می‌کند که در معرض مستقیم نور خورشید، ماندن در محیط‌های گرم و رطوبت زیاد و نخوردن مایعات به حد کافی شکل می‌گیرد.

به گفته وی، گرمازدگی یکی از بیماری‌های شایع در فصول گرم بخصوص فصل تابستان است که به دلیل بالا بودن درجه حرارت هوا ایجاد می‌شود و در موارد شدید موجب اختلال در ارگان‌های بدن و حتی مرگ می‌شود، بدین سبب است که باید آن را جدی تلقی کرد و با رعایت اصول ساده بهداشتی از ابتلا به این بیماری جلوگیری نمود.

گفتنی است،‌ عوارض ناشی از گرما به 5 بخش گرمازدگی خفیف، گرمازدگی شدید، گرفتگی عضلات، سنکوب گرما و عرق‌سوز تقسیم می‌شوند که این پزشک عمومی تمام این موارد را در دو گروه علائم جسمی و روانی طبقه‌بندی می‌کند.

دکتر فرجی علائم جسمی را سردرد، خشکی دهان، تهوع و استفراغ، تب، خستگی، ضعف و بیحالی، افزایش ضربان قلب، خشکی پوست، عرق‌سوز و نهایتا کما و تشنج ذکر کرده و علائم روانی آن را شامل عصبانیت، تحریک‌پذیری، تغییر در رفتار، گیجی، عدم تمرکز فکری و ذهنی و کاهش میزان فعالیت مغز و هوشیاری عنوان می‌کند.

درمان‌

دکتر فرجی با بیان این که بیمار گرمازده را باید سریعا به سایه و محل خنک منتقل کرد و لباس‌های وی را خارج نمود، اظهار می‌کند: در گرمازدگی باید پوست بدن بیمار را با اسفنج و یا پارچه نخی، مرطوب نگه داشت و جریان هوای سالم و ملایم را برقرار کرد و پاهای بیمار را کمی بالاتر از بدن قرار داد تا خون‌رسانی به اندام‌ها براحتی انجام شود و با ماساژهای شدید در ناحیه دست و پا، خون خنک‌شده به سمت نواحی مرکزی بدن رانده شود و در صورتی که فرد از هوشیاری لازم برخوردار است، باید به او مایعات خوراند؛ ولی باید توجه داشت که در صورت حاد بودن وضعیت، بیمار باید سریعا به پزشک برسد.

استحمام با آب سرد ممنوع‌

وی با بیان این که نباید بیمار را با آب سرد استحمام کرد، این عمل را خطرناک ذکر کرده و می‌گوید: بیمار باید با آبی که حدود 3 درجه از دمای بدنش سردتر است، پاشویه شود و پس از انجام اقدامات اولیه، وی را به پزشک رساند.

پیشگیری بهتر از درمان‌

طبق مطالعات انجام شده بدن برای افزایش دفع گرما، اقدام به منبسط‌ساختن عروق سطحی پوست می‌کند، ولی هنگامی که این مکانیسم بسرعت انجام می‌گیرد، سبب کاهش جریان خون به مغز شده و حالت غش ایجاد می‌شود که به گفته دکتر رضا فرجی بهتر است برای جلوگیری از گرمازدگی و عوارض ناشی از آن، در فصول گرم از لباس‌هایی به رنگ روشن و نخی استفاده کرد و حتی‌الامکان در مکان‌های گرم به مدت طولانی توقف نکرد.
او همچنین می‌افزاید: افراد بایستی مایعات کافی همراه خود داشته باشند و به صورت منظم از آن استفاده کنند و فعالیت‌های بدنی‌شان را در ماه‌های گرم سال به صورت مناسبی کاهش دهند.

وی در پایان استفاده از کلاه، چتر و سایبان را جهت جلوگیری از گرمازدگی در فصول گرم توصیه می‌کند و نیز مصرف انواع شربت‌ها از جمله شربت آبلیمو و خاکشیر را برای رفع گرمازدگی مفید می‌داند.