نگاهی به سریال همراز

در یک نقش ، آدم با ایمان و مخلص و خداترسی بود و در نقش دیگر، یک دزد ولگرد لاابالی و در ادامه ، شرایطی پیش می آمد که جای این دو نقش عوض می شد و پسیانی دزد، به جای پسیانی عابد و زاهد قرار می گرفت که این جابه جایی و ناآشنایی پسیانی دزد با ویژگی های کامل یک پسیانی زاهد، موقعیت های طنزآمیزی ایجاد می کرد که در نهایت ، به تراژدی ختم می شد: عابد قلابی درست لحظه ای که در نقش خود مستحیل شده و تبدیل به یک مومن معتقد و واقعی شده بود، به قتل می رسید .

مسیری که ابوالفضل پورعرب در سریال «همراز» پیش گرفته است ، مشابه مسیری است که آتیلا پسیانی در آن سریال از سر گذراند؛ اما تفاوت های ظاهری روایت در این است که پورعرب در نقش سیاوش دزد که تازه از زندان مرخص شده است ، برای یافتن طلای دزدی که همدستش پیش از زندانی شدن او، احتمالا در آن جا مخفی کرده مجبور است نقابی از زهد و تقوا بر چهره بزند و با عنوان تقلبی ادای نذر در مسجدی به خدمت مشغول شود که طلاها در زیرزمین آن مخفی شده است ، تا بتواند با دستگاه فلز یابش در زمان مناسب ، زیرزمین مسجد را برای یافتن طلاها بکاود. اینجا نیز همچون مجموعه نامبرده ، یک عشق نامتجانس دیگر در حال تکوین است .

از سوی دیگر، سیاوش دزد، مدام با یکی از همدستان خود در نزدیکی مسجد دچار درگیری هایی می شود که ظن مسوولان مسجد را برمی انگیزد. سیاوش که حالا در نقش یک آدم مسلمان با تقوی ظاهر شده مجبور است به روزه داری تظاهر کند و در خفا به روزه خواری بپردازد و مجموعه این موقعیت ها که حاصل قرار گرفتن سیاوش در جایگاه جعلی است ، تنها قدرتی است که باید سریال را به پیش برد، اما همان گونه که درباره سریال همتای آن دیدیم ، این دستمایه به تنهایی قدرت کامل جلب مخاطب در مدت یک ماه را ندارد و در اواسط سریال ، باعث بی اعتنایی تماشاگر خواهد شد. از سوی دیگر می دانیم در ادامه سریال ، سیاوش دزد ولگرد بی ایمان قرار است در نقش جعلی خود مستحیل شود و در انتها «جعل » جای خود را به «حق» دهد.

یعنی حضور سیاوش در جایگاه مقدسی چون خانه خدا و روبه رو شدن با مردان پاک و مخلصی که در مسجد با آنها رفت و آمد و مراوده می یابد، باید شیطان وجود او یعنی «نفس اماره »اش را خطاب قرار دهد، این شیطان با خدای وجودش یا به عبارت دیگر «وجدان » او مبارزه جانانه ای کند و درنهایت ، نفس او را به جایگاه والایی همچون «نفس مطمئنه » برساند؛هر چند باید اذعان داشت «همراز»، سریال سرگرم کننده ای است و با توجه به این که بلافاصله پس از دعاهای مراسم ملکوتی افطار از شبکه 3سیما پخش می شود، دلایل بیرونی مثل امکان تماشای آن هنگام بازکردن روزه و بر سر سفره مقدس افطار باعث می شود خواه ناخواه دوباره به تماشای این داستان تکراری بنشینیم ؛ اما کاش ساخت چنین مجموعه هایی به عواملی سپرده می شد که می توانستند روند استحاله و ارتقای مراتب انسانی را موثرتر به تصویر کشند و دست کم محتوای معنوی مد نظر خود را از ساخت سریال ارائه دهند.