یادگار ممتاز

طی قرون متمادی در صحنه‌های فرهنگ و هنر ایران چهره‌هایی ظهور کرده‌اند که درخشش آثار آنان در سال‌های بسیار و عمدتا سال‌هایی پس از حضور آنان آغاز و با گذشت زمان و در نسل‌هایی بعد فروزنده‌تر شده است. اگرچه در سده‌های گذشته آشنایی با آثاری که در یک نقطه از جهان منتشر می‌شود، برای سایر علاقه‌مندان و مخاطبان در نقاط دیگر میسر نبود، لیکن در طول نیم قرن اخیر، رشد و توسعه وسایل ارتباط جمعی و رسانه‌ای و فراهم شدن زمینه‌های تازه برای انتقال و انعکاس خلاقیت‌های هنری و پدیده‌های فرهنگی، شرایط کاملا متفاوتی از لحاظ خلق و نشر آثار فرهنگی به وجود آورده است که موضوع حفظ هویت فرهنگی و حتی لزوم توجه به چنین مقوله‌ای را در میان ملل مختلف مطرح کرده و جهانی اندیشیدن را به عنوان یک وجه گریزناپذیر از فرهنگ و هنر معاصر مورد تاکید قرار می‌دهد.

علی‌رغم این شرایط، ملل مختلف جهان بویژه ملت‌هایی که پایبند به پیشینه تاریخی شاخص و غنی خود هستند، هنوز تعهد نسبت به محورهای عمده هویت فرهنگی خود را وظیفه‌ای غیرقابل چشم‌پوشی می‌شمارند و برای هنرمندانی که پیوند اندیشه و قلم خود را با فرهنگ ملی در همه ابعادش محترم می‌دانند، منزلتی خاص قائلند.
چنین هنرمندانی، همانند حلقه‌های پیوند فرهنگ ارزشمند گذشته با نسل آینده هستند و طبعا حضور آنان است که نیروی خلاقه‌ای مستقل را برای نسل‌ها و عصرهای آینده میسر می‌سازد.

ثمین باغچه‌بان، از جمله هنرمندانی است که در وجوه مختلف فرهنگ و هنر این سرزمین نقش و راه و روشی ممتاز را به یادگار گذاشته، به طوری که در همه زمینه‌های فعالیت و خلاقیت، پیوندی عمیق با تاریخ و آیین این سرزمین را در بطن خود محفوظ داشته است.

ثمین باغچه‌بان در هریک از رشته‌های متفاوت از مقوله فرهنگ این آب و خاک که اندیشه و قلم خود را به کار گرفته، به عنوان یک مولف توانمند و آگاه و پایبند به اصول انسانی به شایستگی از عهده آن برآمده و آثارش برای مخاطبان آن در مرزهای زمان متوقف نشده است. وسواس و دقت بسیار او برای رعایت کیفیت آثارش موجب شده است که کمیت آنها به میزانی که مورد علاقه و تقاضای مخاطبان وسیعش بوده، میسر نشود؛ لیکن تاثیر ماندگار هر یک از آنها فقدان ناشی از این محدودیت را برای هنردوستان موجه می‌سازد.

ثمین باغچه‌بان برخاسته از خاندانی آشنا و ارجمند در آموزش و فرهنگ این کشور و خالق آثاری ارزشمند در هنر موسیقی بویژه برای نوباوگان است. او در ادبیات، شعر و ترجمه نیز با دست‌های توانایش خوش درخشیده و آثاری غنی و سرشار از مهر به انسان‌ها توام با وفاداری به فرهنگ ملی و میهن از خود بر جای گذاشته است.

بدون تردید باید سهم مهمی از تلاش و پایداری ثمین باغچه‌بان را مرهون همراهی و هم‌اندیشی همسر هنرمندش اِولین باغچه‌بان دانست که همواره در عرصه‌های مختلف زندگی در کنار او بود. بدون تردید یاد ثمین باغچه‌بان همواره در حافظه تاریخی هنر موسیقی و فرهنگ ملی ایران زنده خواهد بود.