نویسنده آسیایی کاندیدای نوبل درگذشت
الوداع چنگیز آیتماتوف
گروه فرهنگ و هنر: چنگیز آیتماتوف، نویسنده معروف قرقیزستانی دیروز درگذشت و به این ترتیب قاره کهن آسیا یکی از بزرگترین داستاننویسان خود و شانسهای مسلم دریافت جایزه ادبیات نوبل را از دست داد.
وی که در 79 سالگی در یکی از بیمارستانهای آلمان چشم از جهان فروبست، 12 دسامبر1928 در روستایی در قرقیزستان متولد شد و در دوران حکومت شوروی سابق، جوایز ادبی متعددی بهدست آورد و از دیپلماتهای ارشد شورویسابق محسوب میشد که پس از استقلال کشورش به عنوان سفیر قرقیزستان در چندین کشور اروپایی، ناتو و یونسکو منصوب شده و اخیرا نیز از پستهای سیاسیاش برکنار شده بود.
کتابهای او به دو زبان روسی و قرقیزستانی منتشر میشد و آثارش به بیش از 150 زبان جهان از جمله فارسی ترجمه شده و تاکنون 40 میلیون نسخه از کتابهایش در سرتاسر جهان به فروش رفته است.
درحالی که آژانس عالی تاریخ، زبان و فرهنگ آتاتورک ترکیه، در ادامه سیاست مصادره چهرههای فرهنگی جهان اوایل امسال با اعتقاد به اصلیت ترک آیتماتوف، کمیته ویژهای را برای نامزدی او در نوبل ادبیات تشکیل داده بود، دولت قرقیزستان هم سال 2008 را بهعنوان سال آیتماتوف نامگذاری کرده بود.
این نویسنده سال 1963 برای کتاب جمیله جایزه لنین را دریافت کرد و پس از آن، برای کتاب «الوداع گل ساری» جایزه ملی کشورش را به دست آورد.
از معروفترین کتابهای او به روزی به درازای یک قرن و رویاهای ماده گرگ میتوان اشاره کرد. محوریت اصلی کتابهای این نویسنده را افسانههای عامهپسند و داستانهای مردمی تشکیل میدهند که این دو کتاب به زبان فارسی ترجمه شدهاند.
از دیگر کتابهای آیتماتوف به صعود به کوه فوجی، کشتی سفید، داستانهایی از جلگهها و کوهها و اولین معلم میتوان اشاره کرد. آخرین کتاب این نویسنده سال 1988 با عنوان داربست منتشر شده است.
آیتماتوف به نویسندگان نسل بعد از جنگ جهانی تعلق دارد که کار نویسندگی را از دوران جوانی و دانشجویی با روزنامه نگاری آغاز کرد و نخستین گامهای موفقیت را با ورود به موسسه معتبر ماکسیم گورکی در مسکو سال 1956 میلادی طی کرد و پس از نگارش رمان موفق و پرفروش جمیله، سایر آثار این رمان نویس به بازارهای جهانی کتاب راه پیدا کرد.
او نویسندهای سیاسی و دارای دیدگاههای کلان درباره وضعیت جهان امروز و نسبت انسان شرقی با جهان مدرن بود و رمان روزی به درازای یک قرن نیز به انسان دنیای مدرن میپردازد که گرفتار قدرتهای بزرگ است.
یادآور میشود، آیتماتوف، نویسنده سرشناس قرقیزستانی در وصف مولانا شاعر پارسیگوی ایرانی گفته بود، مولانا 750 سال پیش با تفکراتش دنیا را آگاه کرد.
گفت و گو
