گیلان، سرزمین تالاب ها

به گزارش مهر ، استان گیلان دارای انواع تالابها و آبگیرها از قبیل، تالاب بین المللی انزلی، تالاب بین المللی امیر کلایه لاهیجان، تالاب استیل آستارا، تالاب کیا کلایه لنگرود، تالاب زربیجار املش، تالاب سیاه درویشان، نرگستان صومعه سرا، تالاب خطیب گوران، کهنه گوراب فومن و تالاب سیاه کیشم است.

در گیلان 11 هزار آبگیر و آبندان وجود دارد و جاذبه های سحر آمیز این تالابها همه ساله شمار زیادی از گردشگران رابه خود می خواند.

تالابها و آبگیرها در استان گیلان مظهر گردشگری هستند از این رو در بین تالابهای استان، تالاب بین المللی انزلی وسعتی معادل 200 کیلومتر مربع همانند نگینی درخشان در سطح منطقه پرتو افشانی می کند و در حاشیه جنوب غربی دریای خزر و در شمال غربی شهر رشت و جنوب شهر انزلی واقع شده است.

از ویژگیهای طبیعی و زیبای تالاب انزلی می توان به "لاله تالاب " و "پرندگان مهاجر" و زیبایی از قبیل قو، پلیکان، تننجه و سایر مرغابی سانان را نام برد، این تالاب سالیانه در زمستان محل گذر دهها هزار قطعه پرنده مهاجر نیز است.

"تالاب بین المللی امیر کلایه" یکی دیگر از تالابهای منحصر به فرد در گیلان است که با وسعتی معادل هزار و 230 هکتار در ناحیه شمالی لاهیجان واقع شده و در محل زمستان گذرانی هزار قطعه پرنده مهاجر از جمله قو، پلیکان و سایر مرغابی سانان است، از دیگر زیبایی های طبیعی تالاب انزلی می توان به نیلوفر آبی سفید اشاره کرد که جلوه خاصی به آن بخشیده است.

یکى از ویژگیهاى منحصر به فرد تالاب بین المللى امیر کلایه لاهیجان در مقایسه با دیگر تالابهاى گیلان این است که این تالاب از معدود "محیط هاى تالابى آب شیرین " است که تنها در یک کیلومترى دریا قرار دارد.

این تالاب زیستگاه 11 گونه از انواع ماهیان نظیر سوف، حاجى ترخان، اسبوله، اردک ماهى، کپور و گونه هاى دیگر است که در تنوع بخشى به این اکوسیستم آبى نقشى مؤثر دارند. "لاى ماهى" از مهمترین گونه آبزیان در این تالاب است که از نظر کارشناسان شیلاتى حیات آن حائز اهمیت است.

علاوه بر وجود انواع گونه هاى جانورى در این تالاب، این محیط آبى، زیستگاه گونه های گیاهى آبزى بی نظیر نیلوفر آبى، لاله تالابى، مریم آبى و عدسک است.

«پسته دریایى» که در زبان محلى به آن "ثعله باقلى" مى گویند یکى از گیاهان زیبایى است که در این تالاب مى روید و محصول آن لاله تالابى است. این گونه گیاهى با کلاهک سبز رنگ و دانه هاى کوچک به رنگ سبز داراى خاصیت هاى دارویى و درمانى است و در طب سنتى مورد استفاده قرار مى گیرد، مصرف این گیاه براى گردشگران نیز از جذابیت خاصى برخوردار است.

تالاب امیر کلایه را با توجه به اهمیت اکوسیستمى آن، مى توان از نگاه هاى مختلف مورد ارزیابى قرار داد، این بخش از طبیعت گیلان داراى جاذبه هاى مختلفى است که نقش مهمى در حیات گونه هاى دیگر موجودات آبزى و غیرآبزى منطقه داشته و در کنار آن اثرات اکولوژیکى، اقتصادى و گردشگرى تالاب امیر کلایه نیز حائز اهمیت است.

نقش این تالاب به دلیل وجود انواع آبزیان اعم از گیاهى و جانورى در آن ها و اهمیتشان از جهت برخوردارى موقعیت ویژه زیستگاهى براى پرندگان مهاجر، نکته اى است غیرقابل انکار و از نظر کارشناسان بسیار مهم و حیاتى است.

از نظر موقعیت طبیعى و اکولوژیکى این تالاب علاوه بر تأمین نیازهاى آبى بسیارى از اراضى کشاورزى، از نظر تأمین منابع غذایى و تنوع زیستى نیز بسیار حائز اهمیت است زیرا وجود دهها گونه گیاهى و جانورى در آن و حضور هزاران پرنده مهاجر نقش تعیین کننده اى در اقتصاد مردم منطقه دارند.

" تالاب زیبای استیل" یکی از جاذبه‌های طبیعی شناخته شده و مهم شهر آستارا به شمار می‌رود، این تالاب در 7 کیلومتری شهر آستارا در حاشیه جاده لوندویل به آستارا قرار دارد.

اهمیت اکو توریستی این تالاب از جهت نزدیکی به جاده، تنوع چشم‌اندازهای طبیعی همچون کوهستان، جنگل و مزارع و کشتزارهای اطراف دوچندان می‌شود.

تالاب استیل یکی از مهمترین قطب‌های گردشگری در شهر آستارا محسوب می‌شود که افزون بر کارکردهای زیستی و طبیعی از جنبه‌های اقتصادی - اجتماعی نیز بسیار مهم است.

قرار گرفتن این تالاب در بین جاده و کوه استیل و همجواری با هتل بین‌المللی از جاذبه‌های توریستی آن است و تالاب استیل سالانه پذیرای هزاران پرنده مهاجر و جوجه‌آوری این پرندگان در این تالاب است.

همچنین وجود "درختان شناور توسکا " در این دریاچه از ویژگی‌های منحصر به فرد این تالاب است.

130 آبگیر از مجموع 11 هزار آبگیر گیلان تحت پوشش طرحهای حفاظتی قرار گرفته اند به طوری که هر ساله افزون بر چهار میلیون قطعه پرنده برای زمستان گذرانی در آبگیرهای امن استان استقرار می یابند.

اما به نظر می رسد ضروری است برای حفظ و تقویت سایر تالابهای استان نیز باید برنامه های حفاظتی صورت گیرد زیرا استان گیلان به لحاظ اقلیم خاص توانایی حفظ این تالابها را دارد.