رضا رفیع

کشاکش بر سر قلیان اکسیژن‌

ما تا به حال همچین خیال می‌کردیم که هرچه میراث فرهنگی است، از دم خوب است و قابل نگهداری است. تا این که توضیحات گره‌گشای دبیر کمیته گردشگری سلامت، ذهن ما را در این زمینه روشن کرد:«قلیان جزو میراث فرهنگی ما ایرانیان است که متاسفانه مضراتی به همراه دارد. بسیاری از ایرانیان از این وسیله استفاده می‌کنند و حتی اگر از مصرف آن جلوگیری شود، مردم به طور پنهانی از آن استفاده خواهند کرد.»

کد خبر: ۱۷۱۲۳۷

توضیح لازم:

فقط خاصیت قلیان لامصب این طوری است که اگر از استعمال آشکار آن جلوگیری شود، به شکل پنهانی مورد استفاده قرار خواهد گرفت. خوشبختانه این قضیه در مورد سایر چیزها صدق نمی‌کند. این قاعده «الانسان حریص علی ما منع» هم ما تحقیق کردیم دیدیم از بیخ شایعه است.

شاهد فوری:

اگر انسان ز چیزی منع گردد

تمام عمر دور آن نگردد

حالا چه رازی در این قلیان کاریزماتیک نهفته است، خدا می‌داند و خالق و سازنده‌اش.

زبان حال یک قلیان کش:

مرد باید که در کشاکش میز

نخورد پای ثابت او لیز

به مرور این قضیه مشکل اصلی مملکت شد. هر که را می‌دیدی، فقط از دست قلیان می‌نالید. حتی خود حقیر در این باب مرتکب یک فقره شعرمخمس بلندی شدم با این عنوان و مصرع تکراری که: «هرچه ایران می‌کشد از دست قلیان می‌کشد». بنده طی آن شعر، حرف‌هایی بزرگ و بعضاً تاریخی زده بودم.

محض نمونه:

مولوی در«بشنوازنی چون حکایت می‌کند»

در حقیقت از «نی قلیان» روایت می‌کند

وی به اسم «نی» ز«شمس» خود شکایت می‌کند

چون که دیده شمس را یکریز قلیان می‌کشد

با این حال منتهی از آنجا که همیشه پایان شب سیه سفید است؛ بالاخره انتظارها به سرآمد و یک مخترع عزیز ایرانی، به عوض حمله به اصل و اساس قلیان که ریشه در میراث فرهنگی ما دارد، دست به تحریف و تغییر قلیان در راستای بهسازی آن زد که نهایتاً منجر به اختراع«قلیان اکسیژن»شد. این قلیان بنا به گفته مخترع آن مورد تایید دانشگاه علوم پزشکی تهران و دانشگاه شهید بهشتی قرار گرفته، اما الان به سلامتی شما و تمام علاقه‌مندان به قلیان، مدت چندین هفته است که محل اختلاف میان سازمان میراث فرهنگی و وزارت بهداشت واقع شده است.
این وسط هم ما تماشاکنان حیرانیم!

میراث فرهنگی اصرار به جایگزین کردن آن به جای قلیان دارای توتون و تنباکو دارد، اما وزارت بهداشت با این ادعا که ممکن است خطری برای سلامت جامعه باشد، اصرار به تحقیق درباره کارایی این وسیله اکسیژن‌رسان دارد. در این میانه، خود مخترع محترم هم بین وزارت بهداشت و درمان و سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، قلیان به دست ایستاده و یا که در حال گردشگری است.