در تپش این هفته، ماجرای فریب و تعرض در پوشش عرفانهای دروغین و رمالی را بررسی کردیم
مادلین آلبرایت* / مترجم:مرتضی قدیمی
تاثیر جنگ عراق بر «حاکمیت ملی»
واکنش غیرمسوولانه دولت برمه به طوفان ماه گذشته این کشور و واکنش جهان به این واکنش سه واقعیت تلخ این روزگار را به تصویر میکشد: این که رژیمهای خودکامه در سلامت کامل به حیات خود ادامه میدهند، همسایگان این رژیمها رغبتی به اعمال فشار به آنها برای تغییر ندارند و حاکمیت ملی به عنوان اصلی محتوم در حال قوت گرفتن است و این مساله تا حدود زیادی ناشی از تبعات فاجعهآمیزی است که یورش ایالاتمتحده به عراق به همراه آورده است.
در واقع بسیاری از مداخلات ضروری جهان در یک دهه منتهی به این یورش در جاهایی مثل بالکان در حال و هوای امروز غیرممکن بود. اولین و مشهورترین واقعیت، ادامه حیات رژیمهای خودکامه در عصر ارتباطات و پیشرفتهای دمکراتیک است. رژیم نظامی میانمار از همان ابزارهایی استفاده میکند که کسانی چون استالین برای در هم کوبیدن مخالفان و تحت نظر گرفتن زندگی مردم از آنها استفاده میکردند. نیازهای قربانیان طوفان نارگیس از نظر رژیمی که بر حفظ حاکمیت و قدرت خود متمرکز شده بود هیچ اهمیتی نداشت.
مساله دوم بیمیلی همسایگان میانمار به استفاده از توان جمعیشان برای ایجاد تغییر در این کشور بود. یک دهه قبل و زمانی که میانمار اجازه یافت به اتحادیه ملتهای جنوب شرق آسیا (ASEAN) بپیوندد رهبران منطقهای به من اطمینان دادند برای به حرکت درآوردن حاکمیت نظامی این کشور در جهت گشایش اقتصادی و استقرار دموکراسی تلاش میکنند اما به جز چند استثناء این وعده تحقق نیافت. سومین واقعیت این است که اصل حاکمیت ملی به عنوان قاعدهای غیرقابل نقض و مقدم بر سایر اصول در حقوق بینالملل دوباره در حال قوت گرفتن است. بسیاری از دیپلماتها و کارشناسان سیاست خارجی امید داشتند که با فرو ریختن دیوار برلین نظام جهانی یکپارچهای عاری از دامنههای نفوذ به وجود آید که در آن آلامی که با امپراطوریهای مستعمراتی و جنگ سرد به وجود آمده بودند، درمان شود.
در چنین دنیایی، جامعه بینالملل باید مسوولیت خود را برای عبور از مرزهای حاکمیت ملی در شرایط اضطراری -برای جلوگیری از نسلکشی و پاکسازی قومی، دستگیری جنایتکاران جنگی، استقرار دمکراسی و ارائه کمکهای بشردوستانه در مقاطع و زمانهایی که دولتهای محلی از انجام اقدامات مناسب عاجز بود یا رغبتی به انجامشان ندارند- به رسمیت بشناسد.
تصمیم دولت بوش برای جنگیدن در افغانستان پس از حوادث یازدهم سپتامبر 2001 متضمن چیزی که این دیدگاه را تضعیف کند، نبود چرا که به وضوح انگیزه خود را از اصل دفاع از خود به عاریت گرفته بود. با این حال تهاجم به عراق که دولت بوش با شعار پرطمطراق بازدارندگی قدم به وادیاش گذاشت مساله دیگری بود.
این حمله واکنشهایی منفی را برانگیخت که حمایت از مداخلات فرامرزی را حتی برای اهداف عالی و ارزشمند کاهش داده است. دولتها به ویژه در کشورهای در حال توسعه اکنون عزم خود را برای حفظ اصل حاکمیت ملی حتی در مقاطعی که هزینههای انسانی پایبندی به این اصل بالا است، جزم کردهاند.
* وزیر امور خارجه پیشین ایالاتمتحده در سال های 1997 تا 2001
منبع: نیویورکتایمز/12 ژوئن 2008
متن کامل را در جامجم آنلاین بخوانید.
تازه ها
گوناگون
پیشنهاد سردبیر
گزارش «جامجم» درباره دستاوردهای زبان فارسی در گفتوگو با برخی از چهرههای ادب معاصر
فارسی، زبان گفتوگوی جهان
معاون وزیر بهداشت:
